Przedawkowanie
Atarax 2 mg/ml
Przedawkowanie hydroksyzyny chlorowodorku (Atarax syrop) prowadzi do szerokiego spektrum objawów toksycznych, głównie wynikających z nadmiernego działania przeciwcholinergicznego oraz depresji ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Początkowo obserwuje się nudności, wymioty, tachykardię, gorączkę, a następnie senność, zaburzenia odruchu źrenicznego, drżenie, splątanie i omamy. W ciężkich przypadkach dochodzi do obniżenia świadomości, depresji oddechowej, drgawek, niedociśnienia tętniczego, zaburzeń rytmu serca (w tym bradykardii), a nawet śpiączki i zapaści krążeniowo-oddechowej, stanowiącej bezpośrednie zagrożenie życia. Mechanizmy toksyczne obejmują blokadę receptorów muskarynowych, działanie sedatywne na receptory H₁ oraz toksyczne oddziaływanie na ośrodki ruchowe i termoregulacyjne.
Przedawkowanie leku Atarax 2 mg/ml syrop
Przedawkowanie hydroksyzyny chlorowodorku zawartego w preparacie Atarax w postaci syropu może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych. Mechanizm działania toksycznego w przypadku przedawkowania związany jest głównie z nadmiernym działaniem przeciwcholinergicznym, depresją lub paradoksalnym pobudzeniem ośrodkowego układu nerwowego (OUN). 1
Objawy kliniczne przedawkowania
Spektrum objawów klinicznych po znacznym przedawkowaniu Ataraxu jest szerokie i może mieć charakter postępujący. Początkowo mogą wystąpić nudności, wymioty, tachykardia i gorączka. W miarę nasilania się zatrucia obserwuje się senność, zaburzenia odruchu źrenicznego, drżenie, splątanie lub omamy. W cięższych przypadkach dochodzi do obniżenia poziomu świadomości, depresji oddechowej, drgawek oraz niedociśnienia tętniczego lub zaburzeń rytmu serca (w tym bradykardii). W najcięższych przypadkach może rozwinąć się pogłębiająca się śpiączka i zapaść krążeniowo-oddechowa, stanowiąca bezpośrednie zagrożenie życia. 2
| Objaw przedawkowania | Opis kliniczny | Mechanizm powstania |
|---|---|---|
| Nudności i wymioty | Wczesne objawy zatrucia, związane z działaniem ośrodkowym i obwodowym | Działanie przeciwcholinergiczne na OUN i przewód pokarmowy |
| Tachykardia | Przyspieszenie rytmu serca, możliwa tachykardia zatokowa | Blokada receptorów muskarynowych w układzie sercowo-naczyniowym |
| Gorączka | Podwyższona temperatura ciała związana z zaburzeniami regulacji ciepłoty | Działanie przeciwcholinergiczne na ośrodek termoregulacji |
| Senność | Różnego stopnia obniżenie stanu świadomości | Działanie sedatywne związane z blokowaniem receptorów H₁ |
| Zaburzenia odruchu źrenicznego | Zazwyczaj rozszerzenie źrenic i brak reakcji na światło | Działanie przeciwcholinergiczne na mięśnie zwężające źrenicę |
| Drżenie | Mimowolne rytmiczne ruchy kończyn lub całego ciała | Toksyczne działanie na ośrodki ruchowe mózgu |
| Splątanie i omamy | Zaburzenia orientacji, halucynacje wzrokowe lub słuchowe | Działanie przeciwcholinergiczne w OUN |
| Obniżony poziom świadomości | Od senności do śpiączki | Centralne działanie depresyjne na OUN |
| Depresja oddechowa | Spowolnienie i spłycenie oddechów, spadek saturacji | Depresja ośrodka oddechowego w pniu mózgu |
| Drgawki | Napadowe, mimowolne skurcze mięśni | Pobudzenie ośrodków korowych i podkorowych |
| Niedociśnienie tętnicze | Spadek ciśnienia tętniczego krwi | Działanie rozszerzające na naczynia obwodowe |
| Zaburzenia rytmu serca | Bradykardia lub inne arytmie | Działanie toksyczne na układ bodźcoprzewodzący serca |
| Śpiączka | Głębokie zaburzenia świadomości z brakiem reakcji na bodźce | Następstwo ciężkiej depresji OUN |
| Zapaść krążeniowo-oddechowa | Stan zagrożenia życia z niewydolnością oddechową i krążeniową | Skrajne nasilenie toksycznego działania na układ oddechowy i sercowo-naczyniowy |
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W przypadku znaczącego przedawkowania Ataraxu niezbędne jest wdrożenie kompleksowego postępowania medycznego. Podstawowe działania obejmują ścisłe kontrolowanie drożności dróg oddechowych, monitorowanie oddychania i krążenia z ciągłym zapisem EKG oraz zapewnienie odpowiedniej podaży tlenu. Monitorowanie funkcji życiowych, ze szczególnym uwzględnieniem akcji serca i ciśnienia tętniczego krwi, powinno być kontynuowane przez minimum 24 godziny, aż do całkowitego ustąpienia objawów przedawkowania. 3
U pacjentów z zaburzeniami świadomości istotne jest wykluczenie jednoczesnego przyjęcia innych leków lub alkoholu. W zależności od stanu klinicznego może być konieczne podanie tlenu, naloksonu, glukozy i tiaminy. 4
Leczenie farmakologiczne
W sytuacji, gdy konieczne jest podanie środka obkurczającego naczynia, zaleca się zastosowanie noradrenaliny lub metaraminolu. Istotne jest, aby nie stosować adrenaliny ze względu na możliwe niekorzystne interakcje z mechanizmem działania leku. 5
W ciężkich przypadkach przedawkowania z dominującymi objawami przeciwcholinergicznymi, opornymi na standardowe leczenie, może być rozważone podanie fizostygminy w dawce terapeutycznej. Należy jednak pamiętać, że fizostygmina nie powinna być stosowana wyłącznie w celu zapobiegania zaśnięciu pacjenta. 6
Przeciwwskazania do stosowania fizostygminy obejmują przypadki jednoczesnego spożycia trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (ze względu na ryzyko drgawek i opornego na leczenie zatrzymania akcji serca) oraz pacjentów z zaburzeniami przewodzenia sercowego. 7
Postępowanie zabiegowe
W przypadku przedawkowania Ataraxu należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne zagrożenia związane z zabiegami dekontaminacji przewodu pokarmowego. U pacjentów z zaburzeniami świadomości, śpiączką lub drgawkami nie powinno się stosować preparatów wymiotnicy ze względu na znaczne ryzyko rozwoju zachłystowego zapalenia płuc. 8
W przypadku klinicznie znaczącego spożycia leku można rozważyć wykonanie płukania żołądka, jednak zawsze z uprzednią intubacją dotchawiczą w celu zabezpieczenia dróg oddechowych. 9
Dostępne dane naukowe wskazują na ograniczoną skuteczność podawania węgla aktywnego w przypadku przedawkowania hydroksyzyny. Podobnie, techniki eliminacji pozaustrojowej, takie jak hemodializa czy hemoperfuzja, mają wątpliwe znaczenie kliniczne w leczeniu przedawkowania tego preparatu. Należy podkreślić, że dla hydroksyzyny nie istnieje swoista odtrutka, a leczenie ma charakter objawowy i podtrzymujący. 10
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania