kinaza keratynowa
Kinaza keratynowa (ang. creatine kinase, CK) to enzym, który katalizuje reakcję przeniesienia grupy fosforanowej z ATP na kreatyninę, tworząc fosfokreatynę i ADP. Enzym ten odgrywa kluczową rolę w metabolizmie energetycznym komórek, szczególnie w tkankach o wysokim zapotrzebowaniu energetycznym, takich jak mięśnie i mózg.
W diagnostyce laboratoryjnej oznaczanie aktywności kinazy keratynowej we krwi stanowi istotny marker uszkodzenia komórek mięśniowych. Podwyższone stężenie CK może wskazywać na zawał mięśnia sercowego, urazy mięśni szkieletowych, dystrofie mięśniowe, rabdomiolizę czy miopatie zapalne. Istnieje kilka izoenzymów kinazy keratynowej (CK-MM, CK-MB, CK-BB), których oznaczanie pozwala na precyzyjne określenie źródła uszkodzenia tkanki.
Interpretacja wyników badania kinazy keratynowej wymaga uwzględnienia czynników mogących wpływać na jej aktywność, takich jak wysiłek fizyczny, iniekcje domięśniowe, zabiegi chirurgiczne czy stosowanie niektórych leków (np. statyn). Oznaczanie CK stanowi ważny element diagnostyki różnicowej chorób mięśni oraz monitorowania przebiegu leczenia w kardiologii i neurologii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Pitamet 4 mg
Pitawastatyna, stosowana w preparacie Pitamet, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w licznych, kontrolowanych badaniach klinicznych oraz obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu. W badaniach klinicznych mniej niż 4% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, z najczęstszymi objawami ze strony układu mięśniowo-szkieletowego, takimi jak bóle mięśni. W dużym, dwuletnim badaniu w Japonii (n=~20 000) działania niepożądane potencjalnie związane z pitawastatyną wystąpiły u 10,4% pacjentów, a 7,4% musiało przerwać leczenie. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmowały bóle głowy (często), zaparcia, biegunki, nudności oraz podwyższone stężenia aminotransferaz (niezbyt często). Podwyższenie kinazy keratynowej (CK) >3x górnej granicy normy wystąpiło u 1,8% pacjentów, a rzadkie przypadki rabdomiolizy (0,01%) wymagały hospitalizacji. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (n=142) jest zbliżony do dorosłych, z niskim odsetkiem przerwania terapii (<3%).
anemia, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból mięśni, ból stawu, częstomocz, ginekomastia, hipoestezja, immunozależna miopatia martwicza, jadłowstręt, kinaza keratynowa, miastenia, miastenia oczna, miopatia, niestrawność, nudność, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, Pitamet, pitawastatyna, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, rabdomioliza, rumień, skurcz mięśnia, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, szum w uszach, zaburzenie ostrości widzenia, zaburzenie smaku, zaparcie, zawrót głowy, zespół toczniopodobny, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pitamet 2 mg
Pitawastatyna, dostępna w preparacie PITAMET, wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla statyn, z najczęstszym działaniem niepożądanym w postaci bólów mięśni, które wystąpiły u 1,08% pacjentów w dużym, dwuletnim badaniu obejmującym około 20 000 osób. Przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych dotyczyło mniej niż 4% pacjentów w badaniach klinicznych oraz 7,4% w badaniu japońskim. Podwyższone stężenie kinazy keratynowej (CK) przekraczające 3-krotnie górną granicę normy zaobserwowano u 1,8% pacjentów, a rzadkie przypadki CK ≥10x GGN z towarzyszącymi skurczami mięśni stanowiły 0,04%. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano również przypadki rabdomiolizy, w tym z ostrą niewydolnością nerek i przypadki śmiertelne (0,01% hospitalizacji). U dzieci i młodzieży (n=142) działania niepożądane były podobne do dorosłych, z najczęstszymi objawami: bóle głowy (4,9%), bóle mięśni (2,1%) i bóle brzucha (4,9%). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z chorobami wątroby lub nerek oraz uczuleniem na lek, u których częstość działań niepożądanych była wyższa (odpowiednio 13,5% i 20,4%).
aminotransferaza, anemia, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, cukrzyca, ginekomastia, hipoestezja, immunozależna miopatia martwicza, jadłowstręt, kinaza keratynowa, miastenia, miopatia, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pokrzywka, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, zespół toczniopodobny, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Livazo 2 mg
Pitawastatyna, dostępna w postaci tabletek powlekanych (Livazo), jest statyną stosowaną w leczeniu dyslipidemii. W badaniach klinicznych mniej niż 4% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, z najczęstszym objawem w postaci bólów mięśni. Podwyższone stężenie kinazy keratynowej przekraczające 3-krotnie górną granicę normy (GGN) wystąpiło u 1,8% pacjentów, a wartości ≥10-krotne z towarzyszącymi skurczami mięśni rzadko (0,04% przy dawce 4 mg). Działania niepożądane obejmują m.in. zaburzenia neurologiczne (często bóle głowy, niezbyt często zawroty głowy, zaburzenia smaku, senność), pokarmowe (często zaparcia, biegunki, nudności), wątrobowe (niezbyt często podwyższone aminotransferazy, rzadko żółtaczkę cholestatyczną) oraz mięśniowo-szkieletowe (często bóle mięśni i stawów, rzadko miopatię i rabdomiolizę). W populacji pediatrycznej działania niepożądane są podobne do dorosłych, z częstością przerwania leczenia poniżej 3%.
bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból języka, ból mięśni, ból stawu, cukrzyca, częstomocz, dysfunkcja wątroby, dyslipidemia, ginekomastia, hipoestezja, immunozależna miopatia martwicza, jadłowstręt, kinaza keratynowa, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nieprawidłowa czynność wątroby, niestrawność, nudność, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, pitawastatyna, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, rabdomioliza, rumień, skurcz mięśnia, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, suchość w ustach, szum w uszach, wymioty, zaburzenie ostrości widzenia, zaburzenie smaku, zaparcie, zawrót głowy, zespół toczniopodobny, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Livazo 1 mg
Produkt leczniczy Livazo (pitawastatyna w postaci soli wapnia) wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla statyn, z najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi obejmującymi bóle mięśni oraz podwyższone stężenie kinazy kreatynowej (CK) przekraczające 3-krotnie górną granicę normy (GGN) u 1,8% pacjentów. W badaniach klinicznych rzadko (0,04%) odnotowano stężenia CK ≥10× GGN z towarzyszącymi skurczami mięśni. Inne działania niepożądane o częstości niezbyt częstej lub rzadkiej obejmują zaburzenia ze strony układu nerwowego (bóle głowy, zawroty głowy), przewodu pokarmowego (zaparcia, biegunki, nudności), wątroby (podwyższone aminotransferazy, żółtaczka cholestatyczna) oraz mięśniowo-szkieletowe (miopatia, rabdomioliza). W populacji pediatrycznej (6-17 lat) częstość działań niepożądanych jest podobna do dorosłych, z najczęstszymi objawami w postaci bólów głowy (4,9%), mięśni (2,1%) i brzucha (4,9%).
anemia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cukrzyca, częstomocz, depresja, ginekomastia, hipoestezja, immunozależna miopatia martwicza, jadłowstręt, kinaza keratynowa, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nieprawidłowa czynność wątroby, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, osłabienie, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pokrzywka, rabdomioliza, rumień, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, suchość w ustach, świąd, szum w uszach, utrata pamięci, wymioty, wysypka, zaburzenie ostrości widzenia, zaburzenie seksualne, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaparcie, zawroty głowy, zespół toczniopodobny, złe samopoczucie, zmęczenie, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Livazo 4 mg
Produkt leczniczy Livazo (pitawastatyna) w dawce 4 mg charakteryzuje się stosunkowo niskim odsetkiem działań niepożądanych prowadzących do przerwania terapii (<4% w badaniach klinicznych). Najczęstszym działaniem niepożądanym są bóle mięśni, występujące u 1,08% pacjentów w dużym, prospektywnym badaniu po wprowadzeniu leku do obrotu (n=~20 000). Podwyższone stężenie kinazy keratynowej (CK) >3x GGN obserwowano u 1,8% pacjentów, a wartości ≥10x GGN z towarzyszącymi skurczami mięśni były rzadkie (0,04%). W populacji pediatrycznej (<18 lat) częstość przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wyniosła <3%, z najczęstszymi objawami takimi jak bóle głowy (4,9%), bóle mięśni (2,1%) i bóle brzucha (4,9%). W trakcie stosowania pitawastatyny zgłaszano również rzadkie przypadki rabdomiolizy (0,01%), w tym z ostrą niewydolnością nerek, a także działania niepożądane ze strony układu nerwowego, psychicznego i metabolicznego, takie jak zaburzenia snu, depresja czy ryzyko rozwoju cukrzycy u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², nadciśnienie).
Profil bezpieczeństwa Livazo wskazuje na konieczność szczególnej ostrożności u pacjentów z alergią na lek (częstość działań niepożądanych 20,4%) oraz u osób z chorobami wątroby lub nerek (13,5%). Działania niepożądane obejmują szeroki zakres objawów układowo-narządowych, w tym zaburzenia hematologiczne (anemia), psychiczne (bezsenność), neurologiczne (bóle głowy, miastenia), żołądkowo-jelitowe (nudności, zaparcia), wątrobowe (podwyższone aminotransferazy, żółtaczka cholestatyczna), skórne (wysypka, świąd), mięśniowo-szkieletowe (miopatia, rabdomioliza) oraz nerkowe (częstomocz). Zaleca się regularne monitorowanie parametrów biochemicznych i klinicznych oraz zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych do odpowiednich organów nadzoru farmakologicznego w celu optymalizacji stosunku korzyści do ryzyka terapii pitawastatyną.
anemia, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, cukrzyca, ginekomastia, hipoestezja, immunozależna miopatia martwicza, jadłowstręt, kinaza keratynowa, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pitawastatyna, rabdomioliza, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, zaburzenie ostrości widzenia, zespół toczniopodobny, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pitamet 1 mg
Pitawastatyna, dostępna w dawkach 1 mg, 2 mg i 4 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z badań klinicznych oraz obserwacji porejestracyjnych. Odsetek przerwań leczenia z powodu działań niepożądanych wynosił poniżej 4%. Najczęstszym działaniem niepożądanym były bóle mięśni, a podwyższone stężenie kinazy keratynowej (CK) przekraczające 3-krotnie górną granicę normy wystąpiło u 1,8% pacjentów, natomiast znaczne podwyższenie CK (≥10x GGN) z towarzyszącymi skurczami mięśni było rzadkie (0,04%). Częstość występowania działań niepożądanych obejmuje m.in. zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, biegunki, nudności), podwyższone aminotransferazy (AST, ALT) niezbyt często, a także bóle mięśni i stawów często. Istotne jest zwiększone ryzyko rozwoju cukrzycy, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka takimi jak glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², podwyższone triglicerydy czy nadciśnienie tętnicze.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anemia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cukrzyca, częstomocz, depresja, ginekomastia, hipoestezja, immunozależna miopatia martwicza, jadłowstręt, kinaza keratynowa, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nieprawidłowa czynność wątroby, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, osłabienie, ostre zapalenie trzustki, pitawastatyna, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, rabdomioliza, rumień, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, suchość w ustach, świąd, szum w uszach, utrata pamięci, wymioty, wysypka, zaburzenia funkcji seksualnych, zaburzenia ostrości widzenia, zaburzenia smaku, zaburzenia snu, zaparcia, zawroty głowy, zespół toczniopodobny, żółtaczka cholestatyczna