markery nerkowe

Markery nerkowe to substancje biologiczne, których poziom w surowicy krwi lub moczu odzwierciedla funkcję nerek. Najczęściej wykorzystywane w diagnostyce klinicznej to kreatynina, mocznik, cystatyna C oraz wskaźnik filtracji kłębuszkowej (eGFR) obliczany na podstawie stężenia kreatyniny.

Kreatynina jest produktem rozpadu kreatyny mięśniowej i stanowi podstawowy marker funkcji nerek. Jej stężenie wzrasta w surowicy krwi, gdy filtracja kłębuszkowa ulega obniżeniu o co najmniej 50%. Cystatyna C jest białkiem produkowanym przez wszystkie komórki jądrzaste organizmu i jest bardziej czułym wskaźnikiem wczesnego uszkodzenia nerek niż kreatynina.

Nowsze markery nerkowe obejmują NGAL (lipokalinę związaną z żelatynazą neutrofilów), KIM-1 (cząsteczkę uszkodzenia nerek-1) oraz IL-18 (interleukinę 18), które pozwalają na wczesne wykrycie ostrego uszkodzenia nerek (AKI) nawet 24-48 godzin przed wzrostem stężenia kreatyniny. Mikroalbuminuria (30-300 mg albuminy w dobowej zbiórce moczu) jest ważnym markerem wczesnego uszkodzenia kłębuszków nerkowych.

W praktyce klinicznej oznaczanie markerów nerkowych ma kluczowe znaczenie w diagnostyce, monitorowaniu progresji chorób nerek, dostosowywaniu dawek leków wydalanych przez nerki oraz ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego związanego z dysfunkcją nerek. Odpowiednia interpretacja wyników wymaga uwzględnienia wieku pacjenta, płci, masy mięśniowej oraz współistniejących chorób.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl