narząd pozaskórny
Narząd pozaskórny to termin anatomiczny odnoszący się do struktur pochodzenia skórnego, które znajdują się poza właściwą skórą (naskórkiem i skórą właściwą). Do narządów pozaskórnych zalicza się włosy, paznokcie, gruczoły łojowe, gruczoły potowe oraz gruczoły mlekowe.
Narządy te powstają w trakcie rozwoju embrionalnego z tego samego listka zarodkowego co skóra (ektodermy) i pełnią różnorodne funkcje fizjologiczne – od termoregulacji (gruczoły potowe), przez ochronę (paznokcie, włosy), po wydzielanie substancji biologicznie czynnych (gruczoły łojowe, mlekowe). Choć anatomicznie stanowią oddzielne struktury, funkcjonalnie są ściśle powiązane z układem powłokowym.
Patologie narządów pozaskórnych mogą manifestować się jako samodzielne jednostki chorobowe lub być częścią obrazu klinicznego chorób ogólnoustrojowych. Diagnostyka i leczenie schorzeń narządów pozaskórnych wymaga często interdyscyplinarnego podejścia, łączącego wiedzę z zakresu dermatologii, endokrynologii i innych specjalności medycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Chłoniak t-komórkowy skóry – Epidemiologia
Chłoniak T-komórkowy skóry (CTCL) to heterogenna grupa rzadkich nowotworów złośliwych wywodzących się z limfocytów T, stanowiąca 65-75% pierwotnych chłoniaków skóry i około 2-3% wszystkich chłoniaków nieziarniczych. Średnia częstość występowania CTCL na świecie wynosi 6,4-8,55 przypadków na milion osób rocznie, z tendencją wzrostową, szczególnie w USA, gdzie roczna zapadalność wzrosła do 8,55/milion z APC 0,61%. Choroba dotyczy głównie osób w wieku 55-60 lat, z przewagą mężczyzn (stosunek 2:1) i wyższą zapadalnością u osób rasy czarnej. Najczęstszym podtypem jest ziarniniak grzybiasty (MF), stanowiący 62% przypadków CTCL, z zapadalnością około 6,4/milion, natomiast zespół Sézary’ego (SS) stanowi 3% przypadków i dotyczy głównie osób powyżej 60 roku życia. Występują istotne różnice geograficzne i demograficzne w częstości występowania oraz podtypach CTCL, z wyższą zapadalnością w populacjach azjatyckich i wśród osób narażonych zawodowo na czynniki przemysłowe.
Agent Orange, atopowe zapalenie skóry, chłoniak nieziarniczy, chłoniak skóry, chłoniak T-komórkowy skóry, choroba skóry, dehydrogenaza mleczanowa, diagnoza, ekspresja genetyczna, HIV, limfocyt B, limfocyt T, łuszczyca, narząd pozaskórny, nowotwór złośliwy, patofizjologia, przeszczep, technika immunohistochemiczna, wirus T-limfotropowy, zapadalność, zespół Sézary’ego, ziarniniak grzybiasty - Leksykon chorób i schorzeń
Mastocytoza – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Mastocytoza to rzadkie schorzenie charakteryzujące się patologiczny rozrostem i akumulacją komórek tucznych (mastocytów) w skórze (mastocytoza skórna, CM) lub narządach wewnętrznych (mastocytoza systemowa, SM). Diagnostyka SM wymaga biopsji szpiku kostnego i oceny histopatologicznej, a rozpoznanie opiera się na obecności nacieków mastocytów w co najmniej jednym narządzie pozaskórnym. Leczenie jest objawowe i obejmuje stosowanie leków przeciwhistaminowych H1 (np. cetyryzyna, loratadyna, ketotifen) i H2 (np. cymetydyna, ranitydyna), stabilizatorów komórek tucznych (kromoglikan sodowy) oraz glikokortykosteroidów miejscowo lub ogólnoustrojowo w zależności od nasilenia objawów. W zaawansowanych postaciach SM stosuje się terapie cytoredukcyjne, w tym inhibitory receptora c-KIT (midostauryna, awapritynib), interferon alfa, kladrybinę oraz chemioterapię. Awapritynib, selektywny inhibitor mutacji KIT D816V, zatwierdzony przez FDA w 2021 roku, wykazuje wysoką skuteczność w indukcji remisji u pacjentów z zaawansowaną mastocytozą systemową.
allogeniczne przeszczepienie komórek macierzystych, anafilaksja, autostrzykawka z adrenaliną, awapritynib, biopsja szpiku kostnego, choroba autoimmunologiczna, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, degranulacja komórek tucznych, glikokortykosteroid, hematopoetyczna komórka macierzysta, interferon alfa, kladrybina, komórka tuczna, kromoglikan sodowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwzapalny, mastocytoza skórna, mastocytoza systemowa, mutacja KIT D816V, narząd pozaskórny, niesteroidowy lek przeciwzapalny, objaw skórny, premedykacja, reakcja anafilaktyczna, środek znieczulający, terapia cytoredukcyjna, wodobrzusze, zespół złego wchłaniania