Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Atarax 2 mg/ml

Wpływ hydroksyzyny na płodność, ciążę i laktację

Hydroksyzyna jest substancją aktywną, której stosowanie wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią. Lekarze powinni dysponować pełną wiedzą na temat wpływu tego leku na płodność, przebieg ciąży oraz laktację, aby móc podejmować świadome decyzje terapeutyczne i właściwie informować pacjentki. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat Ataraxu (2 mg/ml, syrop) w kontekście jego wpływu na te aspekty zdrowia reprodukcyjnego.¹

Kobiety w wieku rozrodczym i antykoncepcja

Podczas leczenia hydroksyzyną konieczne jest stosowanie odpowiednich metod antykoncepcyjnych przez kobiety w wieku rozrodczym. Pacjentki powinny być poinformowane o konieczności zapobiegania ciąży w trakcie terapii tym lekiem ze względu na potencjalne zagrożenia dla płodu.²

Hydroksyzyna a ciąża

Hydroksyzyna jest przeciwwskazana do stosowania w okresie ciąży. Badania na modelach zwierzęcych dostarczyły dowodów na toksyczność reprodukcyjną tej substancji. Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że hydroksyzyna ma zdolność przenikania przez barierę łożyskową, co skutkuje wyższym stężeniem leku w organizmie płodu niż w organizmie matki.³

Chociaż brakuje kompleksowych danych epidemiologicznych dotyczących stosowania hydroksyzyny w czasie ciąży u ludzi, udokumentowano szereg niepokojących działań niepożądanych u noworodków, których matki przyjmowały hydroksyzynę w późnym okresie ciąży lub podczas porodu. Działania te obejmują:⁴

• Hipotonię – obniżone napięcie mięśniowe u noworodka, co może wpływać na zdolność dziecka do oddychania, ssania i podstawowych funkcji motorycznych
• Zaburzenia ruchowe, w tym zaburzenia pozapiramidowe – mogą objawiać się nieprawidłowymi, niekontrolowanymi ruchami ciała noworodka
• Ruchy kloniczne – powtarzające się, naprzemienne skurcze i rozkurcze grup mięśniowych
• Depresję ośrodkowego układu nerwowego (OUN) – obniżoną aktywność mózgu, co może prowadzić do zaburzeń świadomości i czuwania u noworodka
• Niedotlenienie noworodka – stan niedoboru tlenu, który może prowadzić do uszkodzenia mózgu i innych narządów
• Zatrzymanie moczu – zaburzenia w wydalaniu moczu u noworodka

Powyższe efekty niepożądane obserwowano bezpośrednio po urodzeniu lub w ciągu kilku godzin od porodu. Z uwagi na te poważne zagrożenia dla płodu i noworodka, hydroksyzyna jest bezwzględnie przeciwwskazana do stosowania w okresie ciąży.⁵

Hydroksyzyna a karmienie piersią

Stosowanie hydroksyzyny w okresie laktacji również jest przeciwwskazane. Cetyryzyna, będąca głównym metabolitem hydroksyzyny, przenika do mleka matki u ludzi. Choć nie przeprowadzono standardowych badań dotyczących stopnia tego przenikania, u noworodków i niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące hydroksyzynę zaobserwowano występowanie poważnych działań niepożądanych.⁶

W przypadku konieczności zastosowania leczenia hydroksyzyną u kobiety karmiącej piersią, należy przerwać karmienie piersią. Pacjentkę należy poinformować o tym fakcie oraz o możliwych alternatywnych metodach terapeutycznych, które byłyby bezpieczniejsze w okresie laktacji.⁷

Wpływ na płodność

Aktualnie brak jest danych dotyczących wpływu hydroksyzyny na płodność u ludzi. Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych z zastosowaniem chlorowodorku hydroksyzyny nie wykazały negatywnego wpływu substancji na płodność. Jednakże, z uwagi na brak odpowiednich badań klinicznych u ludzi, należy zachować ostrożność przy stosowaniu hydroksyzyny u pacjentów zaniepokojonych potencjalnym wpływem leku na płodność.⁸

Zalecenia dla lekarzy dotyczące stosowania hydroksyzyny u kobiet w wieku rozrodczym

Przed rozpoczęciem terapii hydroksyzyną lekarz powinien:

1. Przeprowadzić dokładny wywiad z pacjentką dotyczący planów reprodukcyjnych i ewentualnej ciąży
2. Wykonać test ciążowy w przypadku wątpliwości co do stanu pacjentki
3. Poinformować kobiety w wieku rozrodczym o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas leczenia
4. Kategorycznie wykluczyć stosowanie hydroksyzyny u kobiet w ciąży ze względu na udokumentowane ryzyko dla płodu
5. Wykluczyć stosowanie hydroksyzyny u kobiet karmiących piersią lub zalecić przerwanie karmienia piersią w przypadku konieczności leczenia
6. Rozważyć alternatywne metody leczenia dla kobiet planujących ciążę lub karmiących piersią

Lekarz przepisujący Atarax w postaci syropu (2 mg/ml) powinien być świadomy, że preparat ten zawiera hydroksyzynę w postaci chlorowodorku i podlega wszystkim wyżej wymienionym ograniczeniom dotyczącym stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią.⁹