małopłytkowość ciążowa
Małopłytkowość ciążowa, określana również jako małopłytkowość związana z ciążą (gestational thrombocytopenia), jest najczęstszą przyczyną trombocytopenii u kobiet w ciąży, odpowiadającą za około 75% przypadków. Charakteryzuje się łagodnym obniżeniem liczby płytek krwi (zwykle powyżej 70 000/μl), które rozwija się w drugiej połowie ciąży, a szczególnie w trzecim trymestrze.
Jest to stan łagodny, który nie wymaga specyficznego leczenia i zazwyczaj samoistnie ustępuje w ciągu 1-2 miesięcy po porodzie. Patogeneza tego zjawiska nie jest w pełni wyjaśniona, ale przypuszcza się, że przyczyną jest fizjologiczne zwiększenie objętości osocza podczas ciąży, co prowadzi do hemodylucji oraz przyspieszonego usuwania płytek krwi przez układ siateczkowo-śródbłonkowy.
Małopłytkowość ciążowa nie stanowi zagrożenia dla matki ani płodu – nie wiąże się z podwyższonym ryzykiem krwawień w trakcie porodu ani małopłytkowością u noworodka. Diagnoza ma charakter wykluczający – stawiana jest po wykluczeniu innych przyczyn małopłytkowości, takich jak małopłytkowość immunologiczna (ITP), stan przedrzucawkowy, zespół HELLP czy inne rzadsze schorzenia. W przeciwieństwie do tych stanów, małopłytkowość ciążowa nie wymaga interwencji medycznej, a jedynie okresowej kontroli liczby płytek krwi.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Małopłytkowość – Zapobieganie i profilaktyka
Małopłytkowość definiowana jest jako liczba płytek krwi poniżej 150 000/μl i wymaga indywidualnego podejścia profilaktycznego zależnego od etiologii. Zalecenia obejmują modyfikacje stylu życia, takie jak unikanie alkoholu, toksyn, leków wpływających na płytki (np. aspiryna, ibuprofen) oraz szczepienia przeciwko wirusom mogącym obniżać liczbę płytek. U pacjentów z małopłytkowością istotne jest zapobieganie urazom i krwawieniom poprzez unikanie sportów kontaktowych, stosowanie miękkich szczoteczek do zębów, rękawic ochronnych, a także ograniczenie intensywnych ćwiczeń przy liczbie płytek 20-50 × 10³/μl. Profilaktyczne przetoczenia płytek są wskazane przy liczbie płytek <10 × 10³/μl lub wyższej z objawami krwawienia, a w przypadku FNAIT utrzymanie płytek powyżej 30 × 10⁹/l. Przed zabiegami inwazyjnymi zaleca się liczbę płytek 40-50 × 10³/μl, a u pacjentów z chorobą wątroby odpowiednio 30-50 × 10⁹/l, z możliwością zastosowania agonistów receptorów trombopoetyny (avatrombopag, lusutrombopag).
agonista receptora trombopoetyny, antykoagulacja, aspiryna, avatrombopag, dożylna immunoglobulina, eltrombopag, glikokortykosteroid, klopidogrel, kwas foliowy, lek przeciwzapalny, małopłytkowość, małopłytkowość ciążowa, małopłytkowość immunologiczna, małopłytkowość indukowana heparyną, płytki krwi, profilaktyka przeciwdrobnoustrojowa, profilaktyka przeciwzakrzepowa, przetoczenie płytek krwi, rytuksymab, spożywanie alkoholu, transfuzja krwinek czerwonych, witamina B12, zaawansowana choroba wątroby, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa