Właściwości farmakodynamiczne leku Metmin (Mometazonu furoinian)

Mometazonu furoinian, substancja czynna zawarta w aerozolu do nosa Metmin (50 mikrogramów/dawkę), należy do grupy farmakoterapeutycznej leków zmniejszających przekrwienie i innych produktów stosowanych miejscowo do nosa, podgrupy kortykosteroidów (kod ATC: R01AD09). Jest to glikokortykosteroid przeznaczony do aplikacji miejscowej, który wykazuje silne działanie przeciwzapalne przy zastosowaniu dawek niepowodujących działania ogólnoustrojowego.¹

Mechanizm działania

Główny mechanizm odpowiedzialny za działanie przeciwalergiczne i przeciwzapalne mometazonu furoinianu opiera się na jego zdolności do hamowania uwalniania mediatorów reakcji alergicznej. Substancja ta w znaczącym stopniu hamuje uwalnianie leukotrienów z leukocytów u pacjentów z alergią, co bezpośrednio wpływa na ograniczenie stanu zapalnego.²

W badaniach na hodowlach komórkowych mometazonu furoinian wykazał wysoką skuteczność w hamowaniu procesów zapalnych poprzez:

• Hamowanie syntezy i uwalniania interleukin IL-1, IL-5, IL-6 oraz czynnika martwicy nowotworów TNF-alfa³
• Silne hamowanie wytwarzania leukotrienów, będących istotnymi mediatorami stanu zapalnego⁴
• Bardzo silne hamowanie wytwarzania cytokin Th2, w szczególności IL-4 i IL-5 przez ludzkie komórki T CD4+, co ma kluczowe znaczenie w kontrolowaniu reakcji alergicznych⁵

Działanie farmakodynamiczne

Efektywność przeciwzapalna mometazonu furoinianu została potwierdzona w badaniach klinicznych z wykorzystaniem testu prowokacji donosowej z alergenami. Substancja wykazała działanie przeciwzapalne zarówno we wczesnej, jak i późnej fazie reakcji alergicznej.⁶

Skuteczność przeciwzapalna została udowodniona poprzez:

• Zmniejszenie aktywności histaminy (w porównaniu do placebo)⁷
• Redukcję aktywności eozynofili (w porównaniu do placebo)⁸
• Zmniejszenie liczby eozynofili, neutrofili oraz adhezyjnych białek komórek nabłonka (w porównaniu do wartości początkowych)⁹

Czas działania

W badaniach u pacjentów z sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa wykazano, że u 28% pacjentów znaczący klinicznie początek działania mometazonu furoinianu obserwowano już w ciągu 12 godzin po aplikacji pierwszej dawki preparatu.¹⁰ Mediana czasu, po którym następowało złagodzenie objawów u 50% pacjentów, wynosiła 35,9 godziny, co świadczy o stosunkowo szybkim działaniu leku.¹¹

Badania kliniczne u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo stosowania mometazonu furoinianu u dzieci zostało potwierdzone w kontrolowanym placebo badaniu klinicznym. W badaniu tym podawano dzieciom (n=49) mometazon w dawce 100 mikrogramów na dobę przez okres jednego roku, nie obserwując spowolnienia wzrostu.¹²

W innym badaniu z udziałem 48 dzieci w wieku od 3 do 5 lat, którym podawano donosowo mometazonu furoinian w dawkach 50, 100 lub 200 mikrogramów na dobę przez 14 dni, nie zaobserwowano znaczących różnic (w porównaniu z placebo) w średniej zmianie stężenia kortyzolu w osoczu w odpowiedzi na test stymulacji tetrakozaktydem.¹³

Należy jednak zaznaczyć, że dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania i skuteczności preparatu Metmin u dzieci w wieku od 3 do 5 lat są ograniczone, co uniemożliwia ustalenie odpowiedniego zakresu dawkowania dla tej grupy wiekowej.¹⁴

Europejska Agencja Leków uchyliła obowiązek dołączania wyników badań produktu leczniczego Metmin aerozol do nosa i produktów związanych we wszystkich podgrupach populacji dzieci i młodzieży w leczeniu sezonowego i całorocznego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa.¹⁵

Wpływ na oś podwzgórze-przysadka-nadnercza

Istotnym aspektem bezpieczeństwa stosowania kortykosteroidów jest ich potencjalny wpływ na funkcjonowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Badania z wykorzystaniem testu stymulacji tetrakozaktydem nie wykazały znaczących różnic w stężeniu kortyzolu w osoczu u dzieci otrzymujących mometazonu furoinian w różnych dawkach w porównaniu do grupy placebo, co potwierdza wysoki profil bezpieczeństwa preparatu przy stosowaniu miejscowym.¹⁶

Mometazonu furoinian, dzięki swoim właściwościom farmakodynamicznym, stanowi skuteczną opcję terapeutyczną w leczeniu stanów zapalnych błony śluzowej nosa, wykazując szybki początek działania i korzystny profil bezpieczeństwa, zarówno u dorosłych jak i w populacji pediatrycznej.¹⁷