paradoksalne pobudzenie OUN
Paradoksalne pobudzenie OUN (ośrodkowego układu nerwowego) to zjawisko neurologiczne, w którym leki o działaniu sedatywnym wywołują efekt odwrotny do zamierzonego – zamiast uspokojenia pacjent doświadcza pobudzenia, niepokoju, dezorientacji lub agresji.
Najczęściej występuje po podaniu benzodiazepin (zwłaszcza u osób starszych i dzieci), barbituranów lub innych leków działających na receptor GABA. W mechanizmie tego zjawiska leży prawdopodobnie selektywna blokada hamujących ośrodków korowych przy zachowanej aktywności struktur podkorowych.
Klinicznie paradoksalne pobudzenie OUN objawia się niepokojem, pobudzeniem psychoruchowym, agresją, halucynacjami, a nawet napadami drgawkowymi. Zjawisko to wymaga natychmiastowego odstawienia leku wywołującego reakcję oraz zastosowania odpowiedniego leczenia objawowego, często z użyciem leków przeciwpsychotycznych.
W praktyce klinicznej należy uwzględnić ryzyko wystąpienia paradoksalnego pobudzenia podczas stosowania leków sedatywnych, szczególnie u pacjentów z grup ryzyka (osoby starsze, dzieci, pacjenci z zaburzeniami neurologicznymi lub metabolicznymi). Prawidłowe rozpoznanie tego stanu jest istotne dla bezpieczeństwa pacjenta i skuteczności terapii.