pęcherz śródnaskórkowy
Pęcherz śródnaskórkowy to wykwit skórny charakteryzujący się obecnością pęcherza zlokalizowanego w obrębie naskórka, a nie pod nim. Powstaje w wyniku oddzielenia się komórek naskórka, co prowadzi do utworzenia przestrzeni wypełnionej płynem surowiczym. Jest typowym objawem w wielu dermatozach pęcherzowych, szczególnie w pęcherzycy zwykłej.
W diagnostyce różnicowej pęcherza śródnaskórkowego istotne jest odróżnienie go od pęcherza podnaskórkowego, co można wykonać poprzez badanie histopatologiczne lub test Tzancka. Pęcherze śródnaskórkowe są zazwyczaj wiotkie, łatwo pękają i mają tendencję do szybkiego tworzenia nadżerek, co wynika z ich powierzchownej lokalizacji.
Choroby, w których występują pęcherze śródnaskórkowe, to przede wszystkim pęcherzyca zwykła i jej odmiany, choroba Grovera, choroba Haileya-Haileya oraz niektóre odmiany wyprysku. Mechanizm ich powstawania często wiąże się z autoimmunologicznym uszkodzeniem struktur odpowiedzialnych za przyleganie komórek naskórka (desmosomów), co prowadzi do zjawiska akantolizy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Pemfigus vulgaris – Diagnostyka i diagnoza
Pemfigus vulgaris to rzadka, autoimmunologiczna choroba pęcherzowa, charakteryzująca się śródnaskórkowymi pęcherzami i rozległymi nadżerkami na skórze oraz błonach śluzowych, z dominującym zajęciem błon śluzowych jamy ustnej (około 80% przypadków). Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, badaniu histopatologicznym, bezpośredniej immunofluorescencji (DIF) skóry okołozmianowej oraz serologicznym wykrywaniu autoprzeciwciał przeciwko desmogleinie 1 i 3 (Dsg1, Dsg3) za pomocą testów ELISA i/lub pośredniej immunofluorescencji (IIF). Biopsja powinna obejmować świeży pęcherz (do 24 godzin) wraz z otaczającą zdrową skórą. DIF cechuje się czułością 90-100% i swoistością 100%, wykazując złogi IgG (głównie IgG1 i IgG4) w koronkowym wzorze na powierzchni keratynocytów. Test ELISA charakteryzuje się czułością >95% i jest pomocny w potwierdzeniu diagnozy, różnicowaniu z pemfigus foliaceus oraz monitorowaniu aktywności choroby i ryzyka nawrotów.
akantoliza, azatiopryna, badanie cytologiczne, badanie histopatologiczne, bezpośrednia immunofluorescencja, biopsja skóry, błona śluzowa, choroba pęcherzowa, cyklofosfamid, cyklosporyna, desmogleina 1, desmogleina 3, Epidermolysis bullosa acquisita, keratynocyt, liszaj płaski nadżerkowy, mykofenolan mofetylu, nadżerka, objaw Nikolskiego, pęcherz śródnaskórkowy, pemfigoid błon śluzowych, pemfigoid pęcherzowy, pemfigus foliaceus, pemfigus IgA, pemfigus vulgaris, pośrednia immunofluorescencja, reepitelializacja, rozmaz Tzancka, rumień wielopostaciowy, rytuksymab, test ELISA, toksyczna nekroliza naskórka, zapalenie skóry opryszczkowate - Leksykon chorób i schorzeń
Pemfigus – Diagnostyka i diagnoza
Pemfigus to grupa rzadkich, potencjalnie zagrażających życiu autoimmunologicznych chorób pęcherzowych, charakteryzujących się akantolizą i obecnością autoprzeciwciał IgG skierowanych przeciwko białkom adhezyjnym nabłonka, głównie desmogleinie 1 (Dsg1) i desmogleinie 3 (Dsg3). Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, badaniu histopatologicznym, bezpośredniej immunofluorescencji (DIF) skóry okołozmianowej oraz serologicznym wykryciu autoprzeciwciał metodą pośredniej immunofluorescencji (IIF) i/lub ELISA. DIF wykazuje złogi IgG i/lub C3 na powierzchni keratynocytów, dając obraz „siatki drucianej” z czułością 90-100% i swoistością 100%. ELISA mierzy poziomy przeciwciał anty-Dsg1 i anty-Dsg3 z czułością 96-100% i swoistością 98,6-99,2%, co koreluje z aktywnością choroby i jest użyteczne w monitorowaniu terapii. Biopsja skóry powinna obejmować fragment pęcherza i niezajętej skóry, a test Nikolskiego jest pomocny w ocenie klinicznej. Wczesne rozpoznanie umożliwia rozpoczęcie leczenia przy niższych dawkach leków i zapobiega progresji choroby.
