zaparcie pooperacyjne
Zaparcie pooperacyjne to często występujące powikłanie po zabiegach chirurgicznych, charakteryzujące się trudnościami w oddawaniu stolca lub jego brakiem w okresie pooperacyjnym. Najczęściej występuje po operacjach w obrębie jamy brzusznej i miednicy, ale może towarzyszyć każdemu zabiegowi operacyjnemu.
Główne czynniki przyczyniające się do zaparć pooperacyjnych to: stosowanie leków przeciwbólowych (szczególnie opioidów), unieruchomienie pacjenta, znieczulenie ogólne powodujące przejściowe zahamowanie perystaltyki jelit, odwodnienie, stres chirurgiczny oraz manipulacje w obrębie jamy brzusznej podczas zabiegu. Pooperacyjna niedrożność porażenna jelit (ileus) często towarzyszy temu problemowi.
Diagnostyka zaparcia pooperacyjnego obejmuje badanie fizykalne z oceną perystaltyki, osłuchiwaniem brzucha oraz badaniem per rectum. W przypadkach wątpliwych pomocne mogą być badania obrazowe jak RTG przeglądowe jamy brzusznej, które pozwala ocenić ilość gazów w jelitach.
Postępowanie w zaparciach pooperacyjnych obejmuje wczesne uruchamianie pacjenta, odpowiednie nawodnienie, modyfikację leczenia przeciwbólowego (ograniczenie opioidów), wprowadzenie diety bogatoresztkowej oraz farmakoterapię. Stosuje się środki przeczyszczające osmotyczne (np. laktuloza, makrogole), stymulujące (bisakodyl, sennozydy) oraz czopki glicerynowe. W ciężkich przypadkach może być konieczne wykonanie wlewu doodbytniczego lub ręczne wydobycie stolca.
Profilaktyka zaparć pooperacyjnych powinna być elementem standardowej opieki okołooperacyjnej i obejmować wczesne uruchamianie, odpowiednie nawodnienie, stosowanie protokołów ERAS (Enhanced Recovery After Surgery), rozważne stosowanie opioidów oraz wczesne włączenie środków przeczyszczających u pacjentów z grup ryzyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dulcobis 10 mg
Lek Dulcobis w postaci czopków zawierających 10 mg bisakodylu jest wskazany do krótkotrwałego, objawowego leczenia zaparć u dorosłych, młodzieży oraz dzieci. W populacji dorosłych preparat ma szersze zastosowanie, obejmujące także przygotowanie do badań diagnostycznych wymagających opróżnienia jelita grubego, leczenie przed- i pooperacyjne w celu kontrolowanego opróżnienia jelita oraz ułatwienie defekacji w stanach klinicznych predysponujących do zaparć, takich jak bolesne schorzenia odbytu czy unieruchomienie pacjenta. Czopki o charakterystycznym kształcie torpedy i dawce 10 mg bisakodylu zapewniają szybkie i miejscowe działanie przeczyszczające, co jest szczególnie korzystne w przypadku konieczności szybkiego efektu i gdy droga doustna jest niezalecana lub niewygodna.
- Leksykon substancji czynnych
Bisakodyl – Wskazania do stosowania
Bisakodyl jest lekiem przeczyszczającym stosowanym w leczeniu zaparć o różnej etiologii, w tym nawykowych i przewlekłych u pacjentów obłożnie chorych, geriatrycznych, po zmianie diety oraz w okresie pooperacyjnym. Preparaty zawierające bisakodyl, takie jak Bisacodyl VP i Dulcobis, różnią się wskazaniami: Bisacodyl VP jest stosowany zarówno w leczeniu przewlekłym, jak i przygotowaniu do procedur diagnostycznych (rektoskopia, cholecystografia, urografia, rentgenodiagnostyka jamy brzusznej i odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa) oraz zabiegów chirurgicznych, natomiast Dulcobis jest przeznaczony głównie do krótkotrwałego, objawowego leczenia zaparć oraz ułatwienia defekacji w stanach wymagających minimalizacji wysiłku podczas oddawania stolca (np. choroby proktologiczne, stany pooperacyjne, przeciwwskazania kardiologiczne).
bisakodyl, cholecystografia, czopek doodbytniczy, działanie przeczyszczające, leczenie objawowe zaparć, leczenie pooperacyjne, leczenie zaparć, rektoskopia, rentgenodiagnostyka jamy brzusznej, szczelina odbytu, tabletka dojelitowa, urografia, zabieg chirurgiczny, zaparcie nawykowe, zaparcie pooperacyjne, zaparcie przewlekłe, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Rectanal Enema (14 g + 5 g)/100 ml
Preparat Rectanal Enema to roztwór doodbytniczy zawierający 14 g sodu diwodorofosforanu jednowodnego oraz 5 g disodu fosforanu dwunastowodnego na 100 ml, wykazujący działanie osmotyczne prowadzące do szybkiego oczyszczenia jelita grubego. Lek jest wskazany do stosowania u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 3. roku życia, z zachowaniem odpowiedniego dawkowania. Główne wskazania obejmują przygotowanie do badań diagnostycznych takich jak kolonoskopia, rektoskopia, badania radiologiczne z kontrastem oraz innych procedur wymagających opróżnienia jelita, a także przygotowanie do zabiegów chirurgicznych w obrębie przewodu pokarmowego i miednicy mniejszej oraz porodu. Preparat jest również stosowany w leczeniu sporadycznych zaparć, zwłaszcza pooperacyjnych i po zastosowaniu środków kontrastowych, jednak nie jest przeznaczony do długotrwałej terapii przewlekłych zaparć.
badanie radiologiczne z kontrastem, benzoesan sodu, disodu fosforan dwunastowodny, działanie osmotyczne, działanie przeczyszczające, kolonoskopia, oczyszczenie jelita grubego, rektoskopia, roztwór doodbytniczy, sodu diwodorofosforan jednowodny, terapia doraźna, wlew doodbytniczy, zabieg chirurgiczny przewodu pokarmowego, zaparcie po środkach kontrastowych, zaparcie pooperacyjne, zaparcie przewlekłe, zaparcie sporadyczne - Leksykon substancji czynnych
Disodu fosforan – Wskazania do stosowania
Disodu fosforan, występujący w preparatach takich jak Enema, Rectanal Enema oraz Phoxilium, jest stosowany głównie w leczeniu zaparć oraz w przygotowaniu pacjentów do procedur diagnostycznych i chirurgicznych dotyczących jelita grubego. Roztwory doodbytnicze zawierają odpowiednio 32,2 mg/ml i 5 g/100 ml substancji czynnej (w przeliczeniu na formę bezwodną), natomiast Phoxilium, stosowany w hemodializie i hemofiltracji, zawiera 0,225 g/1000 ml disodu fosforanu bezwodnego. Preparaty te są wskazane m.in. w zaparciach pooperacyjnych, po zastosowaniu środków kontrastowych, a także w celu oczyszczenia jelita przed kolonoskopią, sigmoidoskopią czy badaniami radiologicznymi. W położnictwie disodu fosforan stosowany jest przed i po porodzie w celu ułatwienia porodu i zmniejszenia ryzyka infekcji dróg rodnych.
badanie radiologiczne jelita grubego, ciągłe leczenie nerkozastępcze, disodu fosforan, działanie przeczyszczające, hipofosfatemia, kaliemia, kolonoskopia, ostra niewydolność nerek, roztwór do hemodializy, roztwór do hemofiltracji, roztwór doodbytniczy, sigmoidoskopia, suplementacja fosforanów, ultrafiltracja, zaparcie po środkach kontrastowych, zaparcie pooperacyjne, zaparcie sporadyczne - Leksykon substancji czynnych
Aloes – Wskazania do stosowania
Aloes (Aloe capensis) jest stosowany w medycynie głównie ze względu na zawartość związków antranoidowych, które wykazują działanie przeczyszczające poprzez stymulację perystaltyki jelit oraz zwiększenie wydzielania wody i elektrolitów do światła jelita grubego. Preparaty lecznicze, takie jak Alax, zawierają wysuszony, sproszkowany sok z liści aloesu standaryzowany na 10-15 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na aloinę) na tabletkę drażowaną, co zapewnia skuteczność działania. W preparacie Alax aloes jest połączony z wyciągiem suchym z kory kruszyny (42 mg, 15% antranoidów), co potęguje efekt przeczyszczający. Aloes jest wskazany do krótkotrwałego leczenia sporadycznych zaparć, zwłaszcza w sytuacjach okolicznościowych, po zabiegach chirurgicznych, u pacjentów przyjmujących leki powodujące zaparcia oraz jako element przygotowania do badań diagnostycznych.
Aloe capensis, aloina, elektrolity, Frangulae corticis extractum, kora kruszyny, lek przeczyszczający, masy kałowe, motoryka jelitowa, perystaltyka jelit, preparat Alax, sok z liści aloesu, tabletka drażowana, trudności w wypróżnianiu, zaparcie polekowe, zaparcie pooperacyjne, zaparcie przewlekłe, zaparcie sporadyczne, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Sód diwodorofosforan – Wskazania do stosowania
Sód diwodorofosforan, obecny w preparacie Rectanal Enema w stężeniu 14 g/100 ml roztworu doodbytniczego, wykazuje działanie przeczyszczające poprzez mechanizm osmotyczny i stymulację perystaltyki jelitowej. Preparat jest wskazany przede wszystkim do przygotowania pacjentów do badań endoskopowych jelita grubego (kolonoskopia, sigmoidoskopia), gdzie dokładne oczyszczenie jelita jest niezbędne dla prawidłowej oceny błony śluzowej i diagnostyki zmian zapalnych, polipowatych oraz nowotworowych. Ponadto, stosuje się go przed zabiegami chirurgicznymi w obrębie jelita grubego i miednicy mniejszej, aby zmniejszyć ryzyko powikłań infekcyjnych, a także u pacjentek przygotowujących się do porodu w celu zapewnienia optymalnych warunków higienicznych. Preparat znajduje również zastosowanie w leczeniu zaparć pooperacyjnych oraz zaparć wywołanych podaniem środków kontrastowych, takich jak barium, które mogą powodować zaleganie mas kałowych.
badanie endoskopowe, badanie histopatologiczne, badanie radiologiczne, błona śluzowa, choroba zapalna jelit, disodu fosforan dwunastowodny, kolonoskopia, mechanizm osmotyczny, oczyszczenie jelita grubego, operacja jelita grubego, pasaż jelitowy, perystaltyka jelitowa, powikłanie infekcyjne, preparat doodbytniczy, sigmoidoskopia, sód diwodorofosforan, sodu benzoesan, środek cieniujący, środek kontrastowy, stężenie elektrolitów, zabieg chirurgiczny, zaburzenie elektrolitowe, zaparcie pooperacyjne, zmiana polipowata