endogenna witamina D
Endogenna witamina D, znana również jako kalcyferol, jest wytwarzana w skórze człowieka pod wpływem promieniowania ultrafioletowego B (UVB). Proces ten rozpoczyna się od przekształcenia 7-dehydrocholesterolu obecnego w skórze w cholekalcyferol (witaminę D3), który następnie ulega dwóm hydroksylacjom – w wątrobie do 25-hydroksywitaminy D, a następnie w nerkach do aktywnej formy 1,25-dihydroksywitaminy D.
Produkcja endogennej witaminy D zależy od wielu czynników, takich jak szerokość geograficzna, pora roku, czas ekspozycji na słońce, pigmentacja skóry oraz stosowanie kremów z filtrem UV. U osób zamieszkujących regiony o ograniczonym nasłonecznieniu, szczególnie w okresie zimowym, synteza endogenna może być niewystarczająca do pokrycia zapotrzebowania organizmu.
Aktywna forma witaminy D działa jak hormon steroidowy, regulując gospodarkę wapniowo-fosforanową, wspierając mineralizację kości oraz wpływając na funkcjonowanie układu odpornościowego. Niedobór endogennej witaminy D wiąże się z ryzykiem rozwoju krzywicy u dzieci, osteomalacji i osteoporozy u dorosłych, a także może przyczyniać się do zwiększonej podatności na infekcje i choroby autoimmunologiczne.