katastrofa mitotyczna
Katastrofa mitotyczna to patologiczny proces komórkowy, w którym dochodzi do nieprawidłowego przebiegu mitozy, skutkującego poważnymi zaburzeniami podziału komórki. Stan ten charakteryzuje się nieprawidłową segregacją chromosomów, defektami w formowaniu wrzeciona mitotycznego lub zaburzeniami cytokinety.
Zjawisko to może być wywołane przez różne czynniki, w tym uszkodzenia DNA, defekty punktów kontrolnych cyklu komórkowego, nieprawidłowości w funkcjonowaniu białek mitotycznych czy działanie czynników zewnętrznych, takich jak promieniowanie jonizujące lub chemioterapeutyki. Katastrofa mitotyczna często prowadzi do powstawania komórek aneuploidalnych lub poliploidalnych.
W kontekście klinicznym, katastrofa mitotyczna ma istotne znaczenie w onkologii – z jednej strony może przyczyniać się do rozwoju nowotworów poprzez generowanie niestabilności genomowej, z drugiej jest mechanizmem, który wykorzystują niektóre leki przeciwnowotworowe do indukowania śmierci komórek rakowych. Leki celujące w białka mitotyczne, takie jak taksany czy inhibitory kinaz Aurora, działają właśnie poprzez wywoływanie katastrofy mitotycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba popromienna – Patofizjologia i mechanizm
Choroba popromienna (acute radiation syndrome, ARS) jest wynikiem ekspozycji na wysokie dawki promieniowania jonizującego, prowadząc do uszkodzenia DNA poprzez bezpośrednie przerwanie nici oraz pośrednie działanie reaktywnych form tlenu (RFT). Uszkodzenia te skutkują śmiercią komórek, mutacjami lub karcynogenezą, szczególnie w tkankach o wysokim wskaźniku proliferacji, takich jak szpik kostny, nabłonek przewodu pokarmowego, skóra i gonady. Patogeneza obejmuje także ogólnoustrojową reakcję zapalną (SIRS) z udziałem cytokin prozapalnych (TNF-α, IL-1, IL-6, TGF-β), uszkodzenie śródbłonka naczyniowego prowadzące do zaburzeń mikrokrążenia oraz nasilony stres oksydacyjny. Klinicznie ARS manifestuje się trzema zespołami: szpikowym (0,7-10 Gy), żołądkowo-jelitowym (10-50 Gy) oraz sercowo-naczyniowo/neurologicznym (>50 Gy), z różnym czasem pojawienia się i ciężkością objawów, od pancytopenii i infekcji po obrzęk mózgu i zapaść krążeniową.
apoptoza, autofagia, bezpłodność, białaczka, choroba popromienna, czynnik martwicy nowotworów alfa, dysbioza mikrobioty jelitowej, interleukina-1, interleukina-6, katastrofa mitotyczna, komórki macierzyste hematopoetyczne, małopłytkowość, nabłonek przewodu pokarmowego, nekroza, neutropenia, ogólnoustrojowa reakcja zapalna, ostra białaczka szpikowa, pancytopenia, pęknięcie nici DNA, promieniowanie jonizujące, reaktywne formy tlenu, stres oksydacyjny, szpik kostny, transformujący czynnik wzrostu beta, uszkodzenie DNA, uszkodzenie śródbłonka naczyniowego, wolne rodniki, zaćma, zespół sercowo-naczyniowy, zespół szpikowy, zespół żołądkowo-jelitowy, zwłóknienie płuc, zwłóknienie skóry, zwłóknienie wątroby