Przedawkowanie
Metformin hydrochloride Teva 850 mg

Przedawkowanie metforminy, szczególnie w dawkach sięgających do 85 g chlorowodorku metforminy, prowadzi przede wszystkim do rozwoju kwasicy mleczanowej, która stanowi stan zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej hospitalizacji oraz intensywnego leczenia. W odróżnieniu od innych leków przeciwcukrzycowych, przedawkowanie metforminy nie wywołuje typowo hipoglikemii. Kwasica mleczanowa powstaje na skutek kumulacji leku i zaburzenia metabolizmu kwasu mlekowego, co może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych, neurologicznych i narządowych, w tym niewydolności nerek i wątroby. Objawy kliniczne obejmują tachykardię, hiperwentylację oraz zaburzenia świadomości, a w terapii kluczowa jest hemodializa, która skutecznie usuwa zarówno metforminę, jak i mleczany z organizmu.

Substancja czynna

Przedawkowanie metforminy hydrochlorku

Przedawkowanie metforminy stanowi rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłanie terapii. W przypadku Metformin hydrochloride Teva (850 mg, tabletki powlekane) najpoważniejszym następstwem przedawkowania jest kwasica mleczanowa, która wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Należy podkreślić, że w przeciwieństwie do innych leków przeciwcukrzycowych, przedawkowanie metforminy nie prowadzi typowo do hipoglikemii. 1

Mechanizm działania toksycznego przy przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania metforminy dochodzi do kumulacji leku w organizmie, co prowadzi do zaburzenia metabolizmu kwasu mlekowego. Szczególnie niebezpieczne jest znaczne przekroczenie zalecanych dawek terapeutycznych, gdyż może ono wywołać kwasicę mleczanową nawet u pacjentów bez współistniejących czynników ryzyka. Jednak najczęściej kwasica mleczanowa występuje, gdy przedawkowanie współistnieje z innymi czynnikami ryzyka uszkadzającymi funkcje nerek lub wątroby. 2

Objawy przedawkowania

Głównym objawem przedawkowania metforminy jest rozwijająca się kwasica mleczanowa, która stanowi stan zagrożenia życia i wymaga natychmiastowego leczenia szpitalnego. Przy przyjęciu dawki do 85 g metforminy chlorowodorku nie obserwowano typowo hipoglikemii, natomiast rozwijała się kwasica mleczanowa. 3

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Pacjent z podejrzeniem przedawkowania metforminy wymaga natychmiastowej hospitalizacji. Kwasica mleczanowa spowodowana przedawkowaniem metforminy jest stanem zagrożenia życia i musi być leczona w warunkach szpitalnych. Najskuteczniejszą metodą eliminacji zarówno mleczanów, jak i samej metforminy z organizmu jest zastosowanie hemodializy. 4

Objawy przedawkowania Opis objawu Dawka powodująca objawy Postępowanie
Kwasica mleczanowa Stan zagrożenia życia charakteryzujący się podwyższonym stężeniem kwasu mlekowego w organizmie, prowadzący do zaburzeń metabolicznych i narządowych Może wystąpić przy znacznym przedawkowaniu, udokumentowana przy dawkach do 85 g Natychmiastowa hospitalizacja, hemodializa w celu usunięcia mleczanów i metforminy
Hipoglikemia Obniżenie stężenia glukozy we krwi poniżej wartości prawidłowych Nie obserwowano po zastosowaniu metforminy chlorowodorku w dawkach do 85 g Zazwyczaj nie występuje przy przedawkowaniu samej metforminy
Objawy kwasicy mleczanowej (tachykardia, hiperwentylacja, zaburzenia świadomości) Postępujące zaburzenia neurologiczne i krążeniowo-oddechowe Przy znacznym przedawkowaniu lub współistnieniu innych czynników ryzyka Intensywna terapia, kontrola parametrów życiowych, wyrównanie zaburzeń kwasowo-zasadowych
Zaburzenia funkcji nerek Pogorszenie funkcji nerek wtórne do kwasicy mleczanowej i toksycznego działania metforminy Przy znacznym przedawkowaniu Monitorowanie parametrów nerkowych, rozważenie dializoterapii

Czynniki ryzyka nasilające objawy przedawkowania

Występowanie kwasicy mleczanowej po przedawkowaniu metforminy jest bardziej prawdopodobne u pacjentów z:

  • Niewydolnością nerek – upośledzona eliminacja leku
  • Niewydolnością wątroby – zaburzenia metabolizmu kwasu mlekowego
  • Hipoksją tkanek – np. w niewydolności oddechowej, wstrząsie
  • Odwodnieniem – pogorszenie funkcji nerek
  • Współistniejącym spożyciem alkoholu – nasilenie zaburzeń metabolicznych

Należy pamiętać, że kwasica mleczanowa może wystąpić zarówno przy jednorazowym masywnym przedawkowaniu metforminy, jak i przy długotrwałym przyjmowaniu dawek nieznacznie przekraczających dawki terapeutyczne, szczególnie u pacjentów z wymienionymi czynnikami ryzyka. 5

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl