rozsiane zakażenie BCG
Rozsiane zakażenie BCG (Bacillus Calmette-Guérin) to rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłanie występujące po szczepieniu BCG, które stanowi żywą, atenuowaną szczepionkę przeciwgruźliczą zawierającą osłabiony szczep Mycobacterium bovis. Zakażenie to charakteryzuje się rozprzestrzenieniem prątków BCG poza miejsce podania szczepionki do różnych narządów i tkanek organizmu.
Rozsiane zakażenie BCG występuje głównie u osób z ciężkimi zaburzeniami odporności, szczególnie u pacjentów z pierwotnymi niedoborami odporności (np. ciężkim złożonym niedoborem odporności, SCID), zaburzeniami osi interferonu gamma/IL-12 lub nabytymi niedoborami odporności (np. HIV/AIDS). Ryzyko rozwoju zakażenia BCG jest znacznie wyższe u niemowląt z nierozpoznanymi defektami immunologicznymi, dlatego w wielu krajach rozwiniętych odroczono szczepienie BCG do momentu wykluczenia poważnych zaburzeń odporności.
Objawy kliniczne rozsianego zakażenia BCG obejmują długotrwałą gorączkę, powiększenie wątroby i śledziony, uogólnione powiększenie węzłów chłonnych, zmiany skórne, zapalenie szpiku kostnego oraz zajęcie płuc. Diagnoza opiera się na obrazie klinicznym, wywiadzie szczepienia BCG, badaniach mikrobiologicznych i molekularnych (PCR) oraz badaniach histopatologicznych materiału biopsyjnego z zajętych tkanek.
Leczenie rozsianego zakażenia BCG wymaga długotrwałej terapii wielolekowej z zastosowaniem leków przeciwprątkowych. Standardowo stosuje się izoniazyd, ryfampicynę i etambutol, pamiętając, że szczep BCG wykazuje naturalną oporność na pyrazinamid. W ciężkich przypadkach może być konieczne dodanie innych leków przeciwprątkowych. Czas trwania terapii wynosi zwykle co najmniej 6-12 miesięcy, a u pacjentów z ciężkimi niedoborami odporności może być wymagane leczenie dożywotnie lub do czasu rekonstytucji układu immunologicznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Mycobacterium bovis – Przedawkowanie
Mycobacterium bovis BCG, stosowany w szczepionce przeciwgruźliczej BCG Szczepionka AJVaccines (szczep duński 1331, liofilizowany), podawany jest w dawkach 0,1 ml (2-8 x 10^5 CFU) dla dorosłych i dzieci powyżej 12 miesięcy oraz 0,05 ml (1-4 x 10^5 CFU) dla niemowląt poniżej 12 miesięcy. Przedawkowanie preparatu wiąże się z ryzykiem powikłań, w tym ropnego zapalenia węzłów chłonnych, które pojawia się proporcjonalnie do stopnia przekroczenia dawki, oraz nadmiernej blizny w miejscu podania, często z tendencją do keloidów. Dodatkowo, przedawkowanie może wywołać nasilone miejscowe zapalenie skóry, a w ciężkich przypadkach – rozsiane zakażenie prątkami BCG, które manifestuje się gorączką, hepatosplenomegalią, zmianami skórnymi i zajęciem wielu narządów, wymagającym specjalistycznej terapii przeciwprątkowej.
blizna keloidowa, leczenie immunosupresyjne, leczenie przeciwprątkowe, lek przeciwprątkowy, Mycobacterium bovis BCG, niedobór odporności, powikłanie urologiczne, rak pęcherza moczowego, ropne zapalenie węzłów chłonnych, rozsiane zakażenie BCG, szczep duński 1331, szczepionka przeciwgruźlicza BCG, upośledzona odporność, zajęcie kości, zakażenie HIV, zapalenie jąder i najądrzy, zapalenie kości i szpiku, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Bacillus Calmette-Guérin – Przeciwwskazania stosowania
Bacillus Calmette-Guérin (BCG), w postaci preparatu BCG-medac zawierającego szczep RIVM (2 x 10 do 3 x 10 żywych cząstek po rekonstytucji), jest stosowany w immunoterapii dopęcherzowej nowotworów pęcherza moczowego. Ze względu na obecność żywych prątków, istnieje szereg bezwzględnych przeciwwskazań do jego podania, w tym nadwrażliwość na BCG lub substancje pomocnicze, obniżona odporność (wrodzona lub nabyta, np. HIV, białaczka, chłoniak, leczenie cytostatykami, radioterapia, immunosupresja), aktywna gruźlica, perforacja pęcherza, ostre zakażenie dróg moczowych oraz okres krótszy niż 2-3 tygodnie po zabiegach urologicznych (TURBT, biopsja, uraz cewnikowania). Szczególną uwagę należy zwrócić na wykluczenie czynnej gruźlicy (np. RTG klatki piersiowej, testy IGRA) oraz ocenę integralności błony śluzowej pęcherza, aby uniknąć ryzyka rozsianego zakażenia BCG i powikłań zagrażających życiu pacjenta.
antybiotykoterapia, Bacillus Calmette-Guérin, bakteriuria, białaczka, biopsja pęcherza moczowego, chłoniak, czynna gruźlica, immunosupresja, immunoterapia nowotworów pęcherza moczowego, kortykosteroid, leczenie przeciwnowotworowe, lek cytostatyczny, lek immunosupresyjny, leukocyturia, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór odporności, obniżona odporność, perforacja pęcherza moczowego, próba tuberkulinowa, radioterapia, radioterapia pęcherza moczowego, resekcja przezcewkowa, rozsiane zakażenie BCG, szczepionka przeciwgruźlicza, terapia dopęcherzowa, test IGRA, TURBT, zakażenie dróg moczowych, zakażenie HIV - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – BCG Szczepionka AJVaccines 2-8×10^6 CFU/ml
Szczepionka BCG AJVaccines, zawierająca żywe atenuowane bakterie Mycobacterium bovis BCG szczep duński 1331, jest stosowana w profilaktyce gruźlicy. Dawka dla dorosłych i dzieci powyżej 12 miesięcy wynosi 0,1 ml, zawierająca 2-8 x 10^5 CFU, natomiast dla niemowląt poniżej 12 miesięcy 0,05 ml z 1-4 x 10^5 CFU. Szczep wykazuje wrażliwość na standardowe leki przeciwgruźlicze z minimalnymi stężeniami hamującymi (MIC) wynoszącymi: izoniazyd 0,4 mg/l, streptomycyna 2,0 mg/l, rifampicyna 2,0 mg/l oraz etambutol 2,5 mg/l. Istotna jest naturalna oporność szczepu na pyrazynamid, co ma znaczenie kliniczne przy leczeniu powikłań poszczepiennych, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami odporności.
Bacillus Calmette-Guérin, etambutol, izoniazyd, lek przeciwgruźliczy, minimalne stężenie hamujące, Mycobacterium bovis BCG, Mycobacterium tuberculosis, odporność poszczepienna, odpowiedź immunologiczna typu komórkowego, powikłanie poszczepienne, pyrazinamid, reakcja tuberkulinowa, rifampicyna, rozsiane zakażenie BCG, streptomycyna, szczep duński 1331, szczepionka przeciw gruźlicy, zaburzenie odporności