Wprowadzenie do działań niepożądanych pitawastatyny

Pitawastatyna (dostępna jako produkt leczniczy Livazo w postaci tabletek powlekanych) należy do grupy leków nazywanych statynami, które są stosowane w leczeniu dyslipidemii. Podobnie jak w przypadku innych leków z tej grupy, stosowanie pitawastatyny może wiązać się z występowaniem działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące profilu bezpieczeństwa pitawastatyny, oparte na danych z kontrolowanych badań klinicznych oraz doświadczeniach po wprowadzeniu leku do obrotu.¹

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

W badaniach klinicznych przy zastosowaniu zalecanych dawek, mniej niż 4% pacjentów przyjmujących pitawastatynę przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym były bóle mięśni. W badaniach klinicznych odnotowano podwyższone stężenie kinazy keratynowej przekraczające ponad 3-krotnie górną granicę normy (GGN) u 1,8% pacjentów, natomiast stężenia przekraczające wartość GGN ≥10 razy z towarzyszącymi skurczami mięśni występowały rzadko (0,04% pacjentów leczonych dawką 4 mg).²

Szczegółowe działania niepożądane według grup układowo-narządowych

Działania niepożądane pitawastatyny zostały sklasyfikowane według układów oraz częstości występowania zgodnie z następującą konwencją: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000) oraz nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).³

Zaburzenia układu nerwowego

W zakresie układu nerwowego pitawastatyna może powodować często bóle głowy, a niezbyt często zawroty głowy, zaburzenia smaku oraz senność. Z częstością nieznaną raportowano przypadki miastenii – schorzenia charakteryzującego się osłabieniem mięśni oraz hipoestezji (obniżonej wrażliwości na bodźce, szczególnie dotykowe).⁴

Zaburzenia oka i ucha

Rzadko obserwowano zaburzenia ostrości widzenia, a z częstością nieznaną miastenię oczną. W obrębie narządu słuchu niezbyt często zgłaszano dzwonienie (szum) w uszach.⁵

Zaburzenia przewodu pokarmowego

Układ pokarmowy jest jednym z najczęściej dotkniętych układów w kontekście działań niepożądanych pitawastatyny. Często obserwowano zaparcia, biegunki, niestrawność oraz nudności. Niezbyt często zgłaszano bóle brzucha, suchość w ustach i wymioty. Rzadko występowały ból języka i ostre zapalenie trzustki – stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Po wprowadzeniu leku do obrotu rzadko zgłaszano również dyskomfort w jamie brzusznej.⁶

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Niezbyt często obserwowano podwyższone stężenie aminotransferaz (aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferaza alaninowa), co może wskazywać na wpływ leku na funkcjonowanie wątroby. Rzadko zgłaszano żółtaczkę cholestatyczną, nieprawidłową czynność wątroby oraz zaburzenia pracy wątroby.⁷

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

Jedne z najistotniejszych działań niepożądanych statyn, w tym pitawastatyny, dotyczą układu mięśniowo-szkieletowego. Często występowały bóle mięśni i bóle stawów, a niezbyt często skurcze mięśni. Rzadko zgłaszano miopatię i rabdomiolizę – poważne powikłania mogące prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Z częstością nieznaną obserwowano immunozależną miopatię martwiczą – rzadką formę autoimmunologicznego uszkodzenia mięśni, oraz zespół toczniopodobny – zespół objawów przypominających toczeń rumieniowaty układowy.⁸

W prospektywnym badaniu przeprowadzonym po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłoszono dwa wymagające hospitalizacji przypadki rabdomiolizy (0,01% pacjentów). Dodatkowo raportowano przypadki rabdomiolizy z ostrą niewydolnością nerek lub bez niej, włączając przypadki ze skutkiem śmiertelnym.⁹

Inne zaburzenia

Inne działania niepożądane obejmowały:

• Zaburzenia krwi i układu chłonnego: niezbyt często – anemia¹⁰
• Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: niezbyt często – jadłowstręt¹¹
• Zaburzenia psychiczne: niezbyt często – bezsenność¹²
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: niezbyt często – świąd, wysypka; rzadko – pokrzywka, rumień; częstość nieznana – obrzęk naczynioruchowy¹³
• Zaburzenia nerek i dróg moczowych: niezbyt często – częstomocz¹⁴
• Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: niezbyt często – osłabienie, złe samopoczucie, zmęczenie, obrzęk obwodowy¹⁵
• Zaburzenia układu rozrodczego i piersi: częstość nieznana – ginekomastia (powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn)¹⁶

Działania niepożądane w populacji pediatrycznej

Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania pitawastatyny u dzieci i młodzieży pochodzą z obserwacji 142 pacjentów pediatrycznych, w tym 87 pacjentów w wieku 6-11 lat oraz 55 pacjentów w wieku 12-17 lat. W tej grupie 91 pacjentów otrzymywało pitawastatynę przez okres 1 roku, 12 pacjentów przez 2,5 roku, a 2 pacjentów przez 3 lata. Mniej niż 3% pacjentów przerwało leczenie z powodu zdarzeń niepożądanych. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były bóle głowy (4,9%), bóle mięśni (2,1%) oraz bóle brzucha (4,9%). Na podstawie dostępnych danych oczekuje się, że częstość występowania, rodzaj oraz stopień nasilenia działań niepożądanych u dzieci i młodzieży będą podobne jak u dorosłych.¹⁷

Dane po wprowadzeniu produktu do obrotu

Po wprowadzeniu produktu do obrotu przeprowadzono prospektywne badanie u prawie 20000 pacjentów w Japonii. Większość z nich była leczona pitawastatyną w dawce 1 lub 2 mg. W tym badaniu 10,4% pacjentów zgłosiło wystąpienie działań niepożądanych, których związek z pitawastatyną nie mógł zostać wykluczony, a 7,4% pacjentów musiało przerwać leczenie z powodu działań niepożądanych. Częstość występowania bólów mięśni wynosiła 1,08%. Większość odnotowanych działań niepożądanych miała charakter łagodny.¹⁸

W dwuletniej obserwacji stwierdzono, że częstość występowania działań niepożądanych była wyższa u pacjentów ze stwierdzonym uczuleniem na lek (20,4%) oraz u osób z chorobami wątroby lub nerek (13,5%).¹⁹

Działania niepożądane charakterystyczne dla grupy statyn

Przy stosowaniu statyn, w tym potencjalnie również pitawastatyny, zgłaszano następujące działania niepożądane:

• Zaburzenia snu, w tym koszmary senne
• Utrata pamięci
• Zaburzenia seksualne
• Depresja
• Śródmiąższowa choroba płuc (pojedyncze przypadki, zwłaszcza podczas długotrwałego leczenia)
• Cukrzyca – częstość występowania zależy od obecności czynników ryzyka: stężenie glukozy we krwi na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m2, podwyższone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie

^{30 kg/m2, podwyższone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie).”>20}

Tabela działań niepożądanych pitawastatyny

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C PL-02 222 Warszawa Tel.: + 48 22 49 21 301 Faks: + 48 22 49 21 309 Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl²¹