choroba przysadki

Choroby przysadki mózgowej obejmują szereg zaburzeń dotyczących tego niewielkiego gruczołu dokrewnego, umiejscowionego u podstawy mózgu. Przysadka, często nazywana „gruczołem nadrzędnym”, kontroluje funkcje innych gruczołów wydzielania wewnętrznego poprzez produkcję i uwalnianie hormonów regulujących kluczowe procesy fizjologiczne.

Najczęstsze choroby przysadki to gruczolaki przysadki (łagodne nowotwory), stanowiące około 10-15% wszystkich wewnątrzczaszkowych guzów. W zależności od lokalizacji i rozmiaru mogą powodować zaburzenia hormonalne poprzez nadmierną sekrecję hormonów (np. prolaktyniaki, gruczolaki wydzielające GH powodujące akromegalię) lub niedoczynność przysadki wskutek ucisku na prawidłową tkankę gruczołową.

Do innych istotnych chorób przysadki należą: niedoczynność przysadki (hipopituitaryzm), moczówka prosta pochodzenia ośrodkowego, zespół pustego siodła, zapalenie przysadki oraz rzadziej występujące nowotwory złośliwe. Objawy chorób przysadki zależą od rodzaju zaburzenia i mogą obejmować bóle głowy, zaburzenia widzenia, niepłodność, zaburzenia miesiączkowania, zmniejszone libido, zmęczenie, nietolerancję zimna lub ciepła.

Diagnostyka chorób przysadki opiera się na badaniach obrazowych (MRI z kontrastem jest metodą z wyboru), ocenie stężeń hormonów oraz testach dynamicznych oceniających funkcję przysadki. Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować farmakoterapię (np. analogi somatostatyny, agonisty dopaminy), leczenie operacyjne (najczęściej z dostępu przezklinowego), radioterapię, a także substytucję hormonalną w przypadku niedoczynności przysadki.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl