eliminacja substancji czynnej

Eliminacja substancji czynnej to proces usuwania leku z organizmu, będący kluczowym parametrem farmakokinetycznym. Przebiega głównie poprzez metabolizm wątrobowy oraz wydalanie nerkowe, choć niektóre leki mogą być eliminowane również przez płuca, przewód pokarmowy, skórę, ślinę czy mleko matki.

Szybkość eliminacji substancji czynnej określa się za pomocą parametru t₁/₂ (okres półtrwania), który informuje o czasie potrzebnym do zmniejszenia stężenia leku we krwi o połowę. Znajomość okresu półtrwania ma kluczowe znaczenie dla ustalenia odpowiedniego schematu dawkowania, aby utrzymać stężenie terapeutyczne leku w organizmie.

Eliminacja leków może przebiegać według kinetyki zerowego lub pierwszego rzędu. W przypadku kinetyki pierwszego rzędu (najczęstszej) ilość wydalanego leku jest proporcjonalna do jego stężenia we krwi. Natomiast w kinetyce zerowego rzędu (np. etanol, fenytoina) organizm eliminuje stałą ilość leku w jednostce czasu, niezależnie od stężenia.

Czynniki wpływające na eliminację substancji czynnej obejmują wiek pacjenta, funkcję wątroby i nerek, interakcje lekowe, choroby współistniejące oraz polimorfizmy genetyczne enzymów metabolizujących. U pacjentów z niewydolnością narządów eliminujących często konieczna jest modyfikacja dawkowania leków.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl