powiększenie gruczołu tarczowego

Powiększenie gruczołu tarczowego, zwane również wolem (łac. struma), to stan, w którym tarczyca zwiększa swoją objętość powyżej normy. Fizjologicznie gruczoł tarczowy ma masę około 15-20 g, a jego powiększenie może być uogólnione lub dotyczyć tylko określonych obszarów (wole guzkowe).

Etiologia powiększenia tarczycy obejmuje szereg czynników, wśród których najczęstsze to: niedobór jodu, choroba Gravesa-Basedowa, zapalenie tarczycy Hashimoto, przejściowe zapalenie tarczycy, nowotwory tarczycy oraz stosowanie niektórych leków (np. amiodaron, lit). Powiększenie może wiązać się zarówno z nadczynnością, niedoczynnością, jak i eutyreozą.

Diagnostyka powiększonej tarczycy powinna obejmować badanie fizykalne, oznaczenie stężenia hormonów tarczycy (TSH, fT3, fT4), przeciwciał przeciwtarczycowych oraz badania obrazowe (USG, ewentualnie scyntygrafia). W wybranych przypadkach konieczne jest wykonanie biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej (BAC) w celu wykluczenia procesu nowotworowego.

Leczenie zależy od przyczyny powiększenia tarczycy i może obejmować suplementację jodu, podawanie hormonów tarczycy, leczenie przeciwtarczycowe, radioizotopowe lub operacyjne. Wole bardzo dużych rozmiarów może powodować objawy uciskowe (duszność, dysfagia, chrypka), które stanowią wskazanie do interwencji chirurgicznej.

Powiązane wpisy

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl