Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania mometazonu furoinianu

Mometazon furoinian, substancja czynna leku Metmin (50 mikrogramów/dawkę, aerozol do nosa, zawiesina), był przedmiotem szczegółowych badań przedklinicznych oceniających jego bezpieczeństwo. Badania te wykazały profil bezpieczeństwa typowy dla glikokortykosteroidów, bez specyficznego działania toksycznego. Obserwowane efekty były charakterystyczne dla tej grupy związków i wynikały głównie z silnego działania farmakologicznego glikokortykosteroidów.¹

Wpływ na układ hormonalny

W badaniach przedklinicznych z zastosowaniem dużych dawek mometazonu furoinianu (56 mg/kg masy ciała na dobę oraz 280 mg/kg masy ciała na dobę podawanych doustnie) wykazano, że związek ten nie wywiera działania androgennego, przeciwandrogennego, estrogennego ani przeciwestrogennego. Stwierdzono jednak, że podobnie jak inne glikokortykosteroidy, mometazonu furoinian wykazuje wpływ na macicę oraz powoduje opóźnienie rozwarcia pochwy u zwierząt doświadczalnych.²

Potencjał mutagenny

Mometazonu furoinian, podobnie jak inne glikokortykosteroidy, wykazuje zdolność uszkadzania chromosomów w badaniach in vitro przy zastosowaniu dużych stężeń. Należy jednak podkreślić, że przy stosowaniu dawek terapeutycznych nie oczekuje się wystąpienia działania mutagennego.³

Wpływ na rozrodczość i rozwój płodu

W badaniach wpływu na rozrodczość, mometazonu furoinian podawany podskórnie w dawce 15 mikrogramów/kg masy ciała powodował szereg efektów, w tym:⁴

• Wydłużenie okresu ciąży
• Przedłużony i trudny poród
• Zmniejszoną przeżywalność potomstwa
• Zaburzenia masy ciała potomstwa (zmniejszenie lub zwiększenie)

Warto podkreślić, że w przeprowadzonych badaniach nie stwierdzono wpływu mometazonu furoinianu na płodność zwierząt.⁵

Potencjał teratogenny

Podobnie jak inne substancje z grupy glikokortykosteroidów, mometazonu furoinian wykazuje działanie teratogenne w badaniach na gryzoniach i królikach. W przeprowadzonych badaniach zaobserwowano różne wady rozwojowe u badanych gatunków zwierząt:⁶

• U szczurów: przepuklina pępkowa
• U myszy: rozszczep podniebienia
• U królików: brak pęcherzyka żółciowego, przepuklina pępkowa, zgięcie przednich kończyn

Dodatkowo odnotowano inne efekty związane z toksycznością rozwojową:⁷

• Zmniejszenie przyrostu masy ciała ciężarnych samic
• Wpływ na wzrost płodu (zmniejszenie masy ciała płodu i/lub opóźnione kostnienie) u szczurów, królików i myszy
• Zmniejszenie przeżywalności potomstwa u myszy

Potencjał rakotwórczy

Działanie rakotwórcze mometazonu furoinianu oceniano w 24-miesięcznych badaniach na myszach i szczurach. Badana substancja była podawana wziewnie w postaci aerozolu z CFC jako gazem nośnym i substancją powierzchniowo czynną, w stężeniach od 0,25 do 2,0 mikrogramów/litr. W badaniach tych zaobserwowano efekty typowe dla glikokortykosteroidów, w tym liczne zmiany nie będące nowotworami.⁸

Co istotne, analizy statystyczne nie wykazały istotnej zależności typu dawka-odpowiedź dla jakiegokolwiek rodzaju nowotworu, co sugeruje brak specyficznego potencjału rakotwórczego mometazonu furoinianu w badanym zakresie stężeń.⁹

Interpretacja wyników badań przedklinicznych

Przeprowadzone badania przedkliniczne wskazują, że mometazonu furoinian wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla glikokortykosteroidów. Obserwowane działania niepożądane związane są głównie z silnym działaniem farmakologicznym tej grupy związków i pojawiają się przede wszystkim przy stosowaniu dawek znacznie przewyższających dawki terapeutyczne. Przy stosowaniu zalecanych dawek terapeutycznych (50 mikrogramów/dawkę) w postaci aerozolu do nosa nie należy oczekiwać wystąpienia istotnych działań niepożądanych obserwowanych w badaniach przedklinicznych.¹⁰