naczyniakowłókniak twarzy
Naczyniakowłókniak twarzy, znany również jako naczyniakowłókniak młodzieńczy nosogardła (juvenile nasopharyngeal angiofibroma, JNA), to rzadki, łagodny nowotwór naczyniowy występujący niemal wyłącznie u młodych mężczyzn w okresie dojrzewania. Mimo histologicznej łagodności, guz charakteryzuje się miejscową agresywnością, silnym unaczynieniem i tendencją do nawrotów.
Etiologia schorzenia nie jest w pełni poznana, jednak istnieją dowody na związek z hormonami płciowymi – obecność receptorów androgenowych w tkance guza tłumaczy występowanie prawie wyłącznie u płci męskiej. Charakterystyczną lokalizacją wyjściową jest okolica otworu klinowo-podniebiennego, skąd naczyniakowłókniak może rozprzestrzeniać się do jamy nosowej, zatok przynosowych, nosogardła, a w zaawansowanych przypadkach do oczodołu czy jamy czaszki.
Objawy kliniczne obejmują głównie jednostronną niedrożność nosa, nawracające krwawienia z nosa, wyciek śluzowo-ropny oraz zaburzenia słuchu. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych – tomografii komputerowej i rezonansie magnetycznym, uzupełnionych o angiografię, która dodatkowo umożliwia przedoperacyjną embolizację naczyń odżywiających guz.
Leczeniem z wyboru jest całkowite chirurgiczne usunięcie zmiany, poprzedzone embolizacją naczyń w celu zmniejszenia ryzyka masywnego krwotoku śródoperacyjnego. W zależności od zaawansowania guza stosuje się różne dostępy chirurgiczne – od endoskopowych po otwarte. W przypadkach nieoperacyjnych lub nawrotowych rozważa się radioterapię lub terapię hormonalną. Regularne kontrole pooperacyjne są niezbędne ze względu na możliwość wznowy, szczególnie w pierwszych 2 latach po zabiegu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Złośliwość guzowata – Leczenie
Złośliwość guzowata (TSC) to autosomalnie dominujące schorzenie genetyczne, wynikające z mutacji w genach TSC1 lub TSC2, prowadzące do powstawania łagodnych guzów w wielu narządach oraz nadaktywacji szlaku mTOR. Leczenie opiera się na terapii objawowej i monitorowaniu zmian, z kluczową rolą inhibitorów mTOR, takich jak ewerolimus i sirolimus. Ewerolimus jest zatwierdzony do leczenia angiomiolipoma nerki, gwiaździaka podwyściółkowego olbrzymiokomórkowego (SEGA) oraz napadów padaczkowych ogniskowych u pacjentów powyżej 1-2 lat, wykazując znaczną redukcję objętości guzów, zwłaszcza w pierwszych 3 miesiącach terapii. Sirolimus stosowany jest w leczeniu limfangioleiomiomatozy (LAM) oraz miejscowo na naczyniakowłókniaki twarzy. Przerwanie terapii inhibitorami mTOR zwykle skutkuje nawrotem guzów, a leczenie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, takich jak infekcje, zapalenie jamy ustnej, trądzik, zaburzenia metaboliczne i brak miesiączki.
