profilaktyka wykrzepiania

Profilaktyka wykrzepiania to zespół działań medycznych mających na celu zapobieganie powstawaniu zakrzepów krwi w układzie naczyniowym. Jest kluczowym elementem opieki nad pacjentami z grup ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych, w tym pacjentów unieruchomionych, po zabiegach operacyjnych, z chorobami nowotworowymi czy hospitalizowanych z powodu ostrych schorzeń.

W praktyce klinicznej stosuje się farmakologiczne i niefarmakologiczne metody profilaktyki. Do farmakologicznych należą przede wszystkim heparyny drobnocząsteczkowe (LMWH), heparyna niefrakcjonowana (UFH), antagoniści witaminy K (warfaryna, acenokumarol), bezpośrednie inhibitory trombiny oraz bezpośrednie inhibitory czynnika Xa. Wybór metody farmakologicznej zależy od indywidualnego ryzyka pacjenta oraz rodzaju zabiegu lub schorzenia.

Metody niefarmakologiczne obejmują wczesne uruchamianie pacjentów, stosowanie pończoch uciskowych o stopniowanym ucisku, przerywaną kompresję pneumatyczną kończyn dolnych oraz odpowiednie nawodnienie. Często najlepsze efekty osiąga się stosując jednocześnie metody farmakologiczne i niefarmakologiczne, szczególnie u pacjentów z wysokim ryzykiem powikłań zakrzepowo-zatorowych.

Skuteczna profilaktyka wykrzepiania zmniejsza ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, zatorowości płucnej oraz innych powikłań zakrzepowych, które mogą prowadzić do przedłużonej hospitalizacji, niepełnosprawności, a nawet zgonu. Ocena ryzyka zakrzepowo-zatorowego powinna być rutynową praktyką u wszystkich pacjentów przyjmowanych do szpitala.