zaburzenie wchłaniania cynku

Zaburzenie wchłaniania cynku to stan kliniczny, w którym organizm nie jest w stanie prawidłowo absorbować tego niezbędnego mikroelementu z pożywienia w przewodzie pokarmowym. Cynk pełni kluczową rolę w funkcjonowaniu ponad 300 enzymów, syntezie DNA i białek, procesach immunologicznych, gojeniu ran oraz wzroście i rozwoju.

Najczęstsze przyczyny zaburzeń wchłaniania cynku obejmują choroby zapalne jelit (np. choroba Leśniowskiego-Crohna), celiakię, choroby trzustki, zespół krótkiego jelita, przewlekłe choroby wątroby oraz przyjmowanie niektórych leków (np. glikokortykosteroidów, tetracyklin). Istotną rolę odgrywa również obecność w diecie związków chelatujących cynk, takich jak fityniany, niektóre błonniki i wapń.

Objawy niedoboru cynku wynikającego z zaburzeń wchłaniania mogą obejmować opóźnienie wzrostu i dojrzewania, zaburzenia smaku i węchu (dysgeusia, hiposmia), utratę apetytu, przewlekłą biegunkę, zaburzenia immunologiczne, zmiany skórne (np. zapalenie skóry okoloustne), opóźnione gojenie ran oraz łamliwość paznokci i wypadanie włosów.

Diagnostyka zaburzeń wchłaniania cynku opiera się na pomiarze stężenia cynku w surowicy, jednakże wartość tego badania jest ograniczona z uwagi na fakt, że poziom cynku we krwi nie zawsze odzwierciedla rzeczywiste zasoby ustrojowe. W niektórych przypadkach konieczne może być wykonanie testu absorpcji cynku lub oznaczenie jego poziomu w erytrocytach.

Leczenie zaburzeń wchłaniania cynku polega przede wszystkim na suplementacji cynku (zazwyczaj w formie siarczanu cynku), której dawkowanie zależy od nasilenia niedoboru i przyczyny zaburzeń wchłaniania. Równocześnie należy dążyć do leczenia choroby podstawowej, jeśli jest to możliwe. W przypadku zaburzeń wchłaniania o charakterze trwałym konieczne może być długotrwałe lub dożywotnie podawanie suplementów cynku.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Zincas 5,5 mg Zn2+

Produkt leczniczy Zincas, zawierający cynk w postaci cynku wodoroasparaginianu dwuwodnego, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami. Szczególnie istotne są interakcje z pochodnymi tetracyklin, gdzie cynk tworzy trudno rozpuszczalne kompleksy, co prowadzi do znacznego zmniejszenia ich wchłaniania i obniżenia skuteczności terapeutycznej (poziom istotności: wysoki; zalecenie: unikać jednoczesnego stosowania). Podobnie, jednoczesne stosowanie z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (kwas acetylosalicylowy, ibuprofen, indometacyna) oraz tiazydowymi diuretykami, glikokortykosteroidami i związkami wapnia może wpływać na biodostępność cynku i tych leków, co wymaga zachowania odstępów czasowych lub unikania kojarzenia terapii (poziom istotności: średni). Substancje chelatujące, takie jak penicylamina, również znacząco obniżają biodostępność cynku, co jest klinicznie istotne i wskazuje na konieczność unikania jednoczesnego podawania.
antybiotyk tetracyklinowy, biodostępność cynku, biodostępność substancji, cynk wodoroasparaginian dwuwodny, dystrybucja w tkankach, glikokortykosteroid, homeostaza cynku, homeostaza elektrolitowa, kompleks cynk-tetracyklina, kwas acetylosalicylowy, metabolizm mikroelementów, niesteroidowy lek przeciwzapalny, penicylamina, pochodna tetracykliny, preparat miedzi, preparat żelaza, substancja chelatująca, tiazydowy lek moczopędny, zaburzenie wchłaniania cynku, związek wapnia
Leksykon substancji czynnych
Kwas foliowy – Przedawkowanie

Kwas foliowy (witamina B9), rozpuszczalny w wodzie, stosowany jest w profilaktyce i leczeniu niedoborów folianów, dostępny zarówno w monoterapii (np. Acidum Folicum Hasco, Folacid), jak i w preparatach złożonych (np. Tardyferon-Fol, Totylem). Przedawkowanie kwasu foliowego jest rzadkie ze względu na szeroki indeks terapeutyczny i wydalanie nadmiaru przez nerki. Objawy przedawkowania obejmują zaburzenia snu, drażliwość, nadpobudliwość, mdłości, wzdęcia, zaburzenia wchłaniania cynku, a także zaburzenia żołądkowo-jelitowe, depresję i pobudzenie, szczególnie przy dawkach wyższych niż w preparatach zawierających 0,35–0,4 mg kwasu foliowego (np. Totylem, Tardyferon-Fol). W przypadku preparatów multiwitaminowych (np. Soluvit N, Viantan) ryzyko hiperwitaminozy wzrasta przy suplementacji z wielu źródeł lub u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek.
apatia, biegunka, ból brzucha, depresja, hiperkalcemia, hiperwitaminoza, indeks terapeutyczny, kwas foliowy, leczenie objawowe, nadmierna aktywność, nadpobudliwość, niedobór folianów, niepokój psychomotoryczny, nudności, tachypnoe, witamina B9, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie myślenia, zaburzenie percepcji, zaburzenie perystaltyki, zaburzenie psychiczne, zaburzenie snu, zaburzenie wchłaniania cynku, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zaparcie, złe samopoczucie, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Cynku siarczan – Właściwości farmakodynamiczne

Siarczan cynku (Zinci sulfas heptahydricus) jest kluczowym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak SmofKabiven i jego warianty, dostarczającym jony cynku (Zn²⁺) w precyzyjnie dobranych stężeniach (np. 0,0066 g/1000 ml w SmofKabiven extra Nitrogen, odpowiadające 0,04 mmol cynku/1000 ml). Cynk pełni fundamentalną rolę jako kofaktor ponad 300 enzymów i czynników transkrypcyjnych, uczestnicząc w syntezie białek, metabolizmie kwasów nukleinowych, funkcjach immunologicznych, procesach antyoksydacyjnych, stabilizacji błon komórkowych, gojeniu ran oraz metabolizmie hormonów, w tym insuliny. W preparatach tych cynk współdziała z innymi elektrolitami (Na⁺, K⁺, Mg²⁺, Ca²⁺, fosforany, chlorki, siarczany, octany), wspierając homeostazę metaboliczną i efektywne wykorzystanie składników odżywczych, zwłaszcza w metabolizmie lipidów, glukozy i aminokwasów.
biodostępność cynku, błony komórkowe, czynniki transkrypcyjne, dysfagia, dysmutaza ponadtlenkowa, emulsja tłuszczowa, funkcja wątroby i nerek, gojenie ran, metabolizm kwasów tłuszczowych, niewydolność przewodu pokarmowego, siarczan cynku, siarczan cynku siedmiowodny, stan kataboliczny, stężenie cynku w surowicy, synteza insuliny, wydzielanie insuliny, zaburzenie wchłaniania cynku, zwiększone zapotrzebowanie, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przedawkowanie – Acidum folicum Hasco 15 mg

Przedawkowanie kwasu foliowego w dawce 15 mg (Acidum folicum Hasco) może wywołać liczne objawy niepożądane, głównie ze strony układu nerwowego, pokarmowego oraz metabolicznego. Do najczęstszych symptomów należą zaburzenia snu (bezsenność, płytki sen), nadmierna pobudliwość psychoruchowa, drażliwość, a także tachypnoe i dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i wzdęcia. Istotnym aspektem jest również zaburzenie wchłaniania cynku, co może prowadzić do niedoboru tego pierwiastka przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek kwasu foliowego. Objawy te wskazują na konieczność monitorowania funkcji układu nerwowego, oddechowego i pokarmowego u pacjentów z podejrzeniem przedawkowania.
bezsenność, biodostępność cynku, homeostaza cynku, kwas foliowy, leczenie objawowe, mdłości, nadpobudliwość, niedobór cynku, nudności, pobudliwość psychoruchowa, suplementacja cynku, tachypnoe, układ nerwowy, układ oddechowy, układ pokarmowy, uwodniony kwas foliowy, wzdęcie, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie snu, zaburzenie wchłaniania, zaburzenie wchłaniania cynku

zaburzenie wchłaniania cynku

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Zincas 5,5 mg Zn2+

Kwas foliowy – Przedawkowanie

Cynku siarczan – Właściwości farmakodynamiczne

Przedawkowanie – Acidum folicum Hasco 15 mg