O-demetylowany metabolit
O-demetylowany metabolit to produkt przemiany biologicznej, który powstaje w wyniku usunięcia grupy metylowej (-CH3) z atomu tlenu (O) w związku macierzystym. Proces ten nazywany jest O-demetylacją i jest jedną z ważnych reakcji I fazy metabolizmu leków, przeprowadzaną głównie przez enzymy z rodziny cytochromu P450 (CYP).
W wątrobie, O-demetylacja stanowi istotny szlak biotransformacji wielu substancji leczniczych zawierających grupy metoksylowe (O-CH3), takich jak niektóre opioidowe leki przeciwbólowe (np. kodeina), leki przeciwdepresyjne (np. wenlafaksyna), leki przeciwpsychotyczne oraz inne ksenobiotyki. Proces ten zwykle prowadzi do zwiększenia hydrofilowości związku, co ułatwia jego wydalanie z organizmu.
Identyfikacja i oznaczanie O-demetylowanych metabolitów ma duże znaczenie w badaniach farmakokinetycznych, toksykologicznych oraz w medycynie sądowej. Metabolity te mogą wykazywać aktywność farmakologiczną odmienną od związku macierzystego – mogą być nieaktywne, mniej aktywne lub, jak w przypadku kodeiny przekształcanej do morfiny, znacznie bardziej aktywne biologicznie. Zmieniony profil farmakokinetyczny i farmakodynamiczny metabolitów może istotnie wpływać na efekt terapeutyczny i profil bezpieczeństwa leku.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Urapidyl, stosowany w preparatach takich jak Ebrantil 25, Tachyben oraz Urapidil KALCEKS, charakteryzuje się dwufazowym profilem farmakokinetycznym po dożylnym podaniu dawki 25 mg. Faza dystrybucji trwa około 35 minut, a objętość dystrybucji wynosi 0,8 l/kg (zakres 0,6-1,2 l/kg), co świadczy o dobrej penetracji do tkanek pozanaczyniowych. Substancja wykazuje 80% wiązania z białkami osocza, co jest relatywnie niskim poziomem i tłumaczy brak istotnych interakcji farmakologicznych. Urapidyl przenika przez barierę krew-mózg oraz łożysko, co ma znaczenie przy stosowaniu u kobiet w ciąży. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, gdzie powstają dwa metabolity: hydroksylowa pochodna (nieaktywna farmakologicznie) oraz O-demetylowany metabolit o aktywności porównywalnej do substancji macierzystej, jednak w niewielkich ilościach. Okres półtrwania substancji w osoczu wynosi średnio 2,7 godziny (zakres 1,8-3,9 godz.).
bariera krew-mózg, białka osocza, dystrybucja leku, działanie hipotensyjne, Ebrantil, eliminacja leku, farmakokinetyka, hydroksylowa pochodna, klirens, łożysko, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, O-demetylowany metabolit, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie dożylne, substancja czynna, urapidyl -
Leksykon leków
Produkt leczniczy Tramapar, zawierający 37,5 mg tramadolu chlorowodorku i 325 mg paracetamolu, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, głównie ze względu na właściwości tramadolu jako słabego agonisty receptorów opioidowych μ oraz inhibitora wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny. Stosowanie Tramaparu jest bezwzględnie przeciwwskazane z inhibitorami MAO (nieselektywnymi oraz selektywnymi typu A i B) ze względu na wysokie ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się biegunką, tachykardią, potliwością, drżeniami, splątaniem, a nawet śpiączką. Konieczne jest zachowanie co najmniej 2-tygodniowej przerwy po zakończeniu terapii inhibitorami MAO przed rozpoczęciem leczenia tramadolem. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, mirtazapiną, tryptanami) wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania pacjenta ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego.
agonista receptorów opioidowych, antagonista receptora 5-HT3, barbiturany, benzodiazepina, czas protrombinowy, depresja oddechowa, działanie hepatotoksyczne, induktor enzymów, inhibitor cytochromu CYP3A4, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, INR, lek obniżający próg drgawkowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek serotoninergiczny, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, N-demetylacja, neuroleptyk, nieselektywny inhibitor MAO, O-demetylowany metabolit, opioid agonistyczno-antagonistyczny, selektywny inhibitor MAO typu A, selektywny inhibitor MAO typu B, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, SSRI, tramadol chlorowodorek, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, wychwyt zwrotny noradrenaliny, wychwyt zwrotny serotoniny, zahamowanie ośrodka oddechowego, zespół serotoninowy -
Leksykon leków
Urapidil KALCEKS, dostępny w dawkach 25 mg i 50 mg jako roztwór do wstrzykiwań/infuzji, charakteryzuje się farmakokinetyką obejmującą dwufazowy profil po podaniu dożylnym: fazę dystrybucji z okresem półtrwania około 35 minut oraz fazę eliminacji z okresem półtrwania 2,7 godziny (zakres 1,8-3,9 godz.). Objętość dystrybucji wynosi około 0,8 litra/kg masy ciała, co wskazuje na efektywne przenikanie do tkanek, w tym przez barierę krew-mózg oraz łożysko. Urapidil wiąże się z białkami osocza w 80%, co ogranicza potencjalne interakcje z lekami o wysokim stopniu wiązania białkowego. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, prowadząc do powstania hydroksylowanego metabolitu (nieaktywny przeciwnadciśnieniowo) oraz O-demetylowanego metabolitu o aktywności zbliżonej do leku macierzystego, jednak w niewielkich ilościach. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (50-70% dawki, w tym 15% w formie niezmienionej) oraz kał.
bariera krew-mózg, biodostępność leku, działanie przeciwnadciśnieniowe, faza dystrybucji, faza eliminacji, glikol propylenowy, hydroksylowany urapidyl, klirens, łożysko, metabolizm, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, O-demetylowany metabolit, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie dożylne, roztwór do wstrzykiwań, urapidyl, wątroba, wiązanie z białkami osocza
