Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Atmina

Atmina w postaci systemu transdermalnego jest plastrem wielodniowego użycia zawierającym rywastygminę. Prawidłowe stosowanie tego leku wymaga zachowania szczególnej uwagi ze względu na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych związanych z nieprawidłowym użyciem.¹

Nieprawidłowe użycie produktu leczniczego i błędy w dawkowaniu

Należy bezwzględnie unikać naklejania więcej niż jednego plastra jednocześnie. Nieprawidłowe użycie systemu transdermalnego z rywastygminą oraz błędy w dawkowaniu były przyczyną ciężkich działań niepożądanych, w niektórych przypadkach wymagających hospitalizacji, a rzadko prowadzących do śmierci. Najczęstszymi błędami były naklejenie nowego plastra bez usunięcia poprzedniego oraz zastosowanie wielu plastrów jednocześnie.²

Należy przekazać pacjentom i ich opiekunom szczegółowe wskazówki dotyczące prawidłowego stosowania systemu transdermalnego. Szczególnie istotne jest poinstruowanie o konieczności usunięcia poprzedniego plastra przed naklejeniem nowego.³

Dawkowanie i przerwy w leczeniu

Częstość występowania i nasilenie działań niepożądanych zwiększa się wraz ze zwiększaniem dawki. W przypadku przerwania leczenia na okres dłuższy niż trzy dni, należy ponownie rozpocząć terapię od dawki 4,6 mg/24 h, nawet jeśli wcześniej stosowano wyższą dawkę.⁴

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Podczas leczenia rywastygminą mogą wystąpić zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty i biegunka. Objawy te mają związek z dawką i mogą pojawić się po rozpoczęciu leczenia lub po zwiększeniu dawki. Należy zwrócić uwagę, że wymienione działania niepożądane częściej występują u kobiet.⁵

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z przedmiotowymi i podmiotowymi objawami odwodnienia w wyniku długotrwałych wymiotów lub biegunki. W takich przypadkach może być konieczne dożylne podanie płynów, zmniejszenie dawki lub przerwanie podawania leku. Istotne jest szybkie rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia, ponieważ odwodnienie może mieć poważne następstwa.⁶

U pacjentów z czynną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy, a także u osób ze skłonnościami do tych schorzeń, należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ rywastygmina może nasilać wydzielanie soku żołądkowego.⁷

Zmniejszenie masy ciała

U pacjentów z chorobą Alzheimera przyjmujących inhibitory cholinesterazy, w tym rywastygminę, może wystąpić zmniejszenie masy ciała. Podczas leczenia systemem transdermalnym z rywastygminą należy regularnie kontrolować masę ciała pacjenta.⁸

Zaburzenia kardiologiczne

Rywastygmina może powodować bradykardię, która stanowi czynnik ryzyka wystąpienia częstoskurczu typu torsade de pointes. W elektrokardiogramie pacjentów leczonych niektórymi inhibitorami cholinoesterazy, w tym rywastygminą, może wystąpić wydłużenie odstępu QT.⁹

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów:

• z występującym wcześniej lub stwierdzanym w rodzinie wydłużeniem odstępu QT¹⁰
• z większym ryzykiem wystąpienia częstoskurczu typu torsade de pointes, np. u pacjentów z niewyrównaną niewydolnością serca, ostatnio przebytym zawałem mięśnia sercowego, bradyarytmiami¹¹
• z czynnikami predysponującymi do hipokaliemii lub hipomagnezemii¹²
• jednocześnie stosujących produkty lecznicze, które mogą wywoływać wydłużenie odstępu QT i/lub częstoskurcz typu torsade de pointes¹³
• z zespołem chorego węzła zatokowego lub zaburzeniami przewodzenia (blok zatokowo-przedsionkowy, blok przedsionkowo-komorowy)¹⁴

W powyższych przypadkach może być wymagane monitorowanie kliniczne, w tym wykonywanie badania EKG.¹⁵

Reakcje skórne w miejscu przyklejenia plastra

Po zastosowaniu plastra z rywastygminą mogą wystąpić reakcje skórne w miejscu jego przyklejenia. Nasilenie tych reakcji jest zazwyczaj łagodne do umiarkowanego. Należy odpowiednio poinstruować o tym pacjentów i ich opiekunów.¹⁶

Same reakcje skórne nie wskazują na uczulenie. Jednakże, stosowanie plastrów z rywastygminą może prowadzić do wystąpienia alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Należy podejrzewać jego wystąpienie, jeżeli:¹⁷

• reakcje w miejscu przyklejenia plastra rozprzestrzenią się na obszar skóry większy niż rozmiar plastra¹⁸
• występuje większe nasilenie reakcji miejscowej (np. narastający rumień, obrzęk, grudki, pęcherze)¹⁹
• w ciągu 48 godzin od zdjęcia plastra nie nastąpi znaczące złagodzenie objawów²⁰

W przypadku wystąpienia alergicznego kontaktowego zapalenia skóry leczenie należy przerwać.²¹

Pacjentów z reakcjami wskazującymi na alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, którzy nadal wymagają leczenia rywastygminą, można przestawić na rywastygminę podawaną doustnie, ale dopiero po ujemnym wyniku testu alergicznego i pod ścisłym nadzorem lekarskim. Należy mieć na uwadze, że niektórzy pacjenci uczuleni na rywastygminę z powodu kontaktu z plastrami zawierającymi ten lek, mogą nie tolerować rywastygminy w żadnej postaci.²²

Po wprowadzeniu produktu do obrotu odnotowano rzadkie przypadki występowania u pacjentów alergicznego zapalenia skóry (rozległego) po podaniu rywastygminy, niezależnie od drogi jej podania (doustnie, przezskórnie). W takich przypadkach leczenie należy przerwać.²³

Inne ostrzeżenia i środki ostrożności

Rywastygmina może nasilać lub wywoływać objawy pozapiramidowe.²⁴

Należy zachować ostrożność u pacjentów ze skłonnościami do występowania niedrożności dróg moczowych i napadów drgawkowych, ponieważ leki cholinomimetyczne mogą wywoływać lub nasilać te choroby.²⁵

Należy zachować ostrożność u pacjentów z astmą lub obturacyjną chorobą płuc w wywiadzie.²⁶

Należy unikać kontaktu z oczami podczas używania systemu transdermalnego. Po zdjęciu plastra należy umyć ręce wodą z mydłem. W przypadku kontaktu leku z oczami lub zaczerwienienia oczu po użyciu plastra, należy natychmiast przemyć oczy dużą ilością wody, a jeśli objawy nie ustąpią, należy zgłosić się do lekarza.²⁷

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci o niskiej masie ciała

U pacjentów z masą ciała mniejszą niż 50 kg może wystąpić więcej działań niepożądanych, a prawdopodobieństwo przerwania leczenia z powodu tych działań niepożądanych może być u nich większe. Należy ostrożnie zwiększać dawkę u tych pacjentów i monitorować ich pod kątem występowania działań niepożądanych (np. nadmiernych nudności lub wymiotów). W przypadku wystąpienia takich działań niepożądanych należy rozważyć zmniejszenie dawki podtrzymującej do 4,6 mg/24 h.²⁸

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z klinicznie istotnymi zaburzeniami czynności wątroby może wystąpić więcej działań niepożądanych. W tej grupie pacjentów należy ściśle przestrzegać zaleceń dotyczących stopniowego ustalania dawki w zależności od indywidualnej tolerancji leczenia.²⁹

Nie przeprowadzono badań u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Dlatego należy zachować szczególną ostrożność podczas stopniowego zwiększania dawki u tych pacjentów.³⁰