TURBT
TURBT (Transurethral Resection of Bladder Tumor) to endoskopowa procedura chirurgiczna stosowana w diagnostyce i leczeniu guzów pęcherza moczowego. Polega na wprowadzeniu przez cewkę moczową resektoskopu, za pomocą którego urolog wycina zmianę nowotworową wraz z fragmentem mięśnia wypieracza pęcherza dla oceny głębokości naciekania.
Zabieg TURBT stanowi złoty standard w diagnostyce i początkowym leczeniu raka pęcherza moczowego. Podczas procedury pobierany jest materiał do badania histopatologicznego, co umożliwia określenie stopnia zaawansowania nowotworu (staging) oraz jego złośliwości (grading). Na podstawie tych danych podejmowane są decyzje dotyczące dalszego postępowania terapeutycznego.
W przypadku guzów nienaciekających mięśniówki (NMIBC), TURBT może być zabiegiem terapeutycznym, zwłaszcza dla zmian niskiego ryzyka. Dla guzów wysokiego ryzyka oraz nawracających, po TURBT często stosuje się leczenie uzupełniające, takie jak dopęcherzowa immunoterapia BCG lub chemioterapia. Pełna resekcja endoskopowa wszystkich widocznych zmian jest kluczowa dla zmniejszenia ryzyka nawrotu choroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak pęcherza moczowego – Diagnostyka i diagnoza
Rak pęcherza moczowego, stanowiący szósty najczęstszy nowotwór złośliwy globalnie, charakteryzuje się dominującą postacią urotelialną. Kluczowym objawem jest bezobjawowy krwiomocz, który wymaga diagnostyki zwłaszcza u pacjentów powyżej 35. roku życia lub z czynnikami ryzyka. Diagnostyka opiera się na badaniu ogólnym moczu, cytologii (czułość 80-90% dla guzów wysokiego stopnia, 4-31% dla niskiego stopnia) oraz markerach nowotworowych (NMP22, BTA stat, UroVysion i inne). Złotym standardem pozostaje cystoskopia, wskazana u pacjentów z makroskopowym krwiomoczem oraz z czynnikami ryzyka niezależnie od wieku. Biopsja i przezcewkowa resekcja guza (TURBT) umożliwiają potwierdzenie histopatologiczne, ocenę stopnia złośliwości (low-grade vs. high-grade) oraz zaawansowania (system TNM), co jest niezbędne do planowania leczenia. Powtórna TURBT zalecana jest w ciągu 2-6 tygodni u pacjentów z guzami T1 lub niecałkowicie wyciętymi zmianami.
badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie ogólne moczu, badanie per rectum, carcinoma in situ, cystoskopia, cytologia moczu, fluorescencyjna hybrydyzacja in situ, marker epigenetyczny, przezcewkowa resekcja guza pęcherza moczowego, rak in situ, rak pęcherza moczowego, rak urotelialny, rezonans magnetyczny, scyntygrafia kości, stopień złośliwości nowotworu, system TNM, test molekularny, TK urografia, TURBT, ultrasonografia, urografia dożylna, wąskopasmowe obrazowanie, wieloparametryczny rezonans magnetyczny, wodonercze - Leksykon substancji czynnych
Bacillus Calmette-Guérin – Dawkowanie i sposób podawania
Szczep Bacillus Calmette-Guérin (BCG) RIVM 1173-P2, stosowany w terapii dopęcherzowej nowotworów pęcherza moczowego, podawany jest w dawce 2 × 10 do 3 × 10 żywych cząstek BCG na fiolkę po rekonstytucji. Leczenie rozpoczyna się 2-3 tygodnie po TURBT lub biopsji, obejmując 6 cotygodniowych wlewów wprowadzających, z ekspozycją zawiesiny w pęcherzu przez 2 godziny. Następnie zaleca się leczenie podtrzymujące, polegające na podawaniu 3 wlewów co tydzień w ściśle określonych odstępach: 3., 6., 12., 18., 24., 30. i 36. miesiącu, co łącznie daje do 27 wlewów w ciągu 3 lat. Przed podaniem pacjent powinien być odpowiednio przygotowany – bez przyjmowania płynów 4 godziny przed i 2 godziny po zabiegu, a pęcherz musi być całkowicie opróżniony. Podanie odbywa się aseptycznie z użyciem cewnika i żelu nawilżającego, a po zabiegu pacjent powinien zmieniać pozycję lub wstać, aby zapewnić równomierny kontakt zawiesiny z błoną śluzową.
Bacillus Calmette-Guérin, BCG-medac, bezurazowe cewnikowanie, biopsja pęcherza moczowego, błona śluzowa pęcherza, cewnik dopęcherzowy, choroba współistniejąca, działanie niepożądane, klasyfikacja nowotworu, leczenie podtrzymujące, leczenie wprowadzające, podanie dopęcherzowe, populacja pediatryczna, progresja nowotworu, resekcja przezcewkowa, terapia dopęcherzowa, TURBT, wlew dopęcherzowy, żywe cząstki BCG - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Epirubicin-EBEWE 2 mg/ml
Epirubicin-EBEWE, dostępny jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 2 mg/ml, jest szeroko stosowany w terapii różnych nowotworów litych i hematologicznych. W leczeniu nowotworów litych obejmuje m.in. raka piersi, jajnika, żołądka, płuca, głowy i szyi oraz okrężnicy i odbytnicy. W onkologii hematologicznej znajduje zastosowanie w leczeniu szpiczaka mnogiego, złośliwych chłoniaków nieziarniczych oraz ostrych białaczek. Szczególnym wskazaniem jest terapia dopęcherzowa w powierzchownych guzach pęcherza moczowego oraz leczenie uzupełniające po przezcewkowej resekcji guza pęcherza, co ma na celu zmniejszenie ryzyka nawrotu. Preparat jest dostępny w fiolkach o zawartości od 10 mg do 200 mg chlorowodorku epirubicyny, a każdy ml koncentratu zawiera 0,154 mmol (3,54 mg) sodu, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniem podaży sodu.
antracyklina, chemioterapia przeciwnowotworowa, chłoniak nieziarniczy, chlorowodorek epirubicyny, drobnokomórkowy rak płuca, indukcja remisji, infuzja dożylna, kardiotoksyczność, koncentrat do sporządzania roztworu, leczenie adjuwantowe, leczenie dopęcherzowe, nowotwór hematologiczny, nowotwór lity, nowotwór złośliwy, ostra białaczka, preparat cytotoksyczny, protokół chemioterapii, przezcewkowa resekcja guza, rak głowy i szyi, rak in situ pęcherza moczowego, rak jajnika, rak okrężnicy i odbytnicy, rak pęcherza moczowego, rak piersi, rak płuca, rak żołądka, schemat ECF, schemat FEC, szpiczak mnogi, terapia adjuwantowa, terapia dopęcherzowa, TURBT - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml
Onko BCG 50 to lek zawierający żywe, atenuowane prątki BCG podszczepu brazylijskiego Moreau, stosowany miejscowo w leczeniu powierzchownych, nabłonkowych nowotworów pęcherza moczowego o stopniach zaawansowania Tis, Ta oraz T1. Każda ampułka zawiera 50 mg prątków, co odpowiada 1,5 × 10⁸ do 6,0 × 10⁸ żywych jednostek bakteryjnych. Preparat podaje się dopęcherzowo w formie zawiesiny, co umożliwia indukcję lokalnej odpowiedzi immunologicznej, stymulując układ odpornościowy do eliminacji komórek nowotworowych. Onko BCG 50 jest wskazany jako terapia z wyboru w raku in situ (Tis), leczenie uzupełniające po przezcewkowej resekcji guza (TURBT) w stopniach Ta i T1 oraz w przypadkach wysokiego ryzyka nawrotu lub progresji choroby.
