niedobór hormonów kory nadnerczy

Niedobór hormonów kory nadnerczy, określany również jako niewydolność kory nadnerczy lub choroba Addisona, to stan medyczny charakteryzujący się niedostateczną produkcją hormonów steroidowych przez korę nadnerczy. Najważniejsze hormony, których dotyczy ten niedobór, to kortyzol i aldosteron, odpowiedzialne za kluczowe procesy metaboliczne i równowagę wodno-elektrolitową organizmu.

Etiologia schorzenia obejmuje przyczyny pierwotne (autoimmunologiczne zniszczenie nadnerczy, gruźlica nadnerczy, krwawienia do nadnerczy) oraz wtórne (niedobór ACTH wynikający z dysfunkcji przysadki mózgowej lub podwzgórza). Najczęstszą przyczyną pierwotnej niewydolności nadnerczy w krajach rozwiniętych są procesy autoimmunologiczne.

Objawy kliniczne niedoboru hormonów kory nadnerczy rozwijają się stopniowo i obejmują: przewlekłe zmęczenie, osłabienie mięśniowe, utratę masy ciała, hipotensję ortostatyczną, hiperpigmentację skóry (w pierwotnej niewydolności), nudności, wymioty oraz zaburzenia elektrolitowe. W przypadku ostrej niewydolności nadnerczy (przełom nadnerczowy) może wystąpić zagrażający życiu wstrząs.

Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych oceniających stężenie kortyzolu, ACTH oraz wykonaniu testów stymulacyjnych (test z syntetycznym ACTH). Leczenie polega na dożywotniej substytucji brakujących hormonów (hydrokortyzon, fludrokortyzon) oraz edukacji pacjenta w zakresie modyfikacji dawkowania w sytuacjach stresowych, podczas infekcji czy zabiegów operacyjnych.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl