Dawkowanie i sposób podawania
Sód nadtechnecjan

Dawkowanie i sposób podawania sodu nadtechnecjanu

Sód nadtechnecjan (99mTc) to substancja radioaktywna otrzymywana z generatorów radionuklidu (99Mo/99mTc), stosowana w celach diagnostycznych w medycynie nuklearnej. Technet (99mTc) rozpada się emitując promieniowanie gamma o średniej energii 140 keV, a jego okres półtrwania wynosi 6,01 godziny. Prawidłowe dawkowanie tej substancji ma kluczowe znaczenie dla skuteczności diagnostycznej oraz bezpieczeństwa pacjenta.^{1 2}

Dawkowanie u pacjentów dorosłych i osób w podeszłym wieku

Stosowane dawki radioaktywności sodu nadtechnecjanu (99mTc) przy podawaniu dożylnym mogą się znacznie różnić w zależności od wymaganych informacji klinicznych oraz stosowanej aparatury. Podanie aktywności powyżej diagnostycznego poziomu referencyjnego dawek określonego przez lokalne przepisy (DRL) powinno być zawsze uzasadnione wskazaniami klinicznymi.^{3 4}

Zalecane dawki aktywności dla osób dorosłych (70 kg) i pacjentów w podeszłym wieku przedstawiają się następująco:^{5 6}

• Scyntygrafia tarczycy: 20-80 MBq
• Scyntygrafia gruczołów ślinowych: 30-150 MBq dla obrazów statycznych i do 370 MBq dla obrazów dynamicznych
• Scyntygrafia uchyłka Meckela: 300-400 MBq
• Scyntygrafia kanalików łzowych: 2-4 MBq na jedno oko

^{7 8}

Pacjenci szczególnej troski

Niewydolność nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek należy zachować szczególną ostrożność przy dawkowaniu aktywności sodu nadtechnecjanu (99mTc), gdyż stanowią oni grupę zwiększonego narażenia na promieniowanie. Konieczna jest indywidualna ocena korzyści do ryzyka dla tej grupy pacjentów.^{9 10}

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dawkowanie sodu nadtechnecjanu (99mTc) należy szczególnie ostrożnie rozważyć u dzieci i młodzieży, biorąc pod uwagę wskazania kliniczne i ocenę stosunku korzyści do ryzyka w tej grupie pacjentów. Aktywność do podania określa się zgodnie z zaleceniami w karcie dawkowania pediatrycznego Europejskiego Towarzystwa Medycyny Nuklearnej (European Association of Nuclear Medicine, EANM).^{11 12}

Aktywność do podania u dzieci i młodzieży oblicza się mnożąc bazową aktywność przez odpowiedni współczynnik zależności wagowej według poniższych zasad:^{13 14}

Scyntygrafia tarczycy w pediatrii

Podana aktywność [MBq] = 5,6 MBq x współczynnik korygujący (zależny od masy ciała dziecka).¹⁵

Minimalna aktywność wymagana dla uzyskania obrazu o wystarczającej jakości wynosi 10 MBq.¹⁶

Identyfikacja/lokalizacja ektopowej błony śluzowej żołądka (uchyłek Meckela)

Podana aktywność [MBq] = 10,5 MBq x współczynnik korygujący (zależny od masy ciała dziecka).¹⁷

Minimalna aktywność wymagana do uzyskania obrazu o wystarczającej jakości wynosi 20 MBq.¹⁸

^{19 20}

Scyntygrafia gruczołów ślinowych w pediatrii

Pediatryczna Grupa Robocza EANM (1990) zaleca wyliczenie dawki należnej na podstawie masy ciała dziecka zgodnie z tabelą podaną poniżej. Minimalna aktywność wymagana dla uzyskania obrazu o wystarczającej jakości wynosi 10 MBq.^{21 22}

^{23 24}

Scyntygrafia kanalików łzowych w pediatrii

Zalecane aktywności sodu nadtechnecjanu (99mTc) dla dzieci i młodzieży są takie same jak dla dorosłych i wynoszą 2-4 MBq na jedno oko.^{25 26}

Sposób podawania sodu nadtechnecjanu (99mTc)

W zależności od wskazania diagnostycznego, sód nadtechnecjan (99mTc) podaje się:^{27 28}

• Dożylnie – w przypadku scyntygrafii tarczycy, scyntygrafii gruczołów ślinowych oraz identyfikacji/lokalizacji ektopowej błony śluzowej żołądka (uchyłek Meckela)
• Do worka spojówkowego (podanie do oka) – w przypadku scyntygrafii kanalików łzowych

^{29 30}

Zalecane czasy obrazowania po podaniu sodu nadtechnecjanu (99mTc)

Optymalny czas wykonania badania obrazowego po podaniu radiofarmaceutyku zależy od wskazania diagnostycznego:^{31 32}

• Scyntygrafia tarczycy: 20 minut po podaniu dożylnym
• Scyntygrafia gruczołów ślinowych: bezpośrednio po podaniu dożylnym w regularnych odstępach czasu w ciągu 15 minut
• Identyfikacja/lokalizacja ektopowej błony śluzowej żołądka (uchyłek Meckela): bezpośrednio po podaniu dożylnym w regularnych odstępach czasu w ciągu 30 minut
• Scyntygrafia kanalików łzowych: w czasie 2 minut od wprowadzenia kropli do worka spojówkowego wykonuje się obrazy dynamiczne, a następnie statyczne, w odpowiednich odstępach czasu przez 20 minut

^{33 34}