Bacillus Calmette-Guérin, dyzuria, immunoterapia miejscowa, klasyfikacja TNM, leczenie adiuwantowe, nieinwazyjny guz pęcherza moczowego, nowotwór pęcherza moczowego, powierzchowny nowotwór pęcherza moczowego, prątki BCG, rak in situ, rak nabłonkowy, stymulacja układu odpornościowego, terapia uzupełniająca, TURBT - Leksykon substancji czynnych
Mitomycyna – Wskazania do stosowania
Mitomycyna, dostępna w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji (dawki 10 mg, 20 mg, 40 mg) oraz do podawania dopęcherzowego (10 mg i 20 mg), jest stosowana w leczeniu paliatywnym zaawansowanych nowotworów. W monoterapii dożylnej znajduje zastosowanie w zaawansowanym przerzutowym raku żołądka oraz raku piersi z przerzutami, natomiast jako składnik chemioterapii wielolekowej w niedrobnokomórkowym raku płuca i zaawansowanym raku trzustki. Podanie dopęcherzowe mitomycyny (10 mg lub 20 mg) jest wskazane w profilaktyce nawrotów powierzchownego raka pęcherza moczowego po resekcji przezcewkowej (TURBT).
chemioterapia jednolekowa, chemioterapia wielolekowa, choroba nowotworowa, leczenie chirurgiczne, leczenie paliatywne, mitomycyna, niedrobnokomórkowy rak płuca, pęcherz moczowy, podanie dopęcherzowe, przerzut odległy, przerzutowy rak piersi, przerzutowy rak żołądka, rak pęcherza moczowego, rak trzustki, resekcja przezcewkowa, terapia wielolekowa, TURBT, właściwości cytotoksyczne - Leksykon substancji czynnych
Epirubicyna – Wskazania do stosowania
Epirubicyna, chlorowodorek epirubicyny, jest antracykliną stosowaną systemowo w leczeniu szerokiego spektrum nowotworów litych, w tym raka piersi (we wczesnym i zaawansowanym stadium), raka jajnika, żołądka, drobnokomórkowego raka płuca (SCLC) u pacjentów uprzednio nieleczonych, a także w terapii paliatywnej raka połączenia przełykowo-żołądkowego (Farmorubicin PFS). Ponadto, epirubicyna znajduje zastosowanie w hematoonkologii, obejmując leczenie ostrych białaczek, chłoniaków nieziarniczych, ziarnicy złośliwej oraz szpiczaka mnogiego. Preparaty dostępne są w formie roztworu do infuzji o stężeniu 2 mg/ml, w fiolkach zawierających od 10 mg do 200 mg substancji czynnej. W leczeniu skojarzonym, np. w raku trzustki, epirubicyna jest stosowana według schematu PEFG (cisplatyna, epirubicyna, 5-fluorouracyl, gemcytabina). Wskazania różnią się w zależności od preparatu, co podkreśla konieczność indywidualizacji terapii.
antracyklina, chemioterapia paliatywna, chłoniak Hodgkina, chłoniak nieziarniczy, choroba z przerzutami, drobnokomórkowy rak płuca, działanie cytostatyczne, działanie kardiotoksyczne, Epimedac, Epirubicin Accord, Epirubicin-EBEWE, epirubicyna, Farmorubicin PFS, leczenie onkologiczne, leczenie skojarzone, mięsak tkanek miękkich, niedrobnokomórkowy rak płuca, nowotwór głowy i szyi, nowotwór hematologiczny, ostra białaczka, parametry hematologiczne, podanie dopęcherzowe, rak in situ pęcherza, rak jajnika, rak jelita grubego, rak piersi, rak połączenia przełykowo-żołądkowego, rak trzustki, rak żołądka, resekcja przezcewkowa, roztwór do wstrzykiwań, schemat PEFG, szpiczak mnogi, TURBT, ziarnica złośliwa - Leksykon substancji czynnych
Bacillus Calmette-Guérin – Przeciwwskazania stosowania
Bacillus Calmette-Guérin (BCG), w postaci preparatu BCG-medac zawierającego szczep RIVM (2 x 10 do 3 x 10 żywych cząstek po rekonstytucji), jest stosowany w immunoterapii dopęcherzowej nowotworów pęcherza moczowego. Ze względu na obecność żywych prątków, istnieje szereg bezwzględnych przeciwwskazań do jego podania, w tym nadwrażliwość na BCG lub substancje pomocnicze, obniżona odporność (wrodzona lub nabyta, np. HIV, białaczka, chłoniak, leczenie cytostatykami, radioterapia, immunosupresja), aktywna gruźlica, perforacja pęcherza, ostre zakażenie dróg moczowych oraz okres krótszy niż 2-3 tygodnie po zabiegach urologicznych (TURBT, biopsja, uraz cewnikowania). Szczególną uwagę należy zwrócić na wykluczenie czynnej gruźlicy (np. RTG klatki piersiowej, testy IGRA) oraz ocenę integralności błony śluzowej pęcherza, aby uniknąć ryzyka rozsianego zakażenia BCG i powikłań zagrażających życiu pacjenta.
antybiotykoterapia, Bacillus Calmette-Guérin, bakteriuria, białaczka, biopsja pęcherza moczowego, chłoniak, czynna gruźlica, immunosupresja, immunoterapia nowotworów pęcherza moczowego, kortykosteroid, leczenie przeciwnowotworowe, lek cytostatyczny, lek immunosupresyjny, leukocyturia, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór odporności, obniżona odporność, perforacja pęcherza moczowego, próba tuberkulinowa, radioterapia, radioterapia pęcherza moczowego, resekcja przezcewkowa, rozsiane zakażenie BCG, szczepionka przeciwgruźlicza, terapia dopęcherzowa, test IGRA, TURBT, zakażenie dróg moczowych, zakażenie HIV - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Epimedac 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 2 mg/ml
Epimedac, zawierający epirubicynę w stężeniu 2 mg/ml, jest stosowany w leczeniu różnych nowotworów, w tym raka piersi (wczesnego i zaawansowanego), zaawansowanego raka jajnika, raka żołądka oraz drobnokomórkowego raka płuca. Preparat dostępny jest w formie klarownego, czerwonego roztworu do wstrzykiwań w fiolkach o objętościach od 5 ml (10 mg) do 100 ml (200 mg). Podawanie systemowe odbywa się dożylnie, najczęściej w ramach schematów wielolekowych, z koniecznością monitorowania funkcji serca, szpiku kostnego, wątroby i nerek ze względu na ryzyko kardiotoksyczności i innych działań niepożądanych. Dawkowanie i częstotliwość podawania dostosowuje się indywidualnie do rodzaju nowotworu i stanu klinicznego pacjenta.
błona śluzowa pęcherza, cewnik urologiczny, chemioterapia cytotoksyczna, chemioterapia wielolekowa, choroba nowotworowa, epirubicyna, funkcja serca, instylacja, kardiotoksyczność, leczenie systemowe, morfologia krwi, powierzchniowy rak pęcherza moczowego, rak drobnokomórkowy płuca, rak in situ, rak jajnika, rak piersi, rak żołądka, roztwór do wstrzykiwań, schemat wielolekowy, szpik kostny, terapia dopęcherzowa, TURBT, zaawansowany rak piersi - Leksykon chorób i schorzeń
Rak pęcherza moczowego – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Rak pęcherza moczowego, stanowiący szósty najczęstszy nowotwór złośliwy w USA z ponad 80 000 nowych przypadków rocznie, charakteryzuje się wysokim wskaźnikiem nawrotów (~75% w wczesnych stadiach) oraz 5-letnim przeżyciem na poziomie około 77%, zależnym od stadium choroby. Dominującym objawem jest bezbolesny krwiomocz, a także symptomy podrażnienia układu moczowego, takie jak częstomocz, naglące parcie i bolesne oddawanie moczu. Kompleksowa opieka pielęgniarska obejmuje dokładną ocenę objawów, monitorowanie parametrów życiowych, produkcji moczu (30-60 ml/h pooperacyjnie), stanu ran i stomii, a także zarządzanie bólem i profilaktykę infekcji, szczególnie u pacjentów poddawanych chemioterapii, immunoterapii (np. BCG) i radioterapii. Kluczowe jest także wsparcie żywieniowe, monitorowanie stanu odżywienia oraz edukacja pacjenta i opiekunów w zakresie samoopieki, rozpoznawania objawów powikłań i modyfikacji stylu życia (np. zaprzestanie palenia, odpowiednie nawodnienie, dieta bogata w warzywa i owoce).
cewnik Foleya, chemioterapia, cystektomia, cystektomia radykalna, cystoskopia, cystostomia, częstomocz, dysfunkcja seksualna, dysuria, immunosupresja, immunoterapia, infekcja dróg moczowych, krwiomocz, neuropatia obwodowa, nietrzymanie moczu, nowotwór złośliwy, nykturia, parcie naglące, podrażnienie pęcherza, przetoka, radioterapia, rak pęcherza moczowego, stomia, terapia systemowa, TURBT, zapalenie jelita cienkiego, zapalenie odbytnicy, zapalenie otrzewnej, zapalenie pęcherza moczowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Mitomycin Accord 20 mg
Mitomycin Accord (mitomycyna) jest cytostatykiem stosowanym w leczeniu paliatywnym zaawansowanych nowotworów, dostępny w formie proszku do sporządzania roztworu do podania dożylnego lub dopęcherzowego. W monoterapii znajduje zastosowanie w zaawansowanym przerzutowym raku żołądka oraz zaawansowanym i/lub przerzutowym raku piersi. W ramach polichemioterapii jest stosowany w niedrobnokomórkowym raku płuca oraz zaawansowanym raku trzustki. Preparat dostępny jest w dawkach 10 mg i 20 mg mitomycyny, a podanie dopęcherzowe służy profilaktyce nawrotów powierzchownego raka pęcherza moczowego po resekcji przezcewkowej (TURBT).
chemioterapia paliatywna, chemioterapia wielolekowa, cytostatyk, infuzja dożylna, leczenie paliatywne, leczenie paliatywne nowotworów, lek przeciwnowotworowy, lekarz specjalista, mitomycyna, niedrobnokomórkowy rak płuca, podanie dopęcherzowe, podanie dożylne, polichemioterapia, proszek do sporządzania roztworu, przerzutowy rak piersi, przerzutowy rak żołądka, rak pęcherza moczowego, rak trzustki, resekcja przezcewkowa, TURBT, właściwości cytotoksyczne, właściwości mutagenne, wznowa miejscowa - Leksykon chorób i schorzeń
Rak pęcherza moczowego – Leczenie
Rak pęcherza moczowego wymaga zindywidualizowanego podejścia terapeutycznego, uwzględniającego stopień zaawansowania choroby, typ histologiczny oraz stan ogólny pacjenta. Podstawą leczenia jest chirurgia – TURBT w przypadku nowotworów nienaciekających mięśniówki, cystektomia częściowa dla pojedynczych guzów naciekających mięśniówkę oraz cystektomia radykalna z limfadenektomią miedniczną w zaawansowanych stadiach. Po cystektomii radykalnej stosuje się odprowadzenie moczu, m.in. neobladder lub urostomię. Chemioterapia, zarówno neoadjuwantowa, adjuwantowa, dopęcherzowa, jak i systemowa, oparta głównie na cisplatynie, mitomycynie C, gemcytabinie i doksorubicynie, jest integralną częścią leczenia, szczególnie w zaawansowanych stadiach. Immunoterapia, w tym dopęcherzowa BCG oraz inhibitory punktów kontrolnych (pembrolizumab, nivolumab, avelumab), a także koniugaty przeciwciało-lek (enfortumab vedotin) stanowią nowoczesne opcje terapeutyczne, zwłaszcza w leczeniu miejscowo zaawansowanego i przerzutowego raka urotelialnego. Radioterapia, w tym techniki IMRT i stereotaktyczne, jest stosowana jako alternatywa dla cystektomii lub w terapii skojarzonej (trimodality therapy) u wybranych pacjentów.
avelumab, chemioterapia adjuwantowa, chemioterapia neoadjuwantowa, chemioterapia systemowa, cisplatyna, cystektomia radykalna, cystoskopia, doksorubicyna, enfortumab-vedotin, erdafitinib, gemcytabina, immunoterapia, IMRT, inhibitory punktów kontrolnych, MIBC, mitomycyna C, neobladder, nivolumab, NMIBC, pembrolizumab, radioterapia stereotaktyczna, rak pęcherza moczowego, rak przerzutowy, ramucirumab, TURBT, wodonercze - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – BCG – medac min. 2×10^8 max. 3×10^9/50 ml
BCG-medac to preparat zawierający żywe cząstki Bacillus Calmette-Guérin, szczep RIVM, w dawce od 2 × 10^8 do 3 × 10^9 żywych cząstek po rekonstytucji, stosowany dopęcherzowo w leczeniu nieinwazyjnego raka nabłonkowego pęcherza moczowego. Głównym wskazaniem jest leczenie raka in situ (CIS) pęcherza moczowego, charakteryzującego się obecnością komórek nowotworowych wysokiego stopnia złośliwości, które nie przekraczają błony podstawnej, ale mają wysokie ryzyko progresji. Immunoterapia BCG stanowi standard postępowania w tym schorzeniu, a preparat jest również stosowany profilaktycznie w celu zapobiegania nawrotom różnych postaci raka nabłonkowego pęcherza moczowego, w tym zmian ograniczonych do błony śluzowej (Ta), wieloogniskowych i/lub nawracających guzów Ta G1-G2, guzów Ta G3 oraz nowotworów naciekających błonę właściwą (T1).
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak pęcherza moczowego – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w raku pęcherza moczowego jest determinowane przez wiele czynników klinicznych i patologicznych, w tym stadium zaawansowania, inwazyjność (NMIBC vs MIBC), stopień złośliwości histologicznej, obecność raka in situ (CIS), typ histologiczny, liczbę i wielkość guzów oraz obecność inwazji naczyń limfatycznych i krwionośnych. Wskaźniki 5-letniego przeżycia względnego różnią się znacznie w zależności od stadium choroby: dla raka in situ wynoszą około 97%, dla raka zlokalizowanego 71%, regionalnego 39%, a dla przerzutowego jedynie 8%. W przypadku NMIBC, mimo dobrego ogólnego rokowania (ponad 90% przypadków nie postępuje do wyższych stadiów), obserwuje się wysokie wskaźniki nawrotów sięgające 65-73% w ciągu 5 lat. Wartości ADC z rezonansu magnetycznego oraz modele nomogramowe integrujące czynniki kliniczno-patologiczne stanowią cenne narzędzia prognostyczne, szczególnie w ocenie pacjentów z rakiem T1 wysokiego stopnia poddawanych terapii BCG.
ADC, chemioterapia neoadjuwantowa, ferroptoza, gruczolakorak, inhibitory punktów kontrolnych układu immunologicznego, MIBC, naciekanie naczyń limfatycznych, NMIBC, radykalna cystektomia, rak drobnokomórkowy, rak in situ, rak naciekający mięśniówkę, rak nienaciekający mięśniówki, rak pęcherza moczowego, rak płaskonabłonkowy, rak przerzutowy, rak regionalny, rezonans magnetyczny, stadium I, stadium II, stadium III, stadium IV, stadium T1, stadium zaawansowania, terapia BCG, tkanka łączna podnabłonkowa, TURBT, typ histologiczny, węzły chłonne, wskaźniki przeżycia, złośliwość histologiczna