receptor neurotrofiny
Receptory neurotrofin (TRK, Trk) to rodzina receptorów kinazy tyrozynowej, które są kluczowe dla prawidłowego rozwoju, funkcjonowania i przeżycia neuronów. Główne podtypy to TrkA, TrkB i TrkC, które wiążą się specyficznie z różnymi neurotrofinami, takimi jak NGF (czynnik wzrostu nerwów), BDNF (neurotroficzny czynnik pochodzenia mózgowego), NT-3 (neurotrofina-3) i NT-4/5 (neurotrofina-4/5).
Aktywacja receptorów neurotrofin prowadzi do uruchomienia wewnątrzkomórkowych szlaków sygnałowych, w tym szlaku PI3K/Akt, Ras/MAPK i PLC-γ, które regulują ekspresję genów, plastyczność synaptyczną, różnicowanie neuronów i ochronę przed apoptozą. Zaburzenia funkcjonowania receptorów neurotrofin wiązane są z patogenezą wielu chorób neurologicznych, w tym choroby Alzheimera, Parkinsona oraz depresji.
W onkologii fuzje genów receptorów neurotrofin (szczególnie NTRK1, NTRK2, NTRK3) stały się ważnym celem terapeutycznym. Inhibitory TRK, takie jak larotrektynib i entrektynib, wykazują wysoką skuteczność w leczeniu nowotworów z fuzjami genów NTRK, niezależnie od typu histologicznego guza. Identyfikacja tych fuzji stała się istotnym elementem diagnostyki molekularnej w personalizowanym podejściu do leczenia onkologicznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Esthesioneuroblastoma – Patofizjologia i mechanizm
Esthesioneuroblastoma (ENB) to rzadki, neuroektodermalny nowotwór złośliwy wywodzący się z niedojrzałych komórek grzebienia nerwowego nabłonka węchowego, stanowiący około 2% guzów zatok przynosowych, z częstością 0,4/milion. Charakterystyczna jest ekspresja genu hASH1 i brak OMP, co potwierdza pochodzenie z niedojrzałych komórek. Genetycznie ENB cechuje się heterogennymi aberracjami chromosomalnymi, w tym amplifikacjami 7q11 i 20q oraz delecjami 2q, 5q, 6p, 6q i 18q. Szczególną uwagę zwraca delecja genu dystrofiny (DMD) w 13/14 próbek, co sugeruje rolę genów dystrofii mięśniowych w patogenezie. Kluczowe szlaki molekularne zaangażowane w rozwój ENB to Sonic Hedgehog (SHH) z ekspresją PTCH1, GLI1 i GLI2 w 65-70% przypadków, receptory kinaz tyrozynowych (c-kit, PDGFR-β, TrkB, EGFR), receptor somatostatynowy, sygnalizacja FGF-FGFR1, szlaki apoptozy (Bcl-2, TRAIL) oraz angiogenezy (VEGF, KDR). Nadekspresja hASH1 aktywuje BCL-2, co wskazuje na potencjał terapii inhibitorami Bcl-2 w agresywnych formach ENB.
angiogeneza, apoptoza, esthesioneuroblastoma, gen HASH1, grzebień nerwowy, hybrydyzacja genomowa, interferencja RNA, mutacja TP53, nabłonek węchowy, naprawa DNA, neuroblastoma węchowy, niestabilność chromosomalna, pochodzenie neuroektodermalne, przerzut odległy, receptor kinazy tyrozynowej, receptor neurotrofiny, receptor somatostatynowy, remodelowanie chromatyny, sekwencjonowanie eksomu, szlak PI3K/AKT/mTOR, szlak Sonic Hedgehog, zatoki przynosowe