ektopowa błona śluzowa żołądka
Ektopowa błona śluzowa żołądka (EBSŻ) to zjawisko występowania tkanki żołądkowej poza typową lokalizacją anatomiczną. Najczęściej spotykana jest w górnym odcinku przełyku (tzw. inlet patch), dolnym odcinku przełyku (Barrett), dwunastnicy oraz uchyłku Meckela. Może mieć charakter wrodzony lub nabyty.
Klinicznie ektopowa błona śluzowa żołądka może być bezobjawowa lub powodować dolegliwości typowe dla refluksu żołądkowo-przełykowego, takie jak zgaga, dysfagia czy ból w klatce piersiowej. W przypadku inlet patch w przełyku szyjnym mogą wystąpić uczucie globus, chrypka lub kaszel. Obecność komórek wydzielających kwas solny w ektopowej tkance żołądkowej może prowadzić do owrzodzeń i krwawień.
Diagnostyka EBSŻ opiera się głównie na endoskopii, podczas której widoczne są czerwonawe lub łososiowe plamy błony śluzowej kontrastujące z otaczającą tkanką. Potwierdzenie rozpoznania wymaga badania histopatologicznego. Leczenie zależy od objawów i obejmuje inhibitory pompy protonowej, antagonisty receptora H2 lub w wybranych przypadkach ablację ektopowej tkanki.
Ektopowa błona śluzowa żołądka w przełyku (inlet patch) występuje u około 0,1-10% populacji i jest często przypadkowym znaleziskiem podczas badań endoskopowych. Potencjalnie może ulegać transformacji nowotworowej, dlatego w wybranych przypadkach zaleca się okresowe kontrole endoskopowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Molibdenian sodu – Dawkowanie i sposób podawania
Molibdenian sodu (Na₂MoO₄) stanowi radionuklid macierzysty w generatorach technetu, takich jak POLGENTEC 2-120 GBq, z którego w wyniku rozpadu molibdenu-99 (T₁/₂=66 h, E=740 keV) powstaje technet-99m (T₁/₂=6,01 h, E=141 keV). Technet-99m jest wykorzystywany w postaci nadtechnecjanu sodu (NaTcO₄), który podaje się głównie dożylnie, z wyjątkiem scyntygrafii kanałów łzowych, gdzie stosuje się podanie miejscowe (2-4 MBq na oko). Dawkowanie radiofarmaceutyku jest ściśle dostosowane do rodzaju badania diagnostycznego, np. 80 MBq dla scyntygrafii tarczycy (obrazowanie po 20 min), 75-150 MBq dla gruczołów ślinowych (akwizycja dynamiczna 30-40 min), 400 MBq dla uchyłka Meckel’a (obrazowanie do 30 min), 370-800 MBq dla mózgu (akwizycja dynamiczna w 1 min, statyczne po 1-4 h) oraz 400-800 MBq dla badań serca i naczyń. W niektórych procedurach konieczne jest wcześniejsze podanie środków blokujących tarczycę (np. nadchloran potasu, jodki) w celu zapobiegania niespecyficznemu wychwytowi radiofarmaceutyku.
diagnostyczny poziom referencyjny, droga dożylna, ektopowa błona śluzowa żołądka, eluent, Grupa Pediatryczna Europejskiego Towarzystwa Medycyny Nuklearnej, krwawienie z przewodu pokarmowego, molibden-99, molibdenian sodu, nadtechnecjan sodu, radiofarmaceutyk, radionuklid macierzysty, scyntygrafia gruczołów ślinowych, scyntygrafia kanałów łzowych, scyntygrafia mózgu, scyntygrafia serca i naczyń, scyntygrafia tarczycy, scyntygrafia uchyłka Meckela, technet-99, technet-99m, technika pierwszego przejścia, worek spojówkowy, wyznakowanie krwinek czerwonych - Leksykon substancji czynnych
Sód nadtechnecjan – Wskazania do stosowania
Sód nadtechnecjan (99mTc) jest radiofarmaceutykiem emitującym promieniowanie gamma o energii 140 keV i okresie półtrwania 6,01 godziny, dostępny w postaci jałowego roztworu do wstrzykiwań, otrzymywanego z generatorów radionuklidów zawierających 99Mo. Aktywność elucji wynosi od 2 do 50 GBq (TEKCIS) lub od 1,90 do 38,10 GBq (Ultra-Technekow FM), z zawartością sodu około 3,5-3,6 mg/ml. Sód nadtechnecjan jest wykorzystywany głównie do znakowania zestawów do sporządzania radiofarmaceutyków oraz bezpośrednio w diagnostyce medycyny nuklearnej, umożliwiając obrazowanie i ocenę funkcji tarczycy, gruczołów ślinowych, kanalików łzowych oraz wykrywanie ektopowej błony śluzowej żołądka, np. w uchyłku Meckela. Mechanizm wychwytu w tarczycy opiera się na symporterze sodowo-jodowym, co pozwala na ocenę metabolizmu tkanki gruczołowej.
