nadwrażliwość na worykonazol
Nadwrażliwość na worykonazol to stan, w którym organizm pacjenta reaguje nieprawidłowo na lek przeciwgrzybiczy z grupy azoli. Reakcje te mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych wysypek skórnych, po ciężkie, zagrażające życiu reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórka.
Mechanizm nadwrażliwości na worykonazol związany jest najczęściej z reakcjami immunologicznymi typu I (natychmiastowymi) lub typu IV (opóźnionymi). Częstość występowania reakcji nadwrażliwości szacuje się na około 5-8% pacjentów przyjmujących ten lek, przy czym ciężkie reakcje występują znacznie rzadziej.
Diagnostyka nadwrażliwości obejmuje wywiad kliniczny, testy skórne (patch testy, testy śródskórne) oraz laboratoryjne badania immunologiczne. W przypadku podejrzenia nadwrażliwości na worykonazol konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i zastosowanie alternatywnego leczenia przeciwgrzybiczego.
Leczenie reakcji nadwrażliwości zależy od jej ciężkości – od leków przeciwhistaminowych i miejscowych glikokortykosteroidów w przypadku łagodnych objawów, po intensywną terapię, w tym systemowe glikokortykosteroidy i hospitalizację, w przypadku ciężkich reakcji. U pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na worykonazol należy rozważyć stosowanie innych leków przeciwgrzybiczych, takich jak echinokandy (np. kaspofungina) lub amfoterycyna B.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Worykonazol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Worykonazol wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z nadwrażliwością na azole oraz u osób z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QTc, takimi jak wrodzone lub nabyte wydłużenie QTc, kardiomiopatia z niewydolnością serca, bradykardia zatokowa czy objawowe arytmie. Przed i w trakcie terapii konieczne jest monitorowanie elektrolitów (K⁺, Mg²⁺, Ca²⁺) oraz czynności wątroby (AspAT, AlAT) – badania wątrobowe należy wykonywać co najmniej raz w tygodniu przez pierwszy miesiąc, a następnie raz w miesiącu, jeśli wyniki są stabilne. Worykonazol może powodować ciężkie reakcje wątrobowe, w tym zapalenie wątroby i niewydolność wątroby, a także reakcje fototoksyczne i ryzyko rozwoju raka kolczystokomórkowego skóry, co wymaga stosowania środków ochrony przeciwsłonecznej i regularnej kontroli dermatologicznej. U pacjentów z ciężkimi reakcjami skórnymi (ZSJ, TEN, DRESS) lub znacznym pogorszeniem czynności wątroby należy rozważyć przerwanie leczenia.
alfentanyl, arytmia objawowa, bradykardia zatokowa, cholestaza, choroba Bowena, efawirenz, ewerolimus, fenytoina, flukonazol, fotostarzenie skóry, glasdegib, hepatotoksyczność, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hydroksypropylobetadeks, inhibitor kinazy tyrozynowej, kardiomiopatia, nadwrażliwość na azole, nadwrażliwość na worykonazol, niedoczynność nadnerczy, oksykodon, ostre zapalenie trzustki, osutka polekowa z eozynofilią, piegi, piorunująca niewydolność wątroby, plamy soczewicowate, przeszczepienie macierzystych komórek krwiotwórczych, pseudoporfiria, rak kolczystokomórkowy skóry, reakcja fototoksyczna, rogowacenie słoneczne, ryfabutyna, rytonawir, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, transaminazy wątrobowe, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie wchłaniania, zapalenie naczyniówki, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie okostnej, zapalenie wątroby, zespół Cushinga, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka