Właściwości farmakodynamiczne leku Atmina (system transdermalny)

Rywastygmina, substancja czynna zawarta w systemie transdermalnym Atmina, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków psychoanaleptycznych, konkretnie do inhibitorów cholinesterazy, oznaczonych kodem ATC: N06DA03. Produkt jest dostępny w postaci systemu transdermalnego (plastra) w dwóch dawkach: 4,6 mg/24 h oraz 9,5 mg/24 h.¹

Mechanizm działania

Rywastygmina jest związkiem należącym do grupy karbaminianów, który wykazuje zdolność hamowania zarówno acetylocholinoesterazy (AChE), jak i butyrylocholinoesterazy. Jej mechanizm działania polega na usprawnianiu cholinergicznego przekaźnictwa neurosynaptycznego poprzez spowolnienie procesu enzymatycznego rozkładu acetylocholiny uwalnianej przez funkcjonalnie sprawne neurony cholinergiczne. Dzięki temu mechanizmowi, rywastygmina może wywierać pozytywny wpływ na objawy ubytkowe związane z procesami poznawczymi u pacjentów cierpiących na otępienie w przebiegu choroby Alzheimera.²

Interakcja z enzymami docelowymi

Mechanizm interakcji rywastygminy z enzymami docelowymi opiera się na tworzeniu kompleksów poprzez wiązania kowalencyjne. Te kompleksy powodują przejściową inaktywację enzymów odpowiedzialnych za rozkład acetylocholiny. Badania farmakodynamiczne wykazały, że u zdrowych, młodych mężczyzn jednorazowa dawka doustna wynosząca 3 mg rywastygminy powoduje zmniejszenie aktywności acetylocholinoesterazy (AChE) w płynie mózgowo-rdzeniowym o około 40% w ciągu pierwszych 1,5 godziny po podaniu. Co istotne, aktywność enzymu powraca do wartości wyjściowych po około 9 godzinach od osiągnięcia maksymalnego efektu hamującego.³

Zależność efektu od dawki

W badaniach klinicznych u pacjentów z chorobą Alzheimera zaobserwowano, że hamowanie aktywności acetylocholinoesterazy w płynie mózgowo-rdzeniowym przez rywastygminę podawaną doustnie jest ściśle zależne od dawki. Efekt ten był widoczny w zakresie dawek do 6 mg podawanych dwa razy na dobę. Warto zaznaczyć, że w badaniach klinicznych nie stosowano większych dawek, co ogranicza możliwości oceny działania rywastygminy przy wyższych stężeniach.⁴

Efekt hamowania butyrylocholinoesterazy

Badania kliniczne z udziałem 14 pacjentów z chorobą Alzheimera, którzy otrzymywali rywastygminę doustnie, wykazały, że stopień hamowania aktywności butyrylocholinoesterazy w płynie mózgowo-rdzeniowym był porównywalny do stopnia hamowania aktywności acetylocholinoesterazy. Wskazuje to na równomierny wpływ rywastygminy na oba typy cholinoesteraz, co może przyczyniać się do jej całościowej skuteczności klinicznej.⁵

Uwalnianie substancji z systemu transdermalnego

System transdermalny Atmina zapewnia kontrolowane uwalnianie rywastygminy przez okres 24 godzin. Dostępne są dwie wersje dawkowania:

• Plaster o powierzchni 10,8 cm², zawierający 25,92 mg rywastygminy, uwalniający 4,6 mg substancji czynnej w ciągu 24 godzin
• Plaster o powierzchni 21,6 cm², zawierający 51,84 mg rywastygminy, uwalniający 9,5 mg substancji czynnej w ciągu 24 godzin

⁶

Budowa systemu transdermalnego

System transdermalny Atmina ma postać cienkiego plastra typu matrycowego o kształcie prostokątnym. Część zewnętrzna warstwy pokrywającej jest półprzezroczysta. Dla ułatwienia identyfikacji, poszczególne dawki mają odpowiednie oznaczenia:

• Plaster 4,6 mg/24 h ma nadrukowany w kolorze niebieskim napis „RID-TDS 4.6 mg/24 h”
• Plaster 9,5 mg/24 h ma nadrukowany w kolorze niebieskim napis „RID-TDS 9.5 mg/24 h”

⁷