substancja znieczulająca miejscowo

Substancja znieczulająca miejscowo to związek chemiczny, który blokuje przewodnictwo impulsów nerwowych w obrębie ograniczonego obszaru ciała, bez wpływu na świadomość pacjenta. Mechanizm działania polega na blokowaniu kanałów sodowych w błonie komórkowej włókien nerwowych, co uniemożliwia depolaryzację i przewodzenie potencjału czynnościowego.

Najczęściej stosowane substancje znieczulające miejscowo to lidokaina, bupiwakaina, ropiwakaina, mepiwakaina i artykaina. Różnią się one czasem działania, siłą znieczulenia oraz potencjałem toksycznym. Stosowane są w formie iniekcji (znieczulenie nasiękowe, przewodowe, podpajęczynówkowe, zewnątrzoponowe), plastrów, żeli, maści czy aerozoli.

Wskazania do stosowania substancji znieczulających miejscowo obejmują zabiegi chirurgiczne, stomatologiczne, położnicze, diagnostyczne oraz leczenie bólu ostrego i przewlekłego. Do działań niepożądanych należą reakcje alergiczne, toksyczność ogólnoustrojowa (objawy neurologiczne i sercowo-naczyniowe) oraz działania miejscowe, takie jak uszkodzenie tkanek czy przedłużone znieczulenie.

W praktyce klinicznej często łączy się substancje znieczulające miejscowo z adrenaliną, która poprzez obkurczenie naczyń krwionośnych wydłuża czas działania znieczulenia i zmniejsza ryzyko toksyczności ogólnoustrojowej. Wybór konkretnej substancji zależy od rodzaju zabiegu, wymaganego czasu znieczulenia, stanu pacjenta oraz preferencji lekarza.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl