kryterium mikrobiologiczne

Listerioza, wywoływana przez Listeria monocytogenes, jest rzadką, ale istotną klinicznie infekcją o wysokiej śmiertelności (około 260 zgonów rocznie w USA przy 1600 przypadkach). Szczególnie narażone są kobiety w ciąży (ryzyko infekcji 10-13-krotnie wyższe, a u kobiet latynoskiego pochodzenia nawet 24-krotnie), osoby powyżej 65 roku życia, immunosupresyjne oraz noworodki. U ciężarnych zakażenie może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak poronienie, martwe urodzenie czy śmierć niemowlęcia, nawet przy łagodnych lub bezobjawowych przebiegach u matki. Diagnostyka i leczenie (ampicylina jako lek pierwszego wyboru) są kluczowe w przypadku objawowej infekcji, zwłaszcza przy gorączce ≥38,1°C. Profilaktyka opiera się na rygorystycznym przestrzeganiu zasad higieny żywności, unikaniu produktów wysokiego ryzyka oraz odpowiednim przygotowaniu i przechowywaniu żywności (np. podgrzewanie do 74°C, przechowywanie poniżej 4°C).

W profilaktyce listeriozy istotne jest unikanie przez grupy ryzyka niepasteryzowanego mleka i jego przetworów, miękkich serów, niepodgrzanych wędlin, surowych kiełków oraz gotowych potraw przechowywanych dłużej niż 1 tydzień. Przemysł spożywczy stosuje GHP, GMP, HACCP, monitoring mikrobiologiczny oraz zaawansowane technologie, takie jak sekwencjonowanie genomu i bakteriofagi (Listex P100), co pozwoliło na redukcję zachorowań o ponad 42% w ostatniej dekadzie. Edukacja pacjentów i personelu przygotowującego żywność, a także szybka identyfikacja ognisk zakażeń, pozostają fundamentem zapobiegania listeriozie, zwłaszcza w populacjach wysokiego ryzyka.