rodzinna heterozygotyczna hipercholesterolemia
Wskazanie

Rodzinna heterozygotyczna hipercholesterolemia (HeFH) to zaburzenie genetyczne charakteryzujące się znacznie podwyższonym stężeniem cholesterolu LDL w osoczu od urodzenia, co prowadzi do przedwczesnej miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych. Występuje z częstością około 1:200-1:500 w populacji ogólnej. Pacjenci z HeFH dziedziczą jedną zmutowaną kopię genu (najczęściej LDLR, APOB lub PCSK9) od jednego z rodziców.

Główne objawy kliniczne HeFH to znacznie podwyższone stężenie cholesterolu LDL (zwykle >190 mg/dl u dorosłych), żółtaki ścięgien (szczególnie ścięgna Achillesa), rąbek rogówkowy oraz przedwczesna choroba wieńcowa. Rozpoznanie opiera się na kryteriach klinicznych (np. kryteria Dutch Lipid Clinic Network), badaniach genetycznych oraz wywiadzie rodzinnym.

Leczenie HeFH wymaga intensywnej terapii hipolipemizującej. Podstawą są statyny o wysokiej intensywności działania: Rosuwastatyna (Crestor, Rosuvastatin), Atorwastatyna (Atoris, Sortis, Tulip) w maksymalnych tolerowanych dawkach. W przypadku nieosiągnięcia docelowego stężenia LDL, dołącza się ezetymib (Ezetrol, Ezehron) blokujący wchłanianie cholesterolu w jelitach. U pacjentów nieodpowiadających wystarczająco na terapię skojarzoną, stosuje się inhibitory PCSK9: Alirokumab (Praluent) lub Ewolokumab (Repatha), które mogą obniżyć LDL nawet o 60% dodatkowo.

Największą trudnością w leczeniu pacjentów z HeFH jest osiągnięcie docelowych wartości LDL (<55-70 mg/dl u osób bardzo wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego). Znaczna część pacjentów, mimo intensywnego leczenia, nie osiąga tych celów. Dodatkowo, problematyczna jest nietolerancja statyn występująca u 5-20% pacjentów, głównie w postaci dolegliwości mięśniowych. Wyzwaniem pozostaje również wczesna identyfikacja pacjentów, gdyż wielu z nich jest diagnozowanych dopiero po wystąpieniu incydentu sercowo-naczyniowego.

Kluczowe w prowadzeniu pacjentów z HeFH jest rozpoczęcie leczenia jak najwcześniej (często już w wieku dziecięcym), regularne monitorowanie skuteczności terapii oraz badania przesiewowe członków rodziny. W przypadkach opornych na standardowe leczenie, w niektórych ośrodkach dostępna jest afereza LDL, zabieg polegający na mechanicznym usuwaniu cząsteczek LDL z krwi pacjenta.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl