działanie przeciwestrogenne
Działanie przeciwestrogenne (antyestrogenne) polega na blokowaniu lub osłabianiu biologicznych efektów estrogenów w organizmie. Substancje o działaniu przeciwestrogennym mogą działać poprzez różne mechanizmy, między innymi: konkurencyjne wiązanie z receptorami estrogenowymi, hamowanie syntezy estrogenów czy modyfikację ekspresji genów regulowanych przez estrogeny.
W praktyce klinicznej leki przeciwestrogenne znajdują zastosowanie głównie w terapii hormonozależnego raka piersi, gdzie blokują stymulujący wpływ estrogenów na wzrost komórek nowotworowych. Do najważniejszych grup leków o działaniu przeciwestrogennym należą selektywne modulatory receptora estrogenowego (SERM, np. tamoksyfen), selektywne degradatory receptora estrogenowego (SERD, np. fulwestrant) oraz inhibitory aromatazy (np. anastrozol, letrozol), które hamują przekształcanie androgenów w estrogeny.
Działanie przeciwestrogenne wykorzystuje się również w leczeniu endometriozy, mięśniaków macicy, a także w terapii zaburzeń płodności u kobiet. Niektóre substancje o działaniu przeciwestrogennym, jak klomifen, paradoksalnie zwiększają sekrecję gonadotropin i stymulują owulację. Należy pamiętać, że terapia przeciwestrogenna może wywoływać szereg działań niepożądanych, w tym uderzenia gorąca, suchość pochwy, osteoporozę i zwiększone ryzyko zakrzepicy, co wynika z fizjologicznej roli estrogenów w organizmie.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Mometazonu furoinian – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Mometazonu furoinian, glikokortykosteroid stosowany donosowo, wykazuje profil bezpieczeństwa zgodny z charakterystyką całej grupy leków. Badania przedkliniczne nie wykazały specyficznych efektów toksycznych przy różnych dawkach, w tym wysokich (56 i 280 mg/kg mc./dobę doustnie). Substancja nie wykazuje działania androgennego, przeciwandrogennego, estrogennego ani przeciwestrogennego, choć obserwowano wpływ na macicę i opóźnienie rozwarcia pochwy. W badaniach in vitro wykazano potencjał uszkadzania chromosomów przy dużych stężeniach, jednak dawki terapeutyczne nie niosą ryzyka mutagennego. Podskórne podanie 15 µg/kg mc. wpływało na przebieg ciąży i porodu, wydłużając ciążę i obniżając przeżywalność potomstwa, bez wpływu na płodność. Mometazonu furoinian wykazuje działanie teratogenne u gryzoni i królików, manifestujące się wadami rozwojowymi, takimi jak przepuklina pępkowa, rozszczep podniebienia czy zniekształcenia kończyn, a także zmniejszeniem masy ciała płodów i opóźnionym kostnieniem.
bezpieczeństwo genotoksyczne, bezpieczeństwo onkologiczne, dawka terapeutyczna, działanie androgenne, działanie estrogenne, działanie farmakologiczne, działanie mutagenne, działanie przeciwandrogenne, działanie przeciwestrogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, glikokortykosteroid, mometazon furoinian, opóźnione kostnienie, pęcherzyk żółciowy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, przepuklina pępkowa, rozszczep podniebienia, rozwarcie pochwy, uszkodzenie chromosomów, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nasometin 50 mcg/dawkę odmierzoną
Mometazon furoinian, substancja czynna produktu Nasometin (50 µg/dawkę), wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla glikokortykosteroidów, bez specyficznej toksyczności. W badaniach przedklinicznych doustne dawki do 280 mg/kg mc./dobę nie wykazały działania androgennego, estrogennego ani przeciw androgennego, choć zaobserwowano wpływ na macicę i opóźnienie rozwarcia szyjki macicy. Wysokie stężenia in vitro mogą indukować uszkodzenia chromosomów, jednak dawki terapeutyczne nie niosą ryzyka mutagenności. Podskórne podanie 15 µg/kg mc. powodowało wydłużenie ciąży, trudny poród, zmniejszoną przeżywalność i zmiany masy ciała potomstwa, bez wpływu na płodność. Mometazon wykazuje działanie teratogenne u gryzoni i królików, manifestujące się wadami rozwojowymi takimi jak przepuklina pępkowa, rozszczepienie podniebienia, brak pęcherzyka żółciowego oraz deformacje kończyn.
badanie in vitro, brak pęcherzyka żółciowego, dawka terapeutyczna, działanie androgenne, działanie estrogenne, działanie farmakologiczne, działanie mutagenne, działanie przeciwandrogenne, działanie przeciwestrogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, glikokortykosteroid, mometazon furoinian, Nasometin, opóźnione kostnienie, podanie wziewne, przepuklina pępkowa, przeżywalność potomstwa, rozszczepienie podniebienia, rozwarcie szyjki macicy, substancja powierzchniowo czynna, uszkodzenie chromosomów, wpływ na reprodukcję - Leksykon substancji czynnych
Benzalkoniowy chlorek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Benzalkoniowy chlorek, stosowany jako substancja pomocnicza w preparatach donosowych takich jak Aleric Spray, Momester (20 μg/dawka) oraz Orinox (14 μg/dawka, 0,1 mg/ml), nie wykazuje specyficznych działań toksycznych w badaniach przedklinicznych. Analizy bezpieczeństwa koncentrują się głównie na substancjach czynnych – mometazonie furoinianie i ksylometazolinie chlorowodorku. W badaniach toksyczności wielokrotnego podania i genotoksyczności dla ksylometazoliny nie stwierdzono zagrożeń, natomiast mometazon furoinian w wysokich stężeniach in vitro wykazuje potencjał uszkadzania chromosomów, jednak przy zalecanych dawkach nie oczekuje się działania mutagennego. Brak jest danych dotyczących genotoksyczności benzalkoniowego chlorku w tych preparatach.
benzalkoniowy chlorek, brak pęcherzyka żółciowego, dystocja, działanie androgenne, działanie estrogenne, działanie glikokortykosteroidów, działanie mutagenne, działanie przeciwandrogenne, działanie przeciwestrogenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, glikokortykosteroid, kancerogenność, ksylometazoliny chlorowodorek, mometazonu furoinian, podanie donosowe, przepuklina pępkowa, rozszczep podniebienia, substancja pomocnicza, substancja powierzchniowo czynna, toksyczność, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metmin 50 mcg/dawkę
Badania przedkliniczne mometazonu furoinianu, substancji czynnej leku Metmin (50 mikrogramów/dawkę, aerozol do nosa), wykazały profil bezpieczeństwa typowy dla glikokortykosteroidów, bez specyficznego działania toksycznego. Wysokie dawki doustne (56 mg/kg i 280 mg/kg masy ciała/dobę) nie wykazały działania androgennego, przeciwandrogennego, estrogennego ani przeciwestrogennego, jednak zaobserwowano wpływ na macicę i opóźnienie rozwarcia pochwy u zwierząt. Mometazon wykazuje zdolność uszkadzania chromosomów in vitro przy dużych stężeniach, lecz nie przewiduje się działania mutagennego przy dawkach terapeutycznych. Podskórne podanie 15 mikrogramów/kg masy ciała powodowało wydłużenie ciąży, trudny poród, zmniejszoną przeżywalność potomstwa oraz zaburzenia masy ciała potomstwa, bez wpływu na płodność zwierząt.
badanie in vitro, brak pęcherzyka żółciowego, działanie androgenne, działanie estrogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwandrogenne, działanie przeciwestrogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gaz nośny, glikokortykosteroid, mometazon furoinian, opóźnione kostnienie, płodność, przepuklina pępkowa, przeżywalność potomstwa, rozszczep podniebienia, rozwarcie pochwy, substancja czynna, substancja powierzchniowo czynna, toksyczność rozwojowa, układ hormonalny, uszkodzenie chromosomów, wpływ na rozrodczość, wydłużony okres ciąży, zależność dawka-odpowiedź, zgięcie kończyn - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lutenyl 5 mg
Octan nomegestrolu, substancja czynna leku Lutenyl, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokimi badaniami przedklinicznymi. Badania toksyczności ostrej nie wykazały istotnego ryzyka po pojedynczej dawce, a długotrwałe testy (52 tygodnie) na szczurach i małpach ujawniły jedynie typowe dla progesteronów efekty bez nieoczekiwanych działań toksycznych. W okresie rozrodczym nie stwierdzono działania embriotoksycznego ani teratogennego, a testy mutagenności in vivo i in vitro potwierdziły brak potencjału mutagennego i genotoksycznego. Octan nomegestrolu charakteryzuje się specyficznym profilem endokrynologicznym, nie wykazując działania maskulinizującego, anabolizującego, estrogennego, glikokortykosteroidowego ani mineralokortykosteroidowego, natomiast silnie przeciwestrogennym, co determinuje jego zastosowanie kliniczne.
badanie przedkliniczne, działanie embriotoksyczne, działanie estrogenne, działanie glikokortykosteroidowe, działanie maskulinizujące, działanie mineralokortykosteroidowe, działanie przeciwestrogenne, działanie teratogenne, efekt androgenny, embriogeneza, funkcja mięśnia sercowego, gospodarka wodno-elektrolitowa, hepatotoksyczność, in vitro, in vivo, metabolizm węglowodanów, octan nomegestrolu, parametr hemodynamiczny, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, profil endokrynologiczny, przemiana cukrowa, retencja płynów, rozwój zarodka i płodu, szlak metaboliczny, test mutagenności, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja metaboliczna, układ sercowo-naczyniowy, wirylizacja, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie glikemii - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Momester Nasal 50 mcg/dawkę
Badania przedkliniczne mometazonu furoinianu, substancji czynnej preparatu Momester Nasal, nie wykazały specyficznego działania toksycznego, a obserwowane efekty są typowe dla glikokortykosteroidów i wynikają z ich silnego działania farmakologicznego. Podawanie doustne w wysokich dawkach (56 mg/kg mc./dobę oraz 280 mg/kg mc./dobę) nie ujawniło działania androgennego, przeciwandrogennego, estrogennego ani przeciwestrogennego, choć substancja wpływa na macicę i opóźnia rozwieranie pochwy. W badaniach in vitro wykazano potencjał uszkodzeń chromosomów przy wysokich stężeniach, jednak dawki terapeutyczne nie powinny wywoływać efektów mutagennych. Podskórne podanie dawki 15 µg/kg mc. powodowało wydłużenie ciąży, zaburzenia porodu, zmniejszoną przeżywalność potomstwa oraz zmiany masy ciała potomstwa, natomiast płodność nie była zaburzona.
badanie przedkliniczne, brak pęcherzyka żółciowego, działanie androgenne, działanie estrogenne, działanie farmakologiczne, działanie przeciwandrogenne, działanie przeciwestrogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt mutagenny, glikokortykosteroid, Momester Nasal, mometazonu furoinian, opóźnione kostnienie, przepuklina pępkowa, rozrodczość, rozszczep podniebienia, rozwój płodu, układ endokrynny, uszkodzenie chromosomów, wydłużenie ciąży, zaburzenie porodu, zniekształcenie kończyn - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eztom 50 mcg/dawkę
Mometazonu furoinian, substancja czynna leku Eztom (50 mikrogramów/dawkę), wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla glikokortykosteroidów, bez unikalnych efektów toksycznych. Badania przedkliniczne z wysokimi dawkami doustnymi (56 mg/kg mc./dobę oraz 280 mg/kg mc./dobę) nie wykazały działania androgennego, estrogennego ani przeciwandrogennego, jednak zaobserwowano wpływ na macicę i opóźnienie rozwierania pochwy u zwierząt. W testach genotoksyczności in vitro stwierdzono uszkodzenia chromosomów przy dużych stężeniach, lecz przy dawkach terapeutycznych ryzyko mutagenności jest minimalne. Podskórne podawanie dawki 15 mikrogramów/kg mc. wiązało się z wydłużeniem ciąży, trudnym porodem, zmniejszoną przeżywalnością potomstwa oraz zmianami masy ciała potomstwa, natomiast płodność zwierząt nie uległa zaburzeniu.
dawka terapeutyczna, działanie androgenne, działanie estrogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie przeciwandrogenne, działanie przeciwestrogenne, działanie rakotwórcze, efekt mutagenny, efekt rakotwórczy, efekt teratogenny, genotoksyczność, glikokortykosteroid, macica, mometazon furoinian, nowotwór, opóźnione kostnienie, pęcherzyk żółciowy, płodność, przepuklina pępkowa, przeżywalność potomstwa, przyrost masy ciała, rozrodczość, rozszczep podniebienia, teratogenność, trudny poród, uszkodzenie chromosomu, wydłużenie ciąży, zmiana nienowotworowa, zniekształcenie kończyn - Leksykon substancji czynnych
Nomegestrol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Octan nomegestrolu przeszedł szerokie badania przedkliniczne, które potwierdziły jego korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności ostrej nie wykazano istotnego ryzyka dla ludzi, a długotrwałe testy toksyczności przewlekłej (52 tygodnie) na szczurach i małpach ujawniły jedynie typowe efekty progestagenne bez nieoczekiwanych działań toksycznych. Substancja nie wykazała działania embriotoksycznego ani teratogennego w badaniach rozrodczych, co potwierdza jej bezpieczeństwo dla rozwijających się zarodków i potomstwa. Ponadto, testy mutagenności in vivo i in vitro nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego, co eliminuje ryzyko uszkodzeń materiału genetycznego.
działanie anaboliczne, działanie androgenne, działanie estrogenne, działanie glikokortykoidowe, działanie mineralokortykoidowe, działanie mutagenne, działanie progesteronowe, działanie przeciwestrogenne, embriotoksyczność, funkcja wątroby, genotoksyczność, gospodarka wodno-elektrolitowa, mutacja genetyczna, mutageneza, mutagenność, octan nomegestrolu, proces metaboliczny, przemiana cukrowa, substancja progestagenna, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mometazon Doppelherz 50 µg/dawkę
Badania przedkliniczne mometazonu furoinianu, substancji czynnej preparatu Mometazon Doppelherz (50 µg/dawkę), wykazały brak specyficznego działania toksycznego, a obserwowane efekty były zgodne z farmakologicznym profilem glikokortykosteroidów. Podawanie dużych dawek (56 mg/kg m.c./dobę oraz 280 mg/kg m.c./dobę) nie wykazało działania androgennego, estrogennego ani przeciwandrogennego, jednak zaobserwowano typowe dla tej grupy leków zmiany, takie jak wpływ na macicę i opóźnienie rozwarcia pochwy. Mometazon furoinian wykazuje potencjał mutagenny in vitro przy wysokich stężeniach, jednak przy dawkach terapeutycznych nie przewiduje się takiego ryzyka. W badaniach rozrodczości dawka 15 µg/kg m.c. podawana podskórnie powodowała wydłużenie ciąży, trudny poród, zmniejszoną przeżywalność potomstwa oraz zaburzenia masy ciała, bez wpływu na płodność zwierząt.
aerozol, badanie in vitro, badanie przedkliniczne, brak pęcherzyka żółciowego, działanie androgenne, działanie estrogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwandrogenne, działanie przeciwestrogenne, działanie teratogenne, glikokortykosteroid, mometazon furoinian, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, powikłania okołoporodowe, przepuklina pępkowa, rozszczep podniebienia, trudny poród, uszkodzenie chromosomów, wpływ na rozrodczość, wydłużony okres ciąży