podrażnienie śródbłonka naczyniowego

Podrażnienie śródbłonka naczyniowego to stan, w którym dochodzi do zaburzenia fizjologicznej funkcji komórek wyściełających wewnętrzną warstwę naczyń krwionośnych. Śródbłonek naczyniowy (endotelium) pełni kluczową rolę w regulacji napięcia naczyniowego, przepływu krwi, procesów krzepnięcia oraz odpowiedzi zapalnej.

Podrażnienie śródbłonka może być wywołane różnorodnymi czynnikami, takimi jak: uszkodzenie mechaniczne, infekcje wirusowe lub bakteryjne, czynniki metaboliczne (np. hiperglikemia, hiperlipidemia), toksyny, czy stres oksydacyjny. Stan ten prowadzi do zaburzenia funkcji śródbłonka, objawiającego się nieprawidłową wazokonstrykcją, zwiększoną przepuszczalnością naczyń oraz aktywacją procesów prozapalnych i prokoagulacyjnych.

W praktyce klinicznej podrażnienie śródbłonka naczyniowego jest istotnym elementem patogenezy wielu chorób sercowo-naczyniowych, w tym miażdżycy, nadciśnienia tętniczego, zakrzepicy, a także stanów ostrych jak zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC) czy zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (SIRS). Dysfunkcja śródbłonka jest również obserwowana w przebiegu chorób autoimmunologicznych, cukrzycy oraz podczas ciężkich infekcji, w tym sepsy.

Diagnostyka podrażnienia śródbłonka obejmuje oznaczanie biomarkerów uszkodzenia endotelium, takich jak czynnik von Willebranda, selektyny, trombomodulina czy endotelina-1. Leczenie ukierunkowane jest przede wszystkim na eliminację czynnika wywołującego oraz przywrócenie prawidłowej funkcji śródbłonka poprzez stosowanie leków przeciwzapalnych, przeciwpłytkowych, statyn oraz modyfikację czynników ryzyka sercowo-naczyniowego.

Powiązane wpisy

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl