komórka podstawna
Komórka podstawna (keratinocyt podstawny) stanowi najgłębszą warstwę naskórka, zlokalizowaną w warstwie podstawnej (stratum basale). Komórki te są cylindryczne, posiadają duże jądro komórkowe i wykazują wysoką aktywność mitotyczną, co czyni je kluczowymi dla procesu odnowy naskórka.
Komórki podstawne są połączone z błoną podstawną za pomocą hemidesmosomów, co zapewnia stabilne zakotwiczenie naskórka do skóry właściwej. Zawierają one keratynę typu 5 i 14, charakterystyczną dla tej warstwy komórek. W wyniku podziałów komórek podstawnych powstają komórki, które migrują ku powierzchni naskórka, ulegając procesom różnicowania i keratynizacji.
Zaburzenia funkcjonowania komórek podstawnych mogą prowadzić do różnych chorób skóry, w tym nowotworów takich jak rak podstawnokomórkowy (basal cell carcinoma, BCC). Mutacje w genach regulujących proliferację tych komórek, szczególnie w szlaku sygnałowym Hedgehog, są częstą przyczyną rozwoju BCC, najczęstszego nowotworu skóry u ludzi.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Pemfigus – Diagnostyka i diagnoza
Pemfigus to grupa rzadkich, potencjalnie zagrażających życiu autoimmunologicznych chorób pęcherzowych, charakteryzujących się akantolizą i obecnością autoprzeciwciał IgG skierowanych przeciwko białkom adhezyjnym nabłonka, głównie desmogleinie 1 (Dsg1) i desmogleinie 3 (Dsg3). Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, badaniu histopatologicznym, bezpośredniej immunofluorescencji (DIF) skóry okołozmianowej oraz serologicznym wykryciu autoprzeciwciał metodą pośredniej immunofluorescencji (IIF) i/lub ELISA. DIF wykazuje złogi IgG i/lub C3 na powierzchni keratynocytów, dając obraz „siatki drucianej” z czułością 90-100% i swoistością 100%. ELISA mierzy poziomy przeciwciał anty-Dsg1 i anty-Dsg3 z czułością 96-100% i swoistością 98,6-99,2%, co koreluje z aktywnością choroby i jest użyteczne w monitorowaniu terapii. Biopsja skóry powinna obejmować fragment pęcherza i niezajętej skóry, a test Nikolskiego jest pomocny w ocenie klinicznej. Wczesne rozpoznanie umożliwia rozpoczęcie leczenia przy niższych dawkach leków i zapobiega progresji choroby.
adhezja międzykomórkowa, akantoliza, badanie histopatologiczne, bezpośrednia immunofluorescencja, biopsja skóry, błona podstawna, choroba autoimmunologiczna pęcherzowa, desmogleina 1, desmogleina 3, diagnostyka różnicowa, dysfagia, immunoblotting, keratynocyt, komórka podstawna, opryszczkowate zapalenie skóry, pęcherz śródnaskórkowy, pemfigoid błon śluzowych, pemfigoid pęcherzowy, pemfigus foliaceus, pemfigus paraneoplastyczny, pemfigus vulgaris, pośrednia immunofluorescencja, test ELISA, test Nikolskiego, toksyczna nekroliza naskórka