model hazardów proporcjonalnych Coxa
Model hazardów proporcjonalnych Coxa to statystyczna metoda analizy przeżycia, stosowana powszechnie w badaniach medycznych do oceny wpływu wielu zmiennych na czas do wystąpienia określonego zdarzenia (np. zgonu, nawrotu choroby). Model został opracowany przez brytyjskiego statystyka Davida Coxa w 1972 roku i stanowi półparametryczną metodę, niewymagającą założeń dotyczących rozkładu czasu przeżycia.
Główną cechą modelu Coxa jest założenie o proporcjonalności hazardów, co oznacza, że stosunek funkcji hazardu dla dwóch różnych grup pacjentów pozostaje stały w czasie. Model pozwala na oszacowanie współczynników regresji dla zmiennych objaśniających oraz ocenę ich istotności statystycznej, dostarczając wartości współczynników ryzyka (hazard ratio).
W praktyce klinicznej model Coxa jest nieocenionym narzędziem do identyfikacji czynników prognostycznych w chorobach przewlekłych, oceny skuteczności terapii czy porównywania różnych metod leczenia. Umożliwia on uwzględnienie zarówno zmiennych kategorycznych (np. płeć, stadium choroby), jak i ciągłych (np. wiek, parametry laboratoryjne), a także obserwacji uciętych, gdy pacjent opuszcza badanie przed wystąpieniem punktu końcowego.