Przedawkowanie leku Atmina

Przedawkowanie rywastygminy, substancji czynnej zawartej w systemie transdermalnym Atmina (9,5 mg/24 h), może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych wynikających z nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego. Przypadki przedawkowania mogą wynikać zarówno z przypadkowego przyjęcia zbyt dużej dawki doustnej rywastygminy, jak również z niewłaściwego użycia plastrów transdermalnych, np. poprzez jednoczesne zastosowanie kilku plastrów lub błędne dawkowanie¹.

Mechanizm toksyczności

Toksyczność rywastygminy wiąże się z jej działaniem hamującym acetylocholinoesterazę, co prowadzi do nadmiernego gromadzenia się acetylocholiny w synapsach. Okres półtrwania rywastygminy w osoczu wynosi około 3,4 godziny, natomiast hamowanie acetylocholinoesterazy utrzymuje się znacznie dłużej – około 9 godzin².

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania rywastygminy można podzielić na dwie główne kategorie: objawy muskarynowe (związane z pobudzeniem receptorów muskarynowych) oraz objawy nikotynowe (związane z pobudzeniem receptorów nikotynowych). Nasilenie objawów zależy od stopnia przedawkowania³.

W umiarkowanym zatruciu dominują objawy muskarynowe, natomiast w cięższych przypadkach dołączają się objawy nikotynowe, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, włącznie z zatrzymaniem oddychania i zgonem⁴.

Ponadto, po wprowadzeniu leku do obrotu zaobserwowano dodatkowe objawy, takie jak zawroty głowy, drżenie, ból głowy, senność, stany splątania, nadciśnienie tętnicze, omamy i złe samopoczucie⁵.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania rywastygminy powinno być dostosowane do nasilenia objawów:

• W przypadku bezobjawowego przedawkowania zaleca się natychmiastowe usunięcie wszystkich plastrów Atmina i wstrzymanie aplikacji nowych plastrów przez kolejne 24 godziny⁶.
• Przy przedawkowaniu z towarzyszącymi nudnościami i wymiotami należy rozważyć podanie leków przeciwwymiotnych⁷.
• Przy innych objawach należy zastosować odpowiednie leczenie objawowe⁸.
• W przypadku ciężkiego przedawkowania jako antidotum stosuje się atropinę. Zalecana dawka początkowa to 0,03 mg/kg masy ciała siarczanu atropiny podanego dożylnie, a kolejne dawki ustala się w zależności od odpowiedzi klinicznej. Nie zaleca się natomiast stosowania skopolaminy jako antidotum⁹.

Istotną informacją jest fakt, że w większości przypadków przypadkowego przedawkowania rywastygminy w postaci doustnej nie obserwowano klinicznie istotnych objawów, a pacjenci mogli kontynuować leczenie po 24 godzinach od przedawkowania¹⁰.

Tabela objawów przedawkowania

Uwagi dotyczące profilaktyki przedawkowania

Warto podkreślić, że przypadki przedawkowania systemu transdermalnego Atmina wynikają często z niewłaściwego użycia i/lub błędnego dawkowania, w szczególności z jednoczesnego zastosowania kilku plastrów¹¹. Dlatego niezwykle istotna jest edukacja pacjentów i opiekunów odnośnie prawidłowego stosowania plastrów oraz ścisłe przestrzeganie zalecanego dawkowania.

System transdermalny Atmina 9,5 mg/24 h zawiera 51,84 mg rywastygminy w plastrze o powierzchni 21,6 cm², z którego uwalnia się 9,5 mg substancji czynnej w ciągu 24 godzin¹². Jednoczesne zastosowanie kilku plastrów znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia objawów przedawkowania opisanych powyżej.