produkcja śliny

Produkcja śliny, znana również jako sekrecja ślinowa, to fizjologiczny proces zachodzący w gruczołach ślinowych, obejmujący duże gruczoły przyuszne, podżuchwowe, podjęzykowe oraz liczne mniejsze gruczoły rozsiane w błonie śluzowej jamy ustnej. Dziennie u osoby dorosłej wydzielane jest około 0,5-1,5 litra śliny, przy czym ilość ta może się znacznie różnić w zależności od wielu czynników.

Ślina jest płynem o złożonym składzie, zawierającym wodę (99%), elektrolity (Na+, K+, Cl-, HCO3-), enzymy (m.in. amylazę ślinową, lipazę językową), mucyny, przeciwciała (głównie IgA), białka obronne (np. lizozym, laktoperoksydaza) oraz związki buforujące. Produkcja śliny podlega regulacji przez autonomiczny układ nerwowy – stymulacja przywspółczulna zwiększa wydzielanie wodnistej śliny, podczas gdy pobudzenie współczulne prowadzi do wydzielania gęstej, bogatej w mucyny śliny.

Prawidłowe wydzielanie śliny pełni kluczowe funkcje w organizmie, takie jak nawilżanie jamy ustnej, ułatwianie połykania i mówienia, wstępne trawienie węglowodanów, ochrona zębów przed próchnicą poprzez działanie buforujące i przeciwbakteryjne, a także utrzymanie homeostazy jamy ustnej. Zaburzenia produkcji śliny, jak kserostomia (suchość jamy ustnej), mogą być spowodowane przyjmowaniem niektórych leków, chorobami autoimmunologicznymi (np. zespół Sjögrena), radioterapią okolicy głowy i szyi lub chorobami gruczołów ślinowych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Strepsils z mentolem i eukaliptusem 1,2 mg + 0,6 mg

Produkt leczniczy Strepsils z mentolem i eukaliptusem zawiera 1,2 mg alkoholu 2,4-dichlorobenzylowego oraz 0,6 mg amylometakrezolu w postaci pastylek twardych, które wykazują szybkie uwalnianie substancji czynnych do śliny, osiągając maksymalne stężenie już po 3-4 minutach ssania. Alkohol 2,4-dichlorobenzylowy jest metabolizowany w wątrobie do kwasu hipurowego, a następnie wydalany z moczem. Pastylki indukują podwojenie objętości śliny w ciągu 1 minuty, co zwiększa rozpuszczalność i dystrybucję substancji czynnych, a podwyższone wydzielanie śliny utrzymuje się do 6 minut po całkowitym rozpuszczeniu pastylki, przedłużając kontakt leku z błoną śluzową jamy ustnej i gardła.
4-dichlorobenzylowy, alkohol 2, amylometakrezol, badanie scyntygraficzne, biodostępność, błona śluzowa jamy ustnej, droga nerkowa, dystrybucja substancji czynnej, działanie miejscowe, eliminacja substancji czynnej, kwas hipurowy, mentol i eukaliptus, metabolizm wątrobowy, parametr farmakokinetyczny, pastylka twarda, podrażnienie gardła, produkcja śliny, stężenie maksymalne, wydzielanie śliny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Inovox Express Active smak miętowy 1,2 mg + 0,6 mg

Inovox Express Active o smaku miętowym to lek w formie pastylek twardych (średnica 19 mm) zawierający 1,2 mg alkoholu 2,4-dichlorobenzylowego oraz 0,6 mg amylometakrezolu. Substancje te wykazują działanie przeciwdrobnoustrojowe i przeciwzapalne miejscowo w jamie ustnej i gardle. Po podaniu doustnym następuje szybkie uwalnianie substancji czynnych do śliny, z maksymalnym stężeniem osiąganym w ciągu 3-4 minut od rozpoczęcia ssania. Wydzielanie śliny podwaja się już w ciągu 1 minuty, co sprzyja lepszemu rozprowadzeniu leku i utrzymuje się przez około 6 minut po całkowitym rozpuszczeniu pastylki. Substancje czynne pozostają wykrywalne w ślinie przez 20-30 minut, co przekłada się na utrzymujące się działanie terapeutyczne.
4-dichlorobenzylowy, alkohol 2, amylometakrezol, badanie biodostępności, badanie scyntygraficzne, błona śluzowa jamy ustnej, dystrybucja leku, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie przeciwzapalne, działanie terapeutyczne, farmakokinetyka leku, maksymalne stężenie, parametr farmakokinetyczny, pastylka twarda, produkcja śliny, profil farmakokinetyczny, stan zapalny, substancja czynna
Leksykon substancji czynnych
Fosforan kodeiny półwodny – Działania niepożądane

Fosforan kodeiny półwodny, obecny w produkcie Sirupus Pini compositus w stężeniu 0,05 g/100 g syropu (9,6 mg w dawce 15 ml), może wywoływać działania niepożądane obejmujące różne układy narządowe. Zgodnie z klasyfikacją MedDRA, częstotliwość występowania tych działań jest określona jako nieznana z powodu ograniczonych danych klinicznych. Do najczęściej obserwowanych objawów należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak suchość w jamie ustnej, nudności, wymioty oraz zaparcia. Ponadto, mogą wystąpić zaburzenia snu, manifestujące się trudnościami z zasypianiem, utrzymaniem snu oraz pogorszeniem jego jakości. Reakcje alergiczne, w tym wysypka, świąd, pokrzywka i rumień, również zostały zgłoszone, jednak ich częstość nie została precyzyjnie określona.
defekacja, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, działanie niepożądane, fosforan kodeiny półwodny, nudności, pokrzywka, produkcja śliny, reakcja alergiczna, rumień, Sirupus Pini compositus, suchość jamy ustnej, świąd, system MedDRA, układ pokarmowy, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, wymioty, wysypka, zaburzenie psychiczne, zaburzenie snu, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zaparcie
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Strepsils truskawkowy bez cukru 1,2 mg + 0,6 mg

Produkt leczniczy Strepsils truskawkowy bez cukru zawiera dwie substancje czynne: alkohol 2,4-dichlorobenzylowy (1,2 mg) oraz amylometakrezol (0,6 mg), które po podaniu doustnym są szybko uwalniane do śliny, osiągając stężenia maksymalne już po 3-4 minutach ssania pastylki. Alkohol 2,4-dichlorobenzylowy ulega metabolizmowi w wątrobie do kwasu hipurowego, a następnie jest wydalany z moczem, co zapewnia efektywną eliminację substancji czynnej. W trakcie stosowania pastylki obserwuje się podwojenie objętości śliny w ciągu 1 minuty, a zwiększona produkcja śliny utrzymuje się około 6 minut po całkowitym rozpuszczeniu pastylki, co sprzyja nawilżeniu błony śluzowej jamy ustnej i gardła.
4-dichlorobenzylowy, alkohol 2, amylometakrezol, badanie scyntygraficzne, biodostępność leku, biotransformacja, błona śluzowa, dystrybucja substancji czynnych, kwas hipurowy, metabolizm wątrobowy, parametry farmakokinetyczne, podrażnienie gardła, produkcja śliny, rozpuszczanie pastylki, stężenie w ślinie, wydalanie nerkowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Montelukast Aurovitas 5 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa montelukastu wykazały, że lek charakteryzuje się wysokim profilem bezpieczeństwa toksykologicznego. W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych zaobserwowano jedynie nieznaczne, przemijające zmiany parametrów biochemicznych (aminotransferaza alaninowa, glukoza, fosfor, triglicerydy) przy ekspozycji przekraczającej dawkę kliniczną ponad 17-krotnie. Objawy toksyczne, takie jak zwiększone wydzielanie śliny, niespecyficzne dolegliwości gastryczne, luźne stolce oraz zaburzenia równowagi elektrolitowej, pojawiały się wyłącznie przy dawkach znacznie przewyższających kliniczne (np. u małp od 150 mg/kg/dobę, co odpowiada narażeniu ponad 232-krotnemu). Toksyczność ostra była niska – brak zgonów przy jednorazowej dawce do 5000 mg/kg u myszy i szczurów (odpowiednik 25 000-krotności dawki klinicznej). Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność i reprodukcję przy narażeniu 24-krotnie wyższym niż kliniczne, choć u szczurów i królików zaobserwowano zmiany rozwojowe potomstwa przy dawkach >24-69-krotnie przekraczających dawkę kliniczną. Montelukast przenika przez barierę łożyskową i do mleka, co wymaga ostrożności u kobiet w ciąży i karmiących.
aminotransferaza alaninowa, badanie farmakokinetyczne, bariera łożyskowa, działanie fototoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, fototoksyczność, narażenie ogólnoustrojowe, perystaltyka jelit, potencjał genotoksyczny, produkcja śliny, rozwój płodowy, test in vitro, test in vivo, toksyczność ogólna, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, triglicerydy w surowicy krwi, zaburzenia elektrolitowe

produkcja śliny

Powiązane wpisy

Właściwości farmakokinetyczne – Strepsils z mentolem i eukaliptusem 1,2 mg + 0,6 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Inovox Express Active smak miętowy 1,2 mg + 0,6 mg

Fosforan kodeiny półwodny – Działania niepożądane

Właściwości farmakokinetyczne – Strepsils truskawkowy bez cukru 1,2 mg + 0,6 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Montelukast Aurovitas 5 mg