ATP wewnątrzkomórkowy
ATP (adenozyno-5′-trifosforan) wewnątrzkomórkowy to kluczowy nukleotyd występujący we wszystkich żywych komórkach, pełniący funkcję uniwersalnego nośnika energii chemicznej. Cząsteczka ta składa się z adeniny, rybozy i trzech grup fosforanowych połączonych wiązaniami wysokoenergetycznymi. Hydroliza tych wiązań uwalnia energię niezbędną do przeprowadzania procesów metabolicznych.
Wewnątrzkomórkowe stężenie ATP u człowieka utrzymuje się na poziomie około 1-10 mM, jednak może się różnić w zależności od typu komórki i jej stanu metabolicznego. Produkcja ATP zachodzi głównie w mitochondriach poprzez proces fosforylacji oksydacyjnej oraz w cytoplazmie podczas glikolizy. W warunkach fizjologicznych dzienne zużycie ATP u człowieka wynosi około 40-75 kg, co podkreśla intensywność obrotu tego związku.
Zaburzenia w metabolizmie ATP wewnątrzkomórkowego są związane z wieloma stanami patologicznymi. Niedobór ATP może prowadzić do dysfunkcji komórkowych, a w konsekwencji do chorób mitochondrialnych, neurodegeneracyjnych czy miopatii. Pomiar stężenia ATP wewnątrzkomórkowego ma istotne znaczenie diagnostyczne i służy do oceny stanu energetycznego komórek w różnych jednostkach chorobowych.