adhezja międzykomórkowa, akantoliza, badanie histopatologiczne, bezpośrednia immunofluorescencja, biopsja skóry, błona podstawna, choroba autoimmunologiczna pęcherzowa, desmogleina 1, desmogleina 3, diagnostyka różnicowa, dysfagia, immunoblotting, keratynocyt, komórka podstawna, opryszczkowate zapalenie skóry, pęcherz śródnaskórkowy, pemfigoid błon śluzowych, pemfigoid pęcherzowy, pemfigus foliaceus, pemfigus paraneoplastyczny, pemfigus vulgaris, pośrednia immunofluorescencja, test ELISA, test Nikolskiego, toksyczna nekroliza naskórka - Leksykon chorób i schorzeń
Pemfigus – Patofizjologia i mechanizm
Pemfigus to zagrażająca życiu autoimmunologiczna choroba pęcherzowa, charakteryzująca się akantolizą wywołaną przez autoprzeciwciała IgG (głównie podklasy IgG4) skierowane przeciwko desmogleinom 1 i 3 (Dsg1, Dsg3), które są kluczowymi glikoproteinami desmosomów odpowiedzialnymi za adhezję keratynocytów. Patogeneza obejmuje bezpośrednie zakłócenie adhezji komórkowej przez steryczne utrudnianie interakcji trans-Dsg3, endocytozę Dsg3 indukowaną przez p38MAPK oraz aktywację licznych szlaków sygnałowych, takich jak p38MAPK, PKC, Src, ERK i cAMP. Dodatkowo, autoprzeciwciała wywołują apoptozę keratynocytów poprzez aktywację kaspaz i receptorów Fas, a także piroptoizę, zapalną formę śmierci komórkowej nasilającą akantolizę, z udziałem inflammasomów i cytokin IL-1 oraz IL-18. Dysregulacja osi p53-DSG3, z udziałem białek takich jak ATM, c-Myc i p38MAPK, oraz samonapędzający się mechanizm regulacji ST18, potęgują przewlekłość choroby. W patogenezie istotną rolę odgrywa także odpowiedź immunologiczna Th2, z produkcją IL-4, IL-6, IL-22 i TNF-α, co sprzyja przełączaniu izotypów przeciwciał na patogenną IgG4.
- Leksykon chorób i schorzeń
Pemfigus vulgaris – Patofizjologia i mechanizm
Pemfigus vulgaris to rzadkie, autoimmunologiczne schorzenie pęcherzowe, charakteryzujące się obecnością autoprzeciwciał klasy IgG skierowanych przeciwko desmogleinie 3 (DSG3) i desmogleinie 1 (DSG1), co prowadzi do akantolizy i powstawania pęcherzy śródnaskórkowych. Patogeneza obejmuje zaburzenia adhezji między keratynocytami, aktywację szlaków sygnałowych fosfolipazy C, kinazy białkowej C (PKC) oraz stres oksydacyjny, który wpływa na białko YAP i funkcję p53, co może tworzyć samopodtrzymujący się obwód chorobowy. W patogenezie istotną rolę odgrywają także komórki T (Th1, Th2, Th17) oraz cytokiny, takie jak TNF-α i IL-6, a także predyspozycje genetyczne związane z allelami HLA-DRB1*04:02 i HLA-DQB1*05:03. Czynniki środowiskowe, w tym promieniowanie UV, infekcje wirusowe i leki tiolowe, mogą indukować lub zaostrzać przebieg choroby.
akantoliza, antygen zgodności tkankowej, autoprzeciwciało, azatiopryna, choroba autoimmunologiczna pęcherzowa, cyklofosfamid, desmogleina 1, desmogleina 3, glikokortykosteroid, główny układ zgodności tkankowej, immunoadsorpcja, immunoglobulina dożylna, kinaza białkowa, kinaza białkowa C, komórki pomocnicze T, metotreksat, mykofenolan mofetylu, nabłonek wielowarstwowy płaski, pęcherz śródnaskórkowy, pemfigus vulgaris, plazmafereza, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, przeciwciało IgG, rytuksymab, stres retikulum endoplazmatycznego, wirus opryszczki typu 8 - Leksykon chorób i schorzeń
Pęcherze – Patofizjologia i mechanizm
Pęcherze skórne powstają w wyniku oddzielenia warstw naskórka lub naskórka od skóry właściwej, wypełnione są płynem o składzie podobnym do osocza, lecz o niższej zawartości białek. Pęcherze tarciowe powstają na skutek sił ścinających działających w warstwie kolczystej naskórka (stratum spinosum), gdzie dochodzi do martwicy i dysocjacji keratynocytów, a następnie wypełnienia przestrzeni płynem. Wilgotność skóry zwiększa siły tarcia, co podnosi ryzyko powstawania pęcherzy. Histologicznie obserwuje się śródnaskórkowe rozdzielenie z martwicą, a proces regeneracji naskórka rozpoczyna się już po 6 godzinach od powstania pęcherza, z pełnym odtworzeniem warstw ziarnistej i rogowej w ciągu 48-120 godzin. W przypadku pęcherzy na dłoniach i stopach ból wynika z uszkodzenia zakończeń nerwowych w głębszych warstwach naskórka. Adaptacje skóry, takie jak proliferacja komórkowa i pogrubienie naskórka, mogą zmniejszać ryzyko powstawania pęcherzy przy powtarzającym się narażeniu na tarcie.
autoprzeciwciało, badanie mikroskopowe, choroba autoimmunologiczna pęcherzowa, ciśnienie hydrostatyczne, desmogleina 1, kolagen typu VII, liszajec pęcherzowy, opatrunek hydrokoloidowy, pęcherz śródnaskórkowy, pęcherz tarciowy, pęcherzowe oddzielanie się naskórka, pemfigoid pęcherzowy, pemfigus zwyczajny, siła ścinająca, toksyna złuszczająca, warstwa kolczysta naskórka, zakażenie wirusem opryszczki, zespół oparzonej skóry