ektopowa błona śluzowa żołądka, elucja, generator radionuklidów, jałowy roztwór do wstrzykiwań, krwawienie z przewodu pokarmowego, medycyna nuklearna, nadtechnecjan sodu, okres półtrwania, promieniowanie gamma, przewlekłe zapalenie ślinianki, radiofarmaceutyk, scyntygrafia gruczołów ślinowych, scyntygrafia kanalików łzowych, scyntygrafia tarczycy, symporter sodowo-jodowy, technet-99m, terapia radiojodem, uchyłek Meckela, wychwyt znacznika, zespół Sjögrena - Leksykon substancji czynnych
Technet – Dawkowanie i sposób podawania
Technet-99m (99mTc) jest radioizotopem o okresie półtrwania 6,01 godziny i energii promieniowania gamma 140 keV, szeroko stosowanym w diagnostyce medycyny nuklearnej. Nadtechnecjan sodu (99mTc) pozyskiwany jest z generatorów molibden-99 (99Mo) i podawany w dawkach dostosowanych do wskazań klinicznych, masy ciała pacjenta oraz rodzaju badania. Dla dorosłych (70 kg) zalecane aktywności wynoszą: scyntygrafia tarczycy 20-80 MBq, gruczołów ślinowych 30-150 MBq (statyczne) i do 370 MBq (dynamiczne), uchyłka Meckela 300-400 MBq oraz kanalików łzowych 2-4 MBq na oko. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek ze względu na zwiększone ryzyko narażenia na promieniowanie jonizujące. Dawkowanie u dzieci i młodzieży opiera się na wytycznych EANM, z uwzględnieniem współczynników korygujących zależnych od masy ciała, minimalne aktywności dla uzyskania diagnostycznej jakości obrazu wynoszą od 10 do 20 MBq w zależności od badania.
dawkowanie pediatryczne, diagnostyczny poziom referencyjny dawek, ektopowa błona śluzowa żołądka, Europejskie Towarzystwo Medycyny Nuklearnej, kolumna chromatograficzna, molibden-99, nadtechnecjan sodu, niewydolność nerek, okres półtrwania, podanie do oka, podanie dożylne, promieniowanie gamma, promieniowanie jonizujące, radioizotop, scyntygrafia gruczołów ślinowych, scyntygrafia kanalików łzowych, scyntygrafia tarczycy, scyntygrafia uchyłka Meckela, technet, uchyłek Meckela, worek spojówkowy, współczynnik korygujący - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – TEKCIS 2-50 GBq (aktywność 99mTc)
TEKCIS jest generatorem radionuklidu zawierającym izotop macierzysty 99Mo, który dostarcza sodu nadtechnecjanu (99mTc) w postaci jałowego roztworu do iniekcji. Dawkowanie 99mTc wymaga precyzyjnego dostosowania do wskazań klinicznych oraz aparatury diagnostycznej, z uwzględnieniem lokalnych limitów diagnostycznych poziomów referencyjnych (DRL). Zalecane dawki dla dorosłych (70 kg) obejmują: scyntygrafię tarczycy 20-80 MBq, gruczołów ślinowych 30-150 MBq (statyczne) i do 370 MBq (dynamiczne), uchyłka Meckela 300-400 MBq oraz kanalików łzowych 2-4 MBq na oko. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek ze względu na zwiększone ryzyko promieniowania. Podanie dożylne stosuje się w scyntygrafii tarczycy, gruczołów ślinowych i uchyłka Meckela, natomiast do oka w scyntygrafii kanalików łzowych.
diagnostyczny poziom referencyjny dawek, ektopowa błona śluzowa żołądka, Europejskie Towarzystwo Medycyny Nuklearnej, generator radionuklidu, izotop macierzysty, kolumna chromatograficzna, narażenie na promieniowanie, niewydolność nerek, obraz dynamiczny, obraz statyczny, radiofarmaceutyk, scyntygrafia gruczołów ślinowych, scyntygrafia kanalików łzowych, scyntygrafia tarczycy, scyntygrafia uchyłka Meckela, sód nadtechnecjan, uchyłek Meckela, worek spojówkowy, współczynnik korygujący, współczynnik zależności wagowej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ultra-Technekow FM generator radionuklidu (99Mo/99mTc) o aktywności macierzystego radionuklidu (99Mo): 2,15; 4,30; 6,45; 8,60; 10,75; 12,90; 17,20; 21,50; 25,80; 30,10; 34,40; 43,00 GBq
Ultra-Technekow FM to generator radionuklidu ⁹⁹Mo/⁹⁹ᵐTc, dostarczający sodu nadtechnecjanu (⁹⁹ᵐTc) w postaci jałowego roztworu do iniekcji. Podawanie odbywa się dożylnie (stosowane w scyntygrafii tarczycy, gruczołów ślinowych oraz lokalizacji ektopowej błony śluzowej żołądka) lub do worka spojówkowego (scyntygrafia kanalików łzowych). Zalecane dawki dla dorosłych (70 kg) to: 20-80 MBq dla tarczycy, do 150 MBq (statyczne) i do 370 MBq (dynamiczne) dla gruczołów ślinowych, 300-400 MBq dla uchyłka Meckela oraz 2-4 MBq na kroplę na jedno oko w scyntygrafii kanalików łzowych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek ze względu na ryzyko zwiększonej ekspozycji na promieniowanie. U dzieci dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, zgodnie z wytycznymi EANM, z minimalną aktywnością diagnostyczną 10 MBq, natomiast w scyntygrafii kanalików łzowych stosuje się dawki identyczne jak u dorosłych.
akwizycja obrazów, dawka radioaktywności, diagnostyczny poziom referencyjny dawek, ekspozycja na promieniowanie, ektopowa błona śluzowa żołądka, elucja, generator radionuklidu, gruczoły ślinowe, medycyna nuklearna, niewydolność nerek, obraz dynamiczny, obraz statyczny, podanie dożylne, podanie oczne, radiofarmaceutyk, scyntygrafia kanalików łzowych, scyntygrafia tarczycy, sodu nadtechnecjan, uchyłek Meckela, worek spojówkowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ultra-Technekow FM generator radionuklidu (99Mo/99mTc) o aktywności macierzystego radionuklidu (99Mo): 2,15; 4,30; 6,45; 8,60; 10,75; 12,90; 17,20; 21,50; 25,80; 30,10; 34,40; 43,00 GBq
Generator radionuklidu Ultra-Technekow FM zawiera molibden-99 (99Mo) o aktywności od 2,15 do 43,00 GBq, który ulega rozpadowi do metastabilnego technetu-99m (99mTc). Uzyskiwany eluat w postaci jałowego roztworu sodu nadtechnecjanu (99mTc) charakteryzuje się emisją promieniowania gamma o energii 140 keV i okresem półtrwania 6,01 godziny, co czyni go optymalnym do diagnostyki scyntygraficznej. Eluat stosowany jest do znakowania radiofarmaceutyków oraz bezpośrednio w scyntygrafii tarczycy, gruczołów ślinowych, dróg łzowych oraz w diagnostyce uchyłka Meckela. Aktywność technetu-99m dostępna w elucie zależy od aktywności molibdenu-99 i wynosi od 1,90 do 38,10 GBq na dzień kalibracji (06:00 CET), przy czym rzeczywista wydajność zależy od specyfikacji producenta i zatwierdzeń regulacyjnych.
diagnostyka scyntygraficzna, ektopowa błona śluzowa żołądka, eluat, funkcja wydzielnicza, generator radionuklidu, gruczoł tarczowy, kolumna chromatograficzna, promieniowanie gamma, przewlekłe zapalenie ślinianki, radiofarmaceutyk diagnostyczny, równowaga dynamiczna, roztwór sodu nadtechnecjanu, scyntygrafia, scyntygrafia gruczołów ślinowych, scyntygrafia tarczycy, technet-99m, terapia radiojodem, uchyłek Meckela, zespół Sjögrena - Leksykon substancji czynnych
Sód nadtechnecjan – Dawkowanie i sposób podawania
Sód nadtechnecjan (99mTc) jest radiofarmaceutykiem o okresie półtrwania 6,01 godziny i energii promieniowania gamma 140 keV, stosowanym w diagnostyce medycyny nuklearnej. Dawkowanie dożylne u dorosłych (70 kg) różni się w zależności od badania: scyntygrafia tarczycy 20-80 MBq, gruczołów ślinowych 30-150 MBq (statyczne) do 370 MBq (dynamiczne), uchyłka Meckela 300-400 MBq, a scyntygrafia kanalików łzowych wymaga podania 2-4 MBq na oko. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek oraz u dzieci i młodzieży, gdzie dawki oblicza się według współczynników wagowych zgodnie z wytycznymi EANM, z minimalną aktywnością 10-20 MBq dla uzyskania diagnostycznej jakości obrazu.
diagnostyczny poziom referencyjny dawek, ektopowa błona śluzowa żołądka, Europejskie Towarzystwo Medycyny Nuklearnej, kanaliki łzowe, medycyna nuklearna, niewydolność nerek, okres półtrwania, podanie dożylne, promieniowanie gamma, radiofarmaceutyk, scyntygrafia gruczołów ślinowych, scyntygrafia tarczycy, sód nadtechnecjan, uchyłek Meckela, worek spojówkowy, współczynnik zależności wagowej