plamy soczewicowate
Plamy soczewicowate (lentigo) to łagodne zmiany barwnikowe skóry o charakterze przebarwień, które swoim wyglądem przypominają soczewicę. Występują jako dobrze odgraniczone, płaskie plamy o zabarwieniu od jasnobrązowego do ciemnobrązowego, najczęściej na skórze eksponowanej na promieniowanie słoneczne.
Wyróżnia się kilka typów plam soczewicowatych, w tym lentigo solaris (plamy posłoneczne), występujące na skórze osób narażonych na długotrwałą ekspozycję na słońce, oraz lentigo senilis (plamy starcze), pojawiające się u osób starszych. Z kolei lentigo simplex może występować w każdym wieku, niezależnie od ekspozycji na słońce.
Diagnostyka różnicowa plam soczewicowatych obejmuje znamiona melanocytowe, rogowacenie słoneczne oraz czerniaka złośliwego. W przypadku wątpliwości diagnostycznych zaleca się wykonanie dermatoskopii lub biopsji zmiany. Leczenie plam soczewicowatych nie jest konieczne z przyczyn medycznych, jednak ze względów estetycznych można stosować krioterapię, laseroterapię lub preparaty złuszczające zawierające hydrochinon lub kwas retinowy.
Profilaktyka powstawania plam soczewicowatych polega przede wszystkim na ochronie przed promieniowaniem UV poprzez stosowanie preparatów z filtrem przeciwsłonecznym oraz unikanie intensywnej ekspozycji na słońce. Istotne jest również regularne monitorowanie zmian skórnych i konsultacja dermatologiczna w przypadku zaobserwowania niepokojących objawów, takich jak asymetria, nieregularne brzegi, nierównomierny kolor czy szybki wzrost zmiany.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Worykonazol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Worykonazol wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z nadwrażliwością na azole oraz u osób z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QTc, takimi jak wrodzone lub nabyte wydłużenie QTc, kardiomiopatia z niewydolnością serca, bradykardia zatokowa czy objawowe arytmie. Przed i w trakcie terapii konieczne jest monitorowanie elektrolitów (K⁺, Mg²⁺, Ca²⁺) oraz czynności wątroby (AspAT, AlAT) – badania wątrobowe należy wykonywać co najmniej raz w tygodniu przez pierwszy miesiąc, a następnie raz w miesiącu, jeśli wyniki są stabilne. Worykonazol może powodować ciężkie reakcje wątrobowe, w tym zapalenie wątroby i niewydolność wątroby, a także reakcje fototoksyczne i ryzyko rozwoju raka kolczystokomórkowego skóry, co wymaga stosowania środków ochrony przeciwsłonecznej i regularnej kontroli dermatologicznej. U pacjentów z ciężkimi reakcjami skórnymi (ZSJ, TEN, DRESS) lub znacznym pogorszeniem czynności wątroby należy rozważyć przerwanie leczenia.
alfentanyl, arytmia objawowa, bradykardia zatokowa, cholestaza, choroba Bowena, efawirenz, ewerolimus, fenytoina, flukonazol, fotostarzenie skóry, glasdegib, hepatotoksyczność, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hydroksypropylobetadeks, inhibitor kinazy tyrozynowej, kardiomiopatia, nadwrażliwość na azole, nadwrażliwość na worykonazol, niedoczynność nadnerczy, oksykodon, ostre zapalenie trzustki, osutka polekowa z eozynofilią, piegi, piorunująca niewydolność wątroby, plamy soczewicowate, przeszczepienie macierzystych komórek krwiotwórczych, pseudoporfiria, rak kolczystokomórkowy skóry, reakcja fototoksyczna, rogowacenie słoneczne, ryfabutyna, rytonawir, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, transaminazy wątrobowe, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie wchłaniania, zapalenie naczyniówki, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie okostnej, zapalenie wątroby, zespół Cushinga, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dermitopic 0,1%
Dermitopic, zawierający takrolimus jednowodny w stężeniu 0,1% w postaci maści, wykazuje profil działań niepożądanych głównie związanych z miejscową aplikacją. W badaniach klinicznych około 50% pacjentów doświadczyło działań niepożądanych, z których najczęstsze to pieczenie i świąd skóry (bardzo często, ≥1/10), rumień (często, ≥1/100 do <1/10), uczucie ciepła, parestezje oraz wysypka w miejscu podania. Objawy te mają zazwyczaj łagodny do umiarkowanego charakter i ustępują w ciągu tygodnia od rozpoczęcia terapii. Ponadto, częstość występowania nietolerancji alkoholu manifestującej się wypiekami lub podrażnieniem skóry po spożyciu napojów alkoholowych również została odnotowana jako często występująca reakcja niepożądana.
dyzestezja, działanie immunomodulujące, nadwrażliwość miejscowa, nietolerancja alkoholu, obrzęk miejscowy, parestezja, plamy soczewicowate, podrażnienie skóry, reakcja niepożądana leku, rumień, takrolimus jednowodny, teleangiektazja, trądzik, trądzik różowaty, wyprysk opryszczkowy, wysiew ospopodobny Kaposiego, zakażenie Herpes simplex, zakażenie oka wirusem opryszczki, zakażenie wirusem Herpes, zapalenie mieszków włosowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dermitopic 0,03 %
Dermitopic 0,03% w postaci maści zawiera takrolimus jednowodny (0,3 mg/g maści) i jest stosowany miejscowo, jednak jego użycie wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają uwagi klinicznej. Najczęściej obserwuje się reakcje skórne takie jak pieczenie, świąd, rumień, uczucie ciepła, ból, parestezje oraz wysypkę w miejscu aplikacji, które zwykle mają charakter łagodny do umiarkowanego i ustępują w ciągu tygodnia. Często występuje także nietolerancja alkoholu objawiająca się zaczerwienieniem lub podrażnieniem skóry po spożyciu napojów alkoholowych. Ponadto, stosowanie Dermitopic zwiększa ryzyko miejscowych zakażeń skóry, w tym wyprysku opryszczkowego, zapalenia mieszków włosowych oraz zakażeń wirusem Herpes simplex. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) oraz częstość nieznana.
atopowe zapalenie skóry, chłoniak skóry, chłoniak z limfocytów T, dyzestezja, działanie niepożądane, herpes simplex, liszajec, nadwrażliwość skóry, nietolerancja alkoholu, opryszczka oczna, parestezja, pieczenie skóry, plamy soczewicowate, rak skóry, rumień, świąd, takrolimus jednowodny, takrolimus maść, trądzik, trądzik różowaty, wirus herpes, wyprysk opryszczkowy, wysiew ospopodobny Kaposiego, zakażenie wirusowe, zapalenie mieszków włosowych