objaw ubytkowy
Objaw ubytkowy (deficytowy) to termin neuropsychiatryczny odnoszący się do utraty lub osłabienia funkcji ośrodkowego układu nerwowego, która występowała wcześniej prawidłowo. Objawy te powstają wskutek uszkodzenia określonych struktur mózgowych lub dróg nerwowych i manifestują się jako brak zdolności do wykonywania czynności, które wcześniej były możliwe do wykonania.
Objawy ubytkowe mogą dotyczyć różnych sfer funkcjonowania neurologicznego: ruchowej (niedowłady, porażenia), czuciowej (zaburzenia czucia powierzchownego i głębokiego), sensorycznej (ślepota, głuchota), poznawczej (afazja, agnozja, apraksja) czy behawioralnej. Ich charakter zależy od lokalizacji i rozległości uszkodzenia mózgu.
W diagnostyce neurologicznej obecność objawów ubytkowych ma istotne znaczenie lokalizacyjne – pozwala na określenie miejsca uszkodzenia w układzie nerwowym. Najczęstszymi przyczynami występowania objawów ubytkowych są udary mózgu, urazy czaszkowo-mózgowe, procesy nowotworowe, choroby neurodegeneracyjne oraz infekcje OUN.
W odróżnieniu od objawów podrażnieniowych (np. drgawki, parestezje), które wynikają z nadmiernej aktywności neuronalnej, objawy ubytkowe są następstwem osłabienia lub zaniku prawidłowej funkcji. Ich leczenie koncentruje się na usunięciu przyczyny (jeśli to możliwe) oraz rehabilitacji neurologicznej mającej na celu kompensację utraconych funkcji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atmina 9,5 mg/24 h
Rywastygmina, zawarta w systemie transdermalnym Atmina, jest inhibitorem cholinesterazy z grupy karbaminianów, hamującym zarówno acetylocholinoesterazę (AChE), jak i butyrylocholinoesterazę. Mechanizm działania polega na kowalencyjnym wiązaniu z enzymami, co prowadzi do przejściowej inaktywacji i spowolnienia rozkładu acetylocholiny, poprawiając cholinergiczne przekaźnictwo neurosynaptyczne. U zdrowych ochotników jednorazowa dawka 3 mg doustnej rywastygminy zmniejsza aktywność AChE w płynie mózgowo-rdzeniowym o około 40% w ciągu 1,5 godziny, z powrotem do wartości wyjściowych po około 9 godzinach. W badaniach klinicznych u pacjentów z chorobą Alzheimera hamowanie AChE jest zależne od dawki, obserwowane do 6 mg podawanych dwa razy dziennie, a stopień hamowania butyrylocholinoesterazy jest porównywalny, co może wpływać na skuteczność terapeutyczną.
acetylocholina, acetylocholinoesteraza, butyrylocholinoesteraza, choroba Alzheimera, inhibitor cholinesterazy, karbaminian, lek psychoanaleptyczny, neuron cholinergiczny, objaw ubytkowy, otępienie w chorobie Alzheimera, plaster matrycowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, proces poznawczy, przekaźnictwo cholinergiczne, rywastygmina, system transdermalny, wiązanie kowalencyjne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Rivastigmin NeuroPharma 3 mg
Rywastygmina, będąca inhibitorem cholinoesterazy z grupy karbaminianów (kod ATC: N06DA03), wykazuje hamujące działanie na acetylocholinoesterazę (AChE) oraz butyrylocholinoesterazę (BChE). Mechanizm jej działania polega na kowalencyjnym wiązaniu z tymi enzymami, co prowadzi do ich czasowej inaktywacji i spowolnienia rozkładu acetylocholiny, poprawiając cholinergiczne przekaźnictwo neurosynaptyczne. Efekt ten jest szczególnie istotny w terapii otępienia związanego z chorobą Alzheimera oraz chorobą Parkinsona, gdzie poprawa funkcji poznawczych jest kluczowa. W badaniach klinicznych u zdrowych młodych mężczyzn podanie 3 mg rywastygminy doustnie powodowało około 40% hamowanie aktywności AChE w płynie mózgowo-rdzeniowym w ciągu 1,5 godziny, z powrotem aktywności enzymu do wartości wyjściowej po około 9 godzinach, co wskazuje na odwracalny i względnie długotrwały efekt farmakodynamiczny.
acetylocholina, acetylocholinoesteraza, butyrylocholinoesteraza, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, hamowanie enzymatyczne, inhibitor cholinoesterazy, karbaminian, lek psychoanaleptyczny, neuron cholinergiczny, objaw ubytkowy, otępienie w chorobie Alzheimera, płyn mózgowo-rdzeniowy, proces poznawczy, przekaźnictwo cholinergiczne, rywastygmina, wiązanie kowalencyjne, zaburzenia funkcji poznawczych