retrocollis
Retrocollis to zaburzenie motoryczne charakteryzujące się mimowolnym odchyleniem głowy do tyłu, spowodowane nieprawidłowym napięciem mięśni karku i szyi. Stan ten jest często klasyfikowany jako forma dystonii szyjnej (kręczu szyjnego), gdzie dominuje nadmierne napięcie mięśni tylnej części szyi.
Etiologia retrocollis może być różnorodna, obejmując przyczyny pierwotne (idiopatyczne) oraz wtórne, związane z chorobami neurodegeneracyjnymi, pourazowe, polekowe lub metaboliczne. W diagnostyce kluczowe znaczenie ma dokładny wywiad, badanie neurologiczne oraz obrazowanie układu nerwowego (MRI) w celu wykluczenia przyczyn strukturalnych.
Leczenie retrocollis obejmuje farmakoterapię (leki miorelaksacyjne, przeciwdrgawkowe), iniekcje toksyny botulinowej do nadaktywnych mięśni, fizjoterapię oraz, w wybranych przypadkach, interwencje chirurgiczne. Toksyna botulinowa pozostaje metodą z wyboru w większości przypadków, zapewniając znaczącą redukcję objawów przez okres 3-6 miesięcy.
Retrocollis może występować jako izolowane zaburzenie lub jako część złożonego obrazu klinicznego w zespołach neurologicznych, takich jak dystonia uogólniona, choroba Parkinsona czy ataksja. Chroniczny przebieg schorzenia może prowadzić do wtórnych zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa szyjnego oraz znaczącego obniżenia jakości życia pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Dystonia szyjna – Epidemiologia
Dystonia szyjna (DS) jest najczęstszą postacią dystonii ogniskowej u dorosłych, charakteryzującą się mimowolnymi skurczami mięśni szyi prowadzącymi do nieprawidłowego ułożenia głowy. Chorobowość DS wykazuje znaczne zróżnicowanie geograficzne i metodologiczne, z wartościami od 5 do 30 przypadków na 100 000 mieszkańców (50 na milion według metaanalizy pierwotnej dystonii). W USA chorobowość wynosiła 390 na 100 000 (3900 na milion) w 2007 roku, a w Finlandii 304 na milion w latach 2007-2016. W 2022 roku w siedmiu głównych rynkach (USA, Niemcy, Francja, Włochy, Hiszpania, Wielka Brytania, Japonia) zdiagnozowano łącznie około 106 252 przypadków DS, z przewagą kobiet (stosunek kobiet do mężczyzn około 2:1). Średni wiek wystąpienia DS to około 42 lata, z dominującymi postaciami klinicznymi: torticollis, laterocollis, retrocollis i anterocollis. Zapadalność szacowana jest na 8-12 przypadków na milion osobolat, z roczną zapadalnością w USA około 1,18 na 100 000 osobolat.
anterocollis, blepharospasm, choroba neurologiczna, choroba Parkinsona, chorobowość i zapadalność, czynnik genetyczny, dystonia czaszkowa, dystonia kończyn, dystonia ogniskowa, dystonia późna, dystonia szyjna, faza plateau, idiopatyczna dystonia szyjna, kurcz powiek, laterocollis, lęk i depresja, lek przeciwbólowy, lek przeciwpsychotyczny, mimowolny skurcz mięśni szyi, pierwotna dystonia szyjna, retrocollis, stwardnienie rozsiane, toksyna botulinowa, torticollis, udar - Leksykon chorób i schorzeń
Dystonia – Epidemiologia
Dystonia, trzecie najczęstsze zaburzenie ruchu po drżeniu samoistnym i chorobie Parkinsona, charakteryzuje się mimowolnymi skurczami mięśni prowadzącymi do nieprawidłowych ruchów i postaw ciała. Epidemiologia dystonii jest złożona i wykazuje dużą zmienność w zależności od typu dystonii, regionu geograficznego, wieku i płci. Częstość występowania wszystkich form dystonii w badaniu z Hanoweru wynosi 601,1 przypadków na milion osób, co jest znacznie wyższą wartością niż wcześniejsze szacunki. Dystonia pierwotna lub izolowana jest 3,3 razy częstsza niż wcześniej sądzono, a uwzględniając wszystkie formy dystonii, częstość występowania jest 3,7 razy wyższa. Dystonia szyjna, najczęstsza forma izolowanej dystonii ogniskowej o późnym początku, ma częstość występowania od 5 do 30 na 100 000 osób, z zapadalnością w USA na poziomie 1,18 na 100 000 osobolat. Występuje wyraźna przewaga kobiet (stosunek około 1,7:1 do 2:1). Dystonia tardywna dotyczy 0,5-1,6% pacjentów leczonych lekami przeciwpsychotycznymi, z przewagą mężczyzn i średnim wiekiem zachorowania około 40 lat. Dystonia krtaniowa ma częstość występowania 0,7 na 100 000 w Europie, a w Japonii 3,5-7,0 na 100 000, z dominacją kobiet (stosunek 1:4,1).
anterocollis, blepharospazm, choroba Parkinsona, drżenie samoistne, dystonia krtaniowa, dystonia muzyków, dystonia ogniskowa, dystonia pierwotna, dystonia segmentalna, dystonia szyjna, dystonia tardywna, dystonia uogólniona, dystonia ustno-żuchwowa, kręcz szyi, kurcz pisarski, kurcz powiek, laterocollis, lek przeciwpsychotyczny, mimowolny skurcz mięśni, retrocollis, toksyna botulinowa, zaburzenie ruchu - Leksykon chorób i schorzeń
Dystonia szyjna – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Dystonia szyjna (cervical dystonia, torticollis spasmodicus) to najczęstsza forma dystonii ogniskowej u dorosłych, charakteryzująca się mimowolnymi skurczami mięśni szyi prowadzącymi do nieprawidłowej postawy głowy (skręcenie, anterocollis, retrocollis) oraz bólu szyi, występującego u około 75% pacjentów. Objawy mogą być trwałe lub przerywane, często towarzyszy im drżenie głowy i ograniczenie ruchomości. Diagnostyka opiera się na wywiadzie i badaniu neurologicznym, z wykluczeniem innych schorzeń za pomocą badań obrazowych (MRI) i laboratoryjnych. Leczenie jest objawowe, z toksyną botulinową (BoNT) jako terapią z wyboru, podawaną co 3-4 miesiące, przynoszącą poprawę u 50-90% pacjentów i ulgę w bólu u około 70% po 3 zabiegach, z czasem do uzyskania efektu około 7 dni. Wspomagająco stosuje się leki doustne (benzodiazepiny, leki rozluźniające mięśnie, propranolol, antycholinergiki) oraz fizjoterapię, terapię zajęciową i logopedię. W opornych przypadkach rozważa się głęboką stymulację mózgu (DBS), skuteczną u 75-80% pacjentów, po niepowodzeniu terapii BoNT. Pielęgniarki specjalistyczne odgrywają kluczową rolę w koordynacji opieki, podawaniu BoNT, edukacji pacjentów oraz wsparciu psychospołecznym, w tym identyfikacji depresji i lęków.
anterocollis, badanie fizykalne, benzodiazepina, ból szyi, Botox, denerwacja, drżenie głowy, dystonia ogniskowa, dystonia szyjna, fizjoterapeuta, głęboka stymulacja mózgu, kręcz szyi spastyczny, lek antycholinergiczny, mimowolny skurcz mięśni szyi, neurolog, płytka motoryczna, propranolol, retrocollis, rezonans magnetyczny, toksyna botulinowa, trik sensoryczny, zaburzenie ruchu - Leksykon chorób i schorzeń
Dystonia szyjna – Objawy
Dystonia szyjna (cervical dystonia) to przewlekłe, nieuleczalne zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się mimowolnymi skurczami mięśni szyi, prowadzącymi do nieprawidłowego ułożenia głowy (np. torticollis, anterocollis, retrocollis, laterocollis). Najczęściej dotyka osoby w wieku 30-50 lat, częściej kobiety. Objawy obejmują ból szyi i barków (67-75% pacjentów), trzęsienie głowy (ok. 50%), powiększenie mięśni szyi (ok. 75%) oraz drżenie rąk. Przebieg dzieli się na dwa typy: typ 1 z powolnym rozwojem (średnio 3,8 ± 3,5 lat) i stabilizacją, oraz typ 2 z szybkim nasileniem objawów (ok. 8,7 ± 8,0 tygodni), często poprzedzonym stresem. Objawy mogą ulec remisji u 10-15% pacjentów w ciągu 5 lat, jednak trwałe remisje są rzadkie (<1%). Dystonia może rozprzestrzeniać się na twarz, szczękę, barki, ramiona i tułów, ale rzadko przechodzi w dystonię uogólnioną. Objawy nasilają stres, zmęczenie i określone pozycje ciała, a pacjenci często stosują "triki sensoryczne" (geste antagoniste) dla ulgi.
anterocollis, baklofen, benzodiazepina, drżenie rąk, dystonia ogniskowa, dystonia szyjna, dystonia uogólniona, gałka blada, geste antagoniste, głęboka stymulacja mózgu, globus pallidus, impuls elektryczny, iniekcja toksyny botulinowej, kołnierz szyjny, laterocollis, lek dopaminergiczny, lek przeciwdrgawkowy, mimowolny skurcz mięśni szyi, osteofit, przeciwciało neutralizujące, retrocollis, sztywność szyi, toksyna botulinowa, torticollis, triheksyfenidyl, trik sensoryczny, ucisk korzeni nerwowych, układ GABA-ergiczny, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, zespół niespokojnych nóg, zwężenie kanału kręgowego, zwyrodnienie kręgosłupa szyjnego