ostre stłuszczenie wątroby
Ostre stłuszczenie wątroby (acute fatty liver) to rzadkie, ale poważne schorzenie charakteryzujące się nagromadzeniem tłuszczu w komórkach wątrobowych, co prowadzi do zaburzenia funkcji tego narządu. Najczęściej występuje w trzecim trymestrze ciąży jako ostre stłuszczenie wątroby ciężarnych (AFLP), ale może również rozwinąć się w wyniku działania toksyn, leków lub zaburzeń metabolicznych.
Patofizjologicznie dochodzi do upośledzenia β-oksydacji kwasów tłuszczowych w mitochondriach hepatocytów, co skutkuje gromadzeniem się mikropęcherzykowych złogów tłuszczowych. W przypadku AFLP istotną rolę odgrywa defekt enzymu dehydrogenazy 3-hydroksyacylo-CoA długołańcuchowych kwasów tłuszczowych (LCHAD) u płodu, co prowadzi do gromadzenia metabolitów toksycznych dla wątroby matki.
Objawy kliniczne obejmują nudności, wymioty, ból brzucha, żółtaczkę, encefalopatię wątrobową oraz zaburzenia krzepnięcia. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się podwyższone stężenia transaminaz, bilirubiny, spadek poziomu glukozy oraz zaburzenia krzepnięcia. W ciężkich przypadkach może rozwinąć się niewydolność wielonarządowa i zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC).
Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, badaniach laboratoryjnych oraz badaniach obrazowych (USG, tomografia komputerowa). Złotym standardem pozostaje biopsja wątroby, która ukazuje charakterystyczne mikropęcherzykowe stłuszczenie hepatocytów, choć ze względu na zaburzenia krzepnięcia często nie jest wykonywana.
Leczenie obejmuje natychmiastowe rozwiązanie ciąży w przypadku AFLP oraz leczenie wspomagające. Szybka interwencja znacząco poprawia rokowanie. Śmiertelność matek i płodów w AFLP znacząco spadła w ostatnich dekadach dzięki wczesnemu rozpoznaniu i leczeniu, jednak nadal stanowi stan zagrażający życiu wymagający intensywnej opieki medycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Przedłużona preeklampsja poporodowa – Diagnostyka i diagnoza
Przedłużona preeklampsja poporodowa to poważne powikłanie nadciśnieniowe rozwijające się od 48 godzin do 6 tygodni po porodzie, mogące wystąpić zarówno u kobiet z historią preeklampsji w ciąży, jak i bez niej. Diagnostyka opiera się na stwierdzeniu nowo powstałego lub nasilającego się nadciśnienia tętniczego (≥140/90 mmHg, z natychmiastową interwencją przy ≥160/110 mmHg) oraz obecności białkomoczu (≥300 mg/dobowa zbiórka lub wskaźnik białko/kreatynina ≥0,3 mg/dL) lub innych objawów uszkodzenia narządów końcowych. Ciężka postać rozpoznawana jest przy współistnieniu ciężkiego nadciśnienia, małopłytkowości (<100 x 10⁹/L), podwyższonych enzymów wątrobowych (>2x górna granica normy), niewydolności nerek (kreatynina >1,1 mg/dl lub jej podwojenie), obrzęku płuc lub objawów neurologicznych. Diagnostyka obejmuje regularne pomiary ciśnienia, badania laboratoryjne (morfologia, próby wątrobowe, funkcja nerek, układ krzepnięcia) oraz w razie potrzeby badania obrazowe mózgu.
badanie moczu, badanie obrazowe mózgu, białkomocz, ciśnienie tętnicze, ciśnieniomierz, dehydrogenaza mleczanowa, drgawki, enzymy wątrobowe, kreatynina, krwotok śródmózgowy, kwas moczowy, małopłytkowość, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, obrzęk płuc, ostre stłuszczenie wątroby, płytki krwi, próby wątrobowe, przedłużona preeklampsja poporodowa, rzucawka, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, uszkodzenie narządów końcowych, współczynnik białko-kreatynina, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zbiórka moczu, zespół antyfosfolipidowy, zespół HELLP, zespół hemolityczno-mocznicowy - Leksykon chorób i schorzeń
Ostre uszkodzenie nerek – Epidemiologia
Ostre uszkodzenie nerek (AKI) stanowi istotny problem kliniczny, charakteryzujący się nagłym pogorszeniem funkcji nerek, co prowadzi do retencji płynów, oligurii i akumulacji toksyn. Częstość występowania AKI w populacji hospitalizowanej wynosi średnio 23,2%, z wyższą zapadalnością u dzieci (33,7%) oraz na oddziałach intensywnej terapii (do 57,3%). W USA wskaźnik nowych przypadków wzrósł z 80 do 242 na 1000 pacjentolat w latach 2007-2022, co częściowo wiąże się z lepszym rozpoznawaniem i wpływem pandemii COVID-19. Główne czynniki ryzyka to zaawansowany wiek, cukrzyca (stanowiąca około 40% hospitalizacji z powodu AKI), nadciśnienie tętnicze, przewlekła choroba nerek, sepsa oraz stosowanie leków nefrotoksycznych. Epidemiologia AKI różni się geograficznie – w krajach wysokorozwiniętych dominują sepsa, wstrząs i nefrotoksyczność, natomiast w krajach o niskim i średnim dochodzie częściej obserwuje się etiologię związaną z chorobami zakaźnymi i środowiskowymi. U noworodków i kobiet w ciąży ryzyko AKI jest również znaczące, z częstością występowania odpowiednio około 30% i 7,3%.
aminoglikozyd, choroba endemiczna, COVID-19, cukrzyca, funkcja nerek, hipowolemia, jakość życia związana ze zdrowiem, kreatynina, kryteria RIFLE, lek nefrotoksyczny, lek wazopresyjny, malaria, nadciśnienie indukowane ciążą, nadciśnienie tętnicze, oddział intensywnej terapii, odwodnienie, ostre stłuszczenie wątroby, ostre uszkodzenie nerek, przewlekła choroba nerek, remisja, schyłkowa niewydolność nerek, sepsa, terapia nerkozastępcza, wstrząs, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół wątrobowo-nerkowy