profilaktyka powikłań zakrzepowych

Profilaktyka powikłań zakrzepowych to zestaw działań medycznych mających na celu zapobieganie rozwojowi żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), obejmującej zakrzepicę żył głębokich (ZŻG) oraz zatorowość płucną (ZP). Powikłania zakrzepowe stanowią istotne zagrożenie zdrowia i życia, szczególnie u pacjentów hospitalizowanych, unieruchomionych, po zabiegach operacyjnych oraz u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka.

W praktyce klinicznej stosuje się farmakologiczne i niefarmakologiczne metody profilaktyki. Do farmakologicznych należą: heparyny drobnocząsteczkowe (LMWH), heparyna niefrakcjonowana (UFH), fondaparynuks, bezpośrednie doustne antykoagulanty (DOACs) oraz antagoniści witaminy K. Metody niefarmakologiczne obejmują wczesne uruchamianie pacjenta, stosowanie pończoch uciskowych o stopniowanym ucisku, przerywany ucisk pneumatyczny oraz filtry do żyły głównej dolnej.

Decyzja o wdrożeniu profilaktyki przeciwzakrzepowej powinna być podejmowana indywidualnie, po ocenie ryzyka zakrzepicy i ryzyka krwawienia. Do narzędzi oceny ryzyka zakrzepicy należą skale Padewska, Capriniego czy IMPROVE, które uwzględniają czynniki ryzyka, takie jak: wiek, otyłość, unieruchomienie, nowotwory złośliwe, przebyta ŻChZZ, trombofilia wrodzona lub nabyta, duże zabiegi operacyjne, urazy, ciąża i połóg.

Czas stosowania profilaktyki zależy od utrzymywania się czynników ryzyka. U pacjentów hospitalizowanych z przyczyn internistycznych zwykle trwa do wypisania ze szpitala, natomiast po zabiegach ortopedycznych czy onkologicznych może być przedłużony do kilku tygodni. Regularne monitorowanie parametrów krzepnięcia, funkcji nerek oraz objawów krwawienia jest istotnym elementem bezpiecznego stosowania profilaktyki przeciwzakrzepowej.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl