Interakcje leku
Atarax 2 mg/ml

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Atarax w postaci syropu (2 mg/ml), wchodzi w interakcje z wieloma grupami leków oraz innymi substancjami, co może mieć istotne znaczenie kliniczne podczas prowadzenia terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis tych interakcji z uwzględnieniem mechanizmów działania oraz ich znaczenia klinicznego.¹

Mechanizmy interakcji hydroksyzyny

Hydroksyzyna może wchodzić w interakcje z innymi lekami poprzez różne mechanizmy, w tym:

• Działanie antagonistyczne w stosunku do określonych substancji (np. betahistyna, inhibitory cholinoesterazy)²
• Wpływ na układ cytochromu P450 – hamowanie określonych izoenzymów³
• Hamowanie UDP-glukuronylotransferazy⁴
• Wpływ na przewodnictwo sercowe – wydłużenie odstępu QT⁵

Interakcje z lekami nasilającymi depresję OUN

Podczas jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) należy spodziewać się nasilenia działania sedatywnego. Konieczne jest indywidualne dostosowanie dawkowania w takich przypadkach.⁶

Interakcje z lekami o działaniu przeciwcholinergicznym

Leki o działaniu przeciwcholinergicznym mogą powodować sumowanie się działania z hydroksyzyną. W przypadku jednoczesnego stosowania należy rozważyć możliwość nasilenia objawów przeciwcholinergicznych i indywidualnie dostosować dawkowanie.⁷

Interakcje hydroksyzyny z alkoholem

Alkohol etylowy silnie nasila działanie hydroksyzyny, szczególnie w zakresie depresji ośrodkowego układu nerwowego. Podczas jednoczesnego stosowania hydroksyzyny i alkoholu może dojść do nadmiernej sedacji, zaburzeń koordynacji psychoruchowej oraz znacznego upośledzenia zdolności prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.⁸

Ze względu na potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjenta, należy bezwzględnie unikać spożywania alkoholu podczas terapii hydroksyzyną. Pacjenci powinni zostać szczegółowo poinformowani o tym zagrożeniu przez lekarza przepisującego lek.

Interakcje z betahistyną i inhibitorami cholinoesterazy

Hydroksyzyna wykazuje działanie antagonistyczne w stosunku do betahistyny oraz inhibitorów cholinoesterazy, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej tych leków.⁹

Wpływ na diagnostykę alergii

Podczas planowania testów alergicznych lub testu prowokacji oskrzelowej z metacholiną należy przerwać stosowanie hydroksyzyny na co najmniej 5 dni przed badaniem. Jest to konieczne w celu uniknięcia wpływu leku na wyniki tych testów diagnostycznych.¹⁰

Interakcje z inhibitorami MAO

Należy bezwzględnie unikać jednoczesnego podawania hydroksyzyny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) ze względu na ryzyko nasilonych działań niepożądanych.¹¹

Wpływ na działanie adrenaliny

Hydroksyzyna osłabia wpływ adrenaliny na ciśnienie krwi, co może mieć znaczenie kliniczne w sytuacjach nagłych wymagających użycia adrenaliny.¹²

Interakcje z lekami przeciwdrgawkowymi

W badaniach na modelach zwierzęcych wykazano, że hydroksyzyna zmniejsza działanie przeciwdrgawkowe fenytoiny u szczurów, co może sugerować potencjalne ryzyko interakcji również u ludzi.¹³

Interakcje z cymetydyną

Cymetydyna w dawce 600 mg podawana dwa razy na dobę zwiększa stężenie hydroksyzyny w surowicy o 36% oraz zmniejsza stężenie jej metabolitu, cetyryzyny, o 20%. Mechanizm tego działania związany jest prawdopodobnie z wpływem cymetydyny na metabolizm wątrobowy hydroksyzyny.¹⁴

Interakcje związane z metabolizmem

Hydroksyzyna jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6 i w dużych dawkach może wchodzić w interakcje z substratami tego enzymu.¹⁵

W badaniach in vitro wykazano, że hydroksyzyna hamuje izoenzymy 2C9, 2C19 i 3A4 cytochromu P450, jednakże dzieje się to w stężeniach znacznie większych niż stężenia maksymalne osiągane w osoczu (IC50: 103 do 140 µM; 46 do 52 µg/ml). Z tego powodu jest mało prawdopodobne, aby hydroksyzyna istotnie wpływała na metabolizm leków będących substratami tych enzymów w warunkach klinicznych.¹⁶

Cetyryzyna, będąca metabolitem hydroksyzyny, w stężeniu 100 µM nie wykazuje działania hamującego na cytochrom P450 (1A2, 2A6, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4) ani na izoenzymy UDP–glukuronylotransferazy.¹⁷

Interakcje wpływające na odstęp QT

Szczególnie istotne klinicznie są interakcje hydroksyzyny z lekami, które mogą wydłużać odstęp QT i/lub wywoływać zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes. Jednoczesne stosowanie takich leków z hydroksyzyną jest przeciwwskazane ze względu na znacznie podwyższone ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca.¹⁸

Interakcje wymagające zachowania ostrożności

Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z lekami wywołującymi bradykardię i hipokaliemię, ponieważ mogą one zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca.¹⁹

Interakcje wpływające na metabolizm hydroksyzyny

Hydroksyzyna jest metabolizowana głównie przez dwa szlaki enzymatyczne: dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5. Podczas jednoczesnego stosowania leków będących silnymi inhibitorami tych enzymów, należy spodziewać się zwiększenia stężenia hydroksyzyny we krwi. Należy jednak zauważyć, że gdy hamowany jest tylko jeden ze szlaków metabolicznych, drugi może częściowo kompensować ten efekt.²⁰

Tabela interakcji hydroksyzyny z innymi lekami i substancjami

Zalecenia kliniczne dotyczące zarządzania interakcjami

1. Przed rozpoczęciem leczenia hydroksyzyną należy przeprowadzić dokładny wywiad dotyczący stosowanych leków.
2. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie hydroksyzyny z lekami wydłużającymi odstęp QT.
3. Pacjentów należy poinformować o konieczności unikania spożywania alkoholu w trakcie leczenia.
4. Przed planowanymi testami alergicznymi lub testem prowokacji oskrzelowej z metacholiną należy odstawić hydroksyzynę na co najmniej 5 dni.
5. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z lekami o działaniu depresyjnym na OUN należy indywidualnie dostosować dawkowanie obu leków.
6. U pacjentów przyjmujących hydroksyzynę jednocześnie z cymetydyną, należy rozważyć zmniejszenie dawki hydroksyzyny.
7. Podczas jednoczesnego stosowania z inhibitorami CYP3A4/5 należy monitorować pacjentów pod kątem nasilonych działań niepożądanych hydroksyzyny.