Dawkowanie i sposób podawania
Technet

Dawkowanie i sposób podawania substancji technet (99mTc)

Technet (99mTc) jest radioizotopem stosowanym w diagnostyce medycyny nuklearnej. Substancja ta emituje promieniowanie gamma o średniej energii 140 keV i posiada okres półtrwania wynoszący 6,01 godziny, co czyni ją idealną do zastosowań diagnostycznych. Nadtechnecjan sodu (99mTc) otrzymywany jest z generatorów radionuklidowych zawierających izotop macierzysty molibden-99 (99Mo) zaadsorbowany na kolumnie chromatograficznej. Aktywność podawanego technetu musi być dostosowana do konkretnego wskazania klinicznego, typu badania oraz masy ciała pacjenta.^{1 2}

Dawkowanie u dorosłych i osób w podeszłym wieku

Dawki radioaktywności stosowane podczas badań diagnostycznych z wykorzystaniem nadtechnecjanu sodu (99mTc) różnią się w zależności od rodzaju badania, wymaganych informacji klinicznych i stosowanej aparatury. Należy pamiętać, że podanie aktywności przekraczającej diagnostyczny poziom referencyjny dawek (DRL) określony przez lokalne przepisy powinno być klinicznie uzasadnione.^{3 4}

Dla pacjentów dorosłych (70 kg) i osób w podeszłym wieku zalecane dawki aktywności wynoszą:

• Scyntygrafia tarczycy: 20-80 MBq^{5 6}
• Scyntygrafia gruczołów ślinowych: 30-150 MBq dla obrazów statycznych i do 370 MBq dla obrazów dynamicznych^{7 8}
• Scyntygrafia uchyłka Meckela: 300-400 MBq^{9 10}
• Scyntygrafia kanalików łzowych: 2-4 MBq na jedno oko^{11 12}

Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek

W przypadku pacjentów z niewydolnością nerek konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności przy ustalaniu dawki radioaktywności. Pacjenci ci stanowią grupę zwiększonego ryzyka narażenia na promieniowanie jonizujące.^{13 14}

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Decyzje dotyczące dawkowania u dzieci i młodzieży wymagają szczególnie starannego rozważenia, biorąc pod uwagę wskazania kliniczne i ocenę stosunku korzyści do ryzyka w tej grupie pacjentów. Aktywność do podania u dzieci i młodzieży określa się zgodnie z zaleceniami zawartymi w karcie dawkowania pediatrycznego Europejskiego Towarzystwa Medycyny Nuklearnej (European Association of Nuclear Medicine, EANM).^{15 16}

Dla poszczególnych wskazań dawki pediatryczne ustala się następująco:

Scyntygrafia tarczycy:

Podana aktywność [MBq] = 5,6 MBq x współczynnik korygujący zależny od masy ciała. Minimalna aktywność wymagana dla uzyskania obrazu o wystarczającej jakości wynosi 10 MBq.¹⁷

Identyfikacja/lokalizacja ektopowej błony śluzowej żołądka (uchyłek Meckela):

Podana aktywność [MBq] = 10,5 MBq x współczynnik korygujący zależny od masy ciała. Minimalna aktywność wymagana do uzyskania obrazu o wystarczającej jakości wynosi 20 MBq.¹⁸

Scyntygrafia gruczołów ślinowych:

Pediatryczna Grupa Robocza EANM (1990) zaleca wyliczenie dawki należnej na podstawie masy ciała dziecka zgodnie z określonymi współczynnikami. Minimalna aktywność wymagana dla uzyskania obrazu o wystarczającej jakości wynosi 10 MBq.^{19 20}

Scyntygrafia kanalików łzowych:

Zalecane aktywności dla dzieci i młodzieży są takie same jak dla dorosłych.^{21 22}

Tabela współczynników dawkowania pediatrycznego

Poniższa tabela przedstawia współczynniki zależności wagowej stosowane przy dawkowaniu technetu (99mTc) u dzieci i młodzieży dla badań tarczycy i identyfikacji/lokalizacji ektopowej błony śluzowej żołądka zgodnie z wytycznymi EANM:²³

Dla scyntygrafii gruczołów ślinowych stosuje się inny zestaw współczynników zgodnie z zaleceniami EANM z 1990 roku:²⁴

Sposób podawania

W zależności od wskazania, nadtechnecjan sodu (99mTc) może być podawany różnymi drogami:^{25 26}

• Podanie dożylne – stosowane w scyntygrafii tarczycy, scyntygrafii gruczołów ślinowych oraz identyfikacji/lokalizacji ektopowej błony śluzowej żołądka (uchyłek Meckela)
• Podanie do oka – w scyntygrafii kanalików łzowych roztwór nadtechnecjanu sodu (99mTc) zakrapla się do worka spojówkowego

Produkt przeznaczony jest do wielokrotnego użycia.^{27 28}

Czas obrazowania

Dla poszczególnych wskazań obrazowanie przeprowadza się w następujących przedziałach czasowych:^{29 30}

• Scyntygrafia tarczycy: obrazowanie przeprowadza się 20 minut po podaniu dożylnym
• Scyntygrafia gruczołów ślinowych: obrazowanie rozpoczyna się bezpośrednio po podaniu dożylnym, a następnie wykonuje się je w regularnych odstępach czasu w ciągu 15 minut
• Identyfikacja/lokalizacja ektopowej błony śluzowej żołądka (uchyłek Meckela): obrazowanie przeprowadza się bezpośrednio po podaniu dożylnym, a następnie w regularnych odstępach czasu w ciągu 30 minut
• Scyntygrafia kanalików łzowych: w czasie 2 minut od wprowadzenia kropli do worka spojówkowego wykonuje się obrazy dynamiczne, a następnie statyczne w odpowiednich odstępach czasu przez 20 minut