monowalentna szczepionka przeciwtężcowa
Monowalentna szczepionka przeciwtężcowa to preparat immunologiczny zawierający wyłącznie toksoid tężcowy, który stymuluje organizm do wytworzenia przeciwciał przeciwko toksynie wytwarzanej przez bakterie Clostridium tetani. W przeciwieństwie do szczepionek poliwalentnych (zawierających więcej antygenów), chroni wyłącznie przed tężcem.
Szczepionka ta jest stosowana głównie w profilaktyce poekspozycyjnej u osób zranionych, które nie były wcześniej szczepione lub ich status immunizacji jest niepewny. Podawana jest również jako dawka przypominająca u osób z pełnym cyklem szczepień podstawowych. Monowalentna szczepionka przeciwtężcowa ma szczególne znaczenie w zapobieganiu tężcowi narażonych grup pacjentów oraz w sytuacjach nagłych.
Skuteczność szczepionki przeciwtężcowej jest bardzo wysoka – właściwie przeprowadzone szczepienie zapewnia ochronę przez wiele lat. W praktyce klinicznej często jest zastępowana przez szczepionki skojarzone (Td lub Tdap), które dodatkowo chronią przed błonicą i krztuścem. Stosowanie szczepionki monowalentnej ogranicza się głównie do sytuacji, gdy istnieją przeciwwskazania do podania szczepionek skojarzonych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tetana nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tetana, zawierająca co najmniej 40 j.m. toksoidu tężcowego w dawce 0,5 ml adsorbowanego na wodorotlenku glinu (do 0,7 mg Al³⁺), jest przeznaczona do czynnego uodparniania przeciw tężcowi u dzieci, młodzieży i dorosłych. Preparat stosowany jest zarówno w szczepieniach podstawowych, jak i przypominających, szczególnie u pacjentów z przeciwwskazaniami do szczepionek skojarzonych (DT, Td, DTP). Wskazaniem do podania jest także profilaktyka czynno-bierna tężca w przypadku ran zanieczyszczonych wysokiego ryzyka oraz u kobiet w ciąży niezaszczepionych wcześniej, aby zapewnić bierną ochronę noworodka przez transfer przeciwciał matczynych. Osoby zakażone HIV/AIDS powinny otrzymywać szczepionkę według standardowego schematu, jednak w przypadku zranienia konieczne jest dodatkowe podanie ludzkiej immunoglobuliny przeciwtężcowej ze względu na możliwie obniżoną odpowiedź immunologiczną.
- Leksykon substancji czynnych
Toksoid tężcowy – Dawkowanie i sposób podawania
Toksoid tężcowy jest kluczowym składnikiem wielu szczepionek stosowanych zarówno w szczepieniach podstawowych, jak i przypominających, podawanych w dawce 0,5 ml, z różną zawartością antygenu wyrażoną w jednostkach międzynarodowych (j.m.). Monowalentne szczepionki tężcowe, takie jak Szczepionka tężcowa adsorbowana (T) i Tetana, zawierają co najmniej 40 j.m. toksoidu i stosowane są głównie w profilaktyce poekspozycyjnej oraz szczepieniach przypominających. Schemat podstawowy obejmuje dwie dawki w odstępie 4-6 tygodni oraz dawkę uzupełniającą po 6-12 miesiącach, a dawki przypominające podaje się co 10 lat. Szczepionki skojarzone zawierają różne ilości toksoidu tężcowego: 40 j.m. w preparatach pediatrycznych (np. DTP, DT, Infanrix-IPV) oraz 20 j.m. w szczepionkach dla młodzieży i dorosłych (np. Adacel, Boostrix). Toksoid tężcowy pełni także rolę białka nośnikowego w szczepionkach skoniugowanych przeciw Haemophilus influenzae typu b (Act-HiB) i Neisseria meningitidis grupy C (NeisVac-C), gdzie jego dawka wynosi od 10 do 30 μg, dostosowaną do celu szczepienia.
białko nośnikowe, błonica, dawka przypominająca, dawka uzupełniająca, Haemophilus influenzae, immunogenność antygenu, immunoglobulina przeciwtężcowa, jednostka międzynarodowa, krztusiec, mięsień czworogłowy, mięsień naramienny, monowalentna szczepionka przeciwtężcowa, Neisseria meningitidis, podanie domięśniowe, podanie podskórne, profilaktyka poekspozycyjna, rekonstytucja szczepionki, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepienie uzupełniające, szczepionka skojarzona, szczepionka skoniugowana, tężec, tężec noworodkowy, toksoid tężcowy, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakażenie tężcem