angiomiolipoma nerki, atypowy lek przeciwpsychotyczny, deksmetylofenidat, dieta ketogeniczna, embolizacja tętnicza, ewerolimus, geny TSC, gwiaździak podwyściółkowy olbrzymiokomórkowy, inhibitor mTOR, kalozotomia ciała modzelowatego, kannabidiol, klobazam, kortykosteroid, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, lek psychotropowy, lewetyracetam, limfangioleiomiomatoza, metylofenidat, mutacja genetyczna, naczyniakowłókniak twarzy, napad padaczkowy, napady zgięciowe niemowląt, okskarbazepina, padaczka ogniskowa, perampanel, sirolimus, spektrum autyzmu, stymulacja głęboka mózgu, stymulacja nerwu błędnego, szlak mTOR, terapia genowa, terapia laserowa, terapia zajęciowa, topiramat, wektor AAV, wigabatryna, wodogłowie, złośliwość guzowata - Leksykon chorób i schorzeń
Złośliwość guzowata – Objawy
Złośliwość guzowata (TSC) to genetyczna choroba charakteryzująca się powstawaniem hamartomów w wielu narządach, w tym mózgu, nerkach, sercu, płucach, skórze i oczach. Neurologicznie dominują napady padaczkowe, występujące u 80-90% pacjentów, w tym charakterystyczne napady zgięciowe niemowląt (3-10 miesiąc życia). Oporność na leczenie farmakologiczne jest częsta, co często wymaga interwencji chirurgicznej. Opóźnienia rozwojowe dotyczą 50-67% chorych, a niepełnosprawność intelektualna 40-50%, z bimodalnym rozkładem IQ (grupy z IQ <30 oraz z IQ około 90). Zaburzenia neuropsychiatryczne (TAND) występują u 90% pacjentów, obejmując spektrum autyzmu (30-60%), ADHD (30-50%) oraz zaburzenia lękowe i behawioralne. Zmiany skórne, obecne u około 90% pacjentów, obejmują plamy hipomelanotyczne, naczyniakówłókniaki twarzy (75%), płaty włókniste i shagreen oraz włókniaki okołopaznokciowe. Zajęcie nerek dotyczy 70-80% chorych, z angiomyolipomami (55-75%) pojawiającymi się między 15 a 30 rokiem życia, torbielami, a rzadziej rakiem nerkowokomórkowym. Zmiany sercowe (rhabdomyoma) występują u 50-60%, rozwijają się prenatalnie i zwykle ulegają regresji w pierwszych latach życia. Płuca zajęte są u około 33% pacjentów, głównie kobiet, z limfangioleiomiomatozą (LAM) i wieloogniskową hiperplazją pneumocytów (MMPH). Zmiany oczne dotyczą 50% chorych i obejmują gwiaździaki siatkówki oraz plamki achromatyczne.
ADHD, angiomyolipoma, guzek korowy, gwiaździak olbrzymiokomórkowy podwyściółkowy, hamartoma, infantile spasms, limfangioleiomiomatoza, mięśniak prążkowanokomórkowy, naczyniakomięśniakotłuszczak, naczyniakowłókniak twarzy, napad ogniskowy, napad padaczkowy, napad toniczno-kloniczny, napady zgięciowe niemowląt, niewydolność nerek, odma opłucnowa, plama hipomelanotyczna, rak nerkowokomórkowy, SEGA, stan padaczkowy, włókniak okołopaznokciowy, wodogłowie, zaburzenie neuropsychiatryczne, zaburzenie ze spektrum autyzmu, złośliwość guzowata - Leksykon chorób i schorzeń
Złośliwość guzowata – Zapobieganie i profilaktyka
Złośliwość guzowata (tuberous sclerosis complex, TSC) jest chorobą genetyczną wynikającą z mutacji w genach TSC1 lub TSC2, prowadzącą do dysregulacji szlaku mTOR. Profilaktyka pierwotna jest ograniczona, jednak kluczowe znaczenie ma poradnictwo genetyczne dla rodzin z obciążonym wywiadem oraz wczesna diagnostyka, w tym prenatalna, umożliwiająca wykrycie zmian takich jak rhabdomyoma serca. Regularne monitorowanie pacjentów, w tym badania MRI, ultrasonografia nerek oraz badania krwi i moczu, pozwala na wczesne wykrycie i leczenie guzów oraz innych powikłań, co zmniejsza ryzyko niewydolności narządów i powikłań zagrażających życiu. Lekooporność padaczki jest istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju niepełnosprawności intelektualnej, co podkreśla znaczenie profilaktycznego leczenia przeciwpadaczkowego u niemowląt wysokiego ryzyka, zwłaszcza z zastosowaniem wigabatryny, która w badaniu EPISTOP zmniejszyła ryzyko padaczki (52% vs 84%, OR 0,21) i padaczki lekoopornej (28% vs 64%, OR 0,23), a także opóźnienia neurorozwojowego (25% vs 41%).
badanie genetyczne, diagnoza prenatalna, encefalopatia padaczkowa, ewerolimus, inhibitor mTOR, lek przeciwpadaczkowy, lekooporność padaczki, naczyniakowłókniak twarzy, napad padaczkowy, niepełnosprawność intelektualna, niewydolność nerek, padaczka lekooporna, poradnictwo genetyczne, rezonans magnetyczny, rhabdomyoma serca, SEGA, sirolimus, wigabatryna, złośliwość guzowata