metformina hydrochlorek
Metformina hydrochlorek jest doustnym lekiem przeciwcukrzycowym z grupy biguanidów, stosowanym jako lek pierwszego rzutu w leczeniu cukrzycy typu 2. Działa poprzez zmniejszenie wątrobowej produkcji glukozy, zwiększenie wrażliwości tkanek obwodowych na insulinę oraz hamowanie wchłaniania glukozy w jelitach.
Lek ten nie powoduje hipoglikemii w monoterapii i nie wpływa na wzrost masy ciała, co czyni go szczególnie wartościowym w leczeniu pacjentów otyłych z cukrzycą typu 2. Metformina wykazuje również korzystny wpływ na profil lipidowy, zmniejszając stężenie triglicerydów i cholesterolu LDL, a zwiększając stężenie cholesterolu HDL.
Do najczęstszych działań niepożądanych metforminy należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, biegunka i bóle brzucha. Najpoważniejszym, choć rzadkim powikłaniem terapii jest kwasica mleczanowa, dlatego lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, wątroby oraz niewydolnością oddechową i krążeniową.
Metformina znajduje również zastosowanie poza wskazaniami rejestracyjnymi (off-label) w leczeniu zespołu policystycznych jajników, zapobieganiu cukrzycy typu 2 u osób z wysokim ryzykiem jej rozwoju oraz jako uzupełnienie leczenia przeciwpsychotycznego w celu zapobiegania przyrostowi masy ciała.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Metformin hydrochloride Biofarm 850 mg
Metformina hydrochlorek, pochodna biguanidu (kod ATC: A10BA02), wykazuje wielokierunkowe działanie przeciwcukrzycowe bez bezpośredniej stymulacji wydzielania insuliny, co eliminuje ryzyko hipoglikemii w monoterapii. Mechanizm jej działania obejmuje hamowanie wątrobowej glukoneogenezy i glikogenolizy, zwiększenie insulinowrażliwości tkanek obwodowych poprzez aktywację AMPK i wzrost ekspresji transporterów GLUT, a także modulację metabolizmu glukozy w jelitach, w tym zwiększenie wydzielania GLP-1 i zmniejszenie resorpcji kwasów żółciowych. Metformina wpływa również na skład mikrobiomu jelitowego, co może wspierać jej efekt hipoglikemizujący. Dodatkowo, lek poprawia profil lipidowy i sprzyja stabilizacji lub niewielkiej redukcji masy ciała, co jest korzystne u pacjentów z cukrzycą typu 2 i współistniejącą otyłością.
biguanid, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, glikogenoliza, GLP-1, glukoneogeneza, hiperglikemia na czczo, hiperlipidemia, hipoglikemia, insulina, kontrola glikemii, lek przeciwcukrzycowy, mechanizm przeciwcukrzycowy, metformina hydrochlorek, mikrobiom jelitowy, otyłość, pochodna sulfonylomocznika, powikłanie cukrzycowe, profil lipidowy, resorpcja kwasów żółciowych, stężenie glukozy, transporter GLUT, wrażliwość na insulinę, wychwyt glukozy, wydzielanie insuliny, zawał mięśnia